Τουρισμός ρεκόρ, μισοί Έλληνες χωρίς λεφτά για διακοπές

Η ίδια χώρα που φέτος εισέπραξε τα περισσότερα χρήματα στην ιστορία της από τον τουρισμό, δεν μπορεί να στείλει τους μισούς κατοίκους της για μία εβδομάδα διακοπές. Η Eurostat, η στατιστική υπηρεσία της ΕΕ, ανακοίνωσε στις 30 Ιουλίου 2026 ότι το 2025 το 46,6% των Ελλήνων 16 ετών και άνω δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 27,5% (Eurostat). Η Ελλάδα είναι δεύτερη χειρότερη στην Ένωση, πίσω μόνο από τη Ρουμανία (61,4%) και μπροστά από Βουλγαρία και Ουγγαρία (39,1%), ενώ στον αντίποδα Λουξεμβούργο, Σουηδία και Ολλανδία μένουν κάτω από 13% (EUnews).

Πρώτα το τι μετράει αυτός ο αριθμός, γιατί εύκολα παρανοείται. Ο δείκτης προέρχεται από την EU-SILC, την ετήσια ευρωπαϊκή έρευνα για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης. Ρωτάει τα νοικοκυριά αν μπορούν να αντέξουν οικονομικά μία εβδομάδα διακοπών εκτός σπιτιού. Δεν καταγράφει αν κάποιος τελικά ταξίδεψε, πόσο έμεινε ή τι είδους διακοπές έκανε (Eurostat metadata). Άρα το ακριβές νόημα δεν είναι «οι μισοί Έλληνες δεν πήγαν διακοπές», αλλά «οι μισοί Έλληνες αποκλείονται οικονομικά από ένα βασικό μέτρο ευημερίας που η υπόλοιπη Ευρώπη θεωρεί δεδομένο».

Η αντίφαση γίνεται πιο έντονη δίπλα στα τουριστικά νούμερα. Το 2025 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις της χώρας έφτασαν τα 23,6 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 9,4%, με ταξιδιωτικό πλεόνασμα πάνω από 20 δισ. ευρώ και 43,3 εκατ. εισερχόμενους ταξιδιώτες (Τράπεζα της Ελλάδος). Το πεντάμηνο του 2026 η προπορεία είναι ακόμη μεγαλύτερη, με εισπράξεις αυξημένες κατά 25,8% (To Brief). Το προϊόν που η Ελλάδα πουλάει επιτυχώς στον κόσμο έχει γίνει απρόσιτο για μεγάλο κομμάτι των ίδιων των κατοίκων της.

Το κόστος ανεβαίνει, το εισόδημα μένει πίσω

Η εξήγηση βρίσκεται στη διαφορά ανάμεσα σε δύο ταχύτητες: το τι κοστίζουν οι διακοπές και το τι έχει μείνει στην τσέπη. Οι υπηρεσίες που σχετίζονται με ταξίδια, φιλοξενία και εστίαση τρέχουν σταθερά πάνω από τον γενικό πληθωρισμό. Τον Ιανουάριο του 2026 η κατηγορία «εστιατόρια και καταλύματα» ανέβηκε 6,8% ετησίως, όταν ο γενικός δείκτης τιμών ήταν 2,5% (ΕΛΣΤΑΤ). Το ίδιο μοτίβο επιβεβαιώνει και το κυβερνητικό σχέδιο προϋπολογισμού: για το οκτάμηνο του 2025, γενικός πληθωρισμός 2,6% αλλά «ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια» 6,2%, η μεγαλύτερη αύξηση από όλες τις κατηγορίες (ΥΠΟΙΚ).

Στην άλλη πλευρά, το πραγματικό εισόδημα υποχωρεί. Η Τράπεζα της Ελλάδος κατέγραψε στο πρώτο τρίμηνο του 2025 ονομαστική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος 0,7%, που όμως μετατράπηκε σε πραγματική μείωση 3,3% μόλις αφαιρέθηκε ο πληθωρισμός (Τράπεζα της Ελλάδος). Για να κρατήσουν την κατανάλωσή τους, τα νοικοκυριά ξοδεύουν τις αποταμιεύσεις τους, με τον δείκτη αποταμίευσης να πέφτει 3,7 μονάδες, μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις στην ΕΕ (To Brief). Όταν οι τιμές των διακοπών ανεβαίνουν σχεδόν τρεις φορές ταχύτερα από τον πληθωρισμό και το εισόδημα συρρικνώνεται, οι διακοπές είναι το πρώτο έξοδο που κόβεται.

Το βάρος δεν πέφτει ομοιόμορφα. Στα φτωχά νοικοκυριά με παιδιά, το 60,3% δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει μία εβδομάδα διακοπών, έναντι 16,5% στα μη φτωχά, ενώ οι μονογονεϊκές και οι πολύτεκνες οικογένειες κινούνται στο 50%-60% (To Vima). Οι Έλληνες δεν σταμάτησαν να ταξιδεύουν, ταξιδεύουν πιο πιεσμένα: το 2025 πάνω από το 70% των διανυκτερεύσεων έγινε σε μη ενοικιαζόμενα καταλύματα (εξοχικά, χωριά, σπίτια συγγενών), και μεταξύ όσων έμειναν σπίτι, το 56,4% το απέδωσε στην έλλειψη χρημάτων (Euronews).

Μένει ένα τελευταίο στοιχείο που δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό. Το 2024 το ποσοστό ήταν 46,0%, το 2025 σκαρφάλωσε στο 46,6% (GTP). Όσο η ΕΕ αποκλιμακώνει τον δείκτη της, η Ελλάδα έχει παγιωθεί κοντά στους μισούς πολίτες εδώ και μία δεκαετία. Το ίδιο το τουριστικό ρεκόρ το φέρνουν έσοδα που τρέχουν ταχύτερα από τις διανυκτερεύσεις, δηλαδή περισσότερη δαπάνη ανά ταξίδι και ακριβότερες τιμές, όχι μαζικότερη παραμονή. Το τουριστικό ρεκόρ και η αδυναμία των Ελλήνων να κάνουν διακοπές δεν είναι δύο ξεχωριστές ειδήσεις: είναι η ίδια οικονομία ιδωμένη από δύο τσέπες, αυτή που πληρώνει ακριβότερα και αυτή που δεν αντέχει πια τον λογαριασμό.