Το κράτος ρίχνει 10 λεπτά στο diesel για τον Αύγουστο

Πρόσθετη κρατική μείωση 10 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης για όλο τον Αύγουστο ανακοίνωσε την Κυριακή ο Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς η τιμή του diesel έχει ξαναγίνει το πιο άμεσο πρόβλημα καθημερινότητας του καλοκαιριού. Μαζί με την έκπτωση 5 λεπτών που ήδη δίνουν τα διυλιστήρια, η ονομαστική ελάφρυνση φτάνει τα 15 λεπτά ανά λίτρο, ένα μέτρο 30 εκατ. ευρώ για επαγγελματίες, μεταφορές και τον περιορισμό των ανατιμήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα (Newsbeast).

Στα χαρτιά η αριθμητική είναι καθαρή. Δεκαπέντε λεπτά σημαίνουν 7,5 ευρώ σε ένα γέμισμα 50 λίτρων και 150 ευρώ τον μήνα για επαγγελματία που καίει 1.000 λίτρα (Newsbeast). Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα νούμερα ισχύουν μόνο αν η έκπτωση περάσει ακέραιη στην αντλία. Και εδώ η προηγούμενη προσπάθεια αφήνει μια ξεκάθαρη προειδοποίηση.

Τι έδειξε η προηγούμενη έκπτωση

Το πρώτο σχήμα ανακοινώθηκε στις 10 Ιουλίου και εφαρμόστηκε από τις 14 Ιουλίου έως τις 31 Αυγούστου: 10 λεπτά στην αμόλυβδη και 5 λεπτά στο diesel, με τη μείωση να μπαίνει στη διυλιστηριακή τιμή από HELLENiQ Energy και Motor Oil (Neakriti). Πόσο έφτασε στον οδηγό; Την πρώτη ημέρα εφαρμογής, η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών κατέγραψε πραγματική μείωση 8,68 λεπτά στη βενζίνη και μόλις 1,61 λεπτά στο diesel. Το υπόλοιπο το «έφαγαν» οι διεθνείς ανατιμήσεις (Neakriti).

Το αποτέλεσμα φάνηκε στις τιμές. Στις 9 Ιουλίου η αμόλυβδη ήταν περίπου 1,965 και το diesel 1,800 ευρώ το λίτρο (Newsit). Στις 22 Ιουλίου, με την έκπτωση ήδη ενεργή, το diesel είχε ανέβει στα 1,981 και η αμόλυβδη στα 1,988, δηλαδή και τα δύο καύσιμα φλέρταραν με τα 2 ευρώ (Newsit). Η έκπτωση, με άλλα λόγια, δεν έριξε την τιμή· απλώς την κράτησε λίγο πιο χαμηλά απ' ό,τι θα ήταν χωρίς αυτήν. Αυτή η ασυμμετρία, η αντλία που απορροφά γρήγορα τις αυξήσεις και αργά τις μειώσεις, είναι το ίδιο μοτίβο που έχει ξαναφανεί σε κάθε γύρο παρέμβασης (To Brief).

Το τεστ για το νέο μέτρο είναι απλό και μετρήσιμο: αν μέσα σε 2-3 ημέρες, όσο ανανεώνονται τα αποθέματα των πρατηρίων, το diesel πέσει κοντά στα 1,83 ευρώ, τότε η έκπτωση πέρασε (Thetoc). Αν όχι, ο λόγος θα είναι είτε νέα άνοδος στη διεθνή τιμή, είτε απορρόφηση του οφέλους στην αλυσίδα εμπορίας (Dnews).

Γιατί η αντιπολίτευση δείχνει τον φόρο

Εδώ κουμπώνει η κριτική ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ, που ζητούν μόνιμη μείωση φόρων αντί για προσωρινές εκπτώσεις. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην Ελλάδα είναι 0,41 ευρώ το λίτρο για το diesel και 0,70 για τη βενζίνη (MinFin), όταν το ευρωπαϊκό ελάχιστο είναι 0,330 και 0,359 αντίστοιχα (EUR-Lex). Στο diesel, όμως, το περιθώριο είναι στενό: μια πτώση ως το ευρωπαϊκό ελάχιστο θα έδινε περίπου 8 λεπτά προ ΦΠΑ, δηλαδή λιγότερα από τα 15 λεπτά που υπόσχεται τώρα η επιδότηση. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι το ύψος, αλλά ποιος πληρώνει: η φορολογική μείωση αδειάζει μόνιμα τα δημόσια έσοδα, ενώ η επιδότηση έχει ταβάνι κόστους και ημερομηνία λήξης.

Η κυβέρνηση διάλεξε το δεύτερο, το φθηνότερο και πιο ελεγχόμενο για το ταμείο (To Brief). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί, όμως, ο μηχανισμός εφαρμογής: σε ποιο στάδιο της αλυσίδας μπαίνουν τα 10 λεπτά, με ποια ρήτρα και με ποιον έλεγχο μετακύλισης στην τελική τιμή. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η ανακοίνωση των 30 εκατ. ευρώ μένει ένα πολιτικό σήμα προς την αγορά. Το αν θα γίνει και όφελος στην αντλία θα το κρίνει, όχι η εξαγγελία της Κυριακής, αλλά η τιμή του diesel στο Παρατηρητήριο μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου.