Διυλιστήρια βάζουν 40 εκατ. για φθηνότερα καύσιμα

Η κυβέρνηση αποφάσισε να ρίξει την τιμή στην αντλία χωρίς να αγγίξει ούτε ένα ευρώ φόρου. Στις 10 Ιουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε στη Βουλή, απαντώντας σε ερώτηση του Νίκου Ανδρουλάκη, «συνεννόηση» με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια. Η HELLENiQ Energy και η Motor Oil θα χρηματοδοτήσουν μείωση 10 λεπτών ανά λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτών στο diesel έως το τέλος Αυγούστου (Sofokleous10). Το κόστος, 40 εκατ. ευρώ, 20 από κάθε εταιρεία, το επωμίζονται τα ίδια τα διυλιστήρια. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κωστής Χατζηδάκης το περιέγραψε ρητά ως παρέμβαση «χωρίς δημοσιονομικό κόστος» (Pelop).

Αυτό είναι το κλειδί για να καταλάβει κανείς τη λογική του καλοκαιριού. Η κυβέρνηση διαχειρίζεται το πολιτικό κόστος της θερινής ακρίβειας με «συμφωνίες κυρίων», όχι με μόνιμα εργαλεία. Δεν κόβει ΕΦΚ (τον σταθερό φόρο ανά λίτρο), δεν κόβει ΦΠΑ, δεν βάζει επίδομα. Ζητά από την αγορά να κρατήσει χαμηλότερα τις τιμές για λίγες εβδομάδες.

Μια έκπτωση χωρίς απόδειξη

Το πρόβλημα ξεκινά από εκεί που η ανακοίνωση σταματά. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, η μείωση εφαρμόζεται στη διυλιστηριακή τιμή, δηλαδή πριν φτάσει το καύσιμο στο πρατήριο, με βάση τα επίπεδα της 10ης Ιουλίου (TheTOC). Πανελλαδικά η βενζίνη ήταν τότε κοντά στα 1,965 ευρώ και το diesel στα 1,80 (CNN Greece). Όμως μια έκπτωση που μπαίνει στην κορυφή της αλυσίδας δεν φτάνει αυτόματα στην αντλία: μπορεί να χαθεί στο περιθώριο της εμπορίας ή του πρατηρίου.

Και εδώ είναι το κενό. Δεν υπάρχει δημόσιο κείμενο της συμφωνίας, δεν υπάρχει μηχανισμός ελέγχου ή κύρωσης, δεν υπάρχει ανάλυση που να δείχνει ποιος κρίκος απορροφά τι. Χωρίς baseline τιμών ανά πρατήριο και καθημερινή σύγκριση έως τις 31 Αυγούστου, δεν ξεχωρίζουμε αν όποια πτώση προήλθε από τη συμφωνία ή απλώς από την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών. Το κράτος έχει ήδη την υποδομή, το Παρατηρητήριο Τιμών Καυσίμων (gov.gr), αλλά το audit trail δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Η ασφαλής διατύπωση παραμένει «ανακοίνωση χωρίς απόδειξη», όχι αποδεδειγμένη ανακούφιση.

Το ρεύμα τρέχει προς την αντίθετη κατεύθυνση

Όσο η κυβέρνηση κερδίζει χρόνο στα καύσιμα, η αγορά ρεύματος πηγαίνει αλλού. Η χονδρεμπορική τιμή (αυτή που πληρώνουν οι προμηθευτές πριν πουλήσουν στα σπίτια) εκτινάχθηκε στις αρχές Ιουλίου γύρω στα 145,5 ευρώ/MWh, με τις βραδινές ώρες να φτάνουν τα 302 ευρώ και σε προηγούμενη συνεδρίαση ακόμη και τα 519 ευρώ/MWh (Euro2day). Ο καύσωνας ανεβάζει τη ζήτηση για κλιματισμό ακριβώς τις ώρες που ο ήλιος έχει δύσει και τα φωτοβολταϊκά σιωπούν. Το μεσημέρι η τιμή πέφτει έως τα 36,6 ευρώ, το βράδυ ξεπερνά τα 200 (GridDigest).

Γιατί, τότε, δεν το ένιωσαν οι λογαριασμοί; Επειδή τα πράσινα τιμολόγια του Ιουλίου τιμολογήθηκαν με τα ηπιότερα δεδομένα του Ιουνίου, όταν η μέση χονδρική ήταν περίπου 93 ευρώ/MWh, με τη ΔΕΗ στα 13,8 λεπτά/kWh για τις πρώτες 200 kWh (Insider). Η μετακύλιση δεν είναι ποτέ 1:1, αλλά ο λογαριασμός του Αυγούστου θα κριθεί από τον μηνιαίο μέσο του Ιουλίου. Αν μείνει ψηλά, η πίεση θα εμφανιστεί με μια καθυστέρηση ενός μήνα, χωρίς κυβερνητική «συμφωνία κυρίων» να την απορροφήσει.

Σε έναν λογαριασμό που ήδη επιβαρύνεται από ρυθμιζόμενες χρεώσεις και τέλη, η κατάργηση της απαλλαγής από το τέλος ΕΡΤ με τον νόμο 5308/2026 πιέζει ακόμα περισσότερο τα νοικοκυριά με χαμηλή κατανάλωση, καθώς πλέον η εξαίρεση αφορά σχεδόν μόνο παροχές μηδενικής κατανάλωσης (To Brief). Το βάρος πέφτει εκεί που ήδη πονάει: στην Ελλάδα το 19% των νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι (Eurostat).

Η ουσία είναι απλή: οι «χωρίς κόστος» λύσεις σπάνια είναι χωρίς κόστος. Μεταφέρουν το βάρος από τον προϋπολογισμό στα εταιρικά περιθώρια σήμερα, ή στον λογαριασμό του καταναλωτή αύριο (EUR-Lex). Η βενζίνη πήρε την πολιτική έκπτωση, γιατί ο οδηγός τη βλέπει στην πινακίδα του πρατηρίου. Το ρεύμα του Αυγούστου δεν θα έχει κανέναν να το κρατήσει.