Το Ιράν παράγει ξανά drones μέσα στην εκεχειρία

Όσο το Πακιστάν μετέφερε προτάσεις από την Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη και πίσω, οι αμερικανικές υπηρεσίες κατέγραφαν κάτι διαφορετικό στο πεδίο. Το Ιράν έχει επανεκκινήσει την παραγωγή drones, αποκαθιστά εκτοξευτές και διατηρεί περίπου το μισό του παλαιού στόλου επιθετικών μη επανδρωμένων και έως τα δύο τρίτα των launchers, σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις πληροφοριών (Reuters, CNN). Η ανασυγκρότηση τρέχει ταχύτερα από όσο υπολόγιζε η Ουάσιγκτον τον Μάρτιο, και τρέχει ακριβώς όσο διαρκεί η εξάβδομη παύση των βομβαρδισμών. Η διπλωματία λειτουργεί πλέον ως προπέτασμα: ο χρόνος των συνομιλιών αγοράζει τον χρόνο της στρατιωτικής ανασυγκρότησης.

Τετελεσμένα στο νερό

Λίγες ώρες πριν φτάσει στην Τεχεράνη η νέα αμερικανική πρόταση μέσω Ισλαμαμπάντ (To Brief), το Ιράν ανακοίνωσε ζώνη ελεγχόμενης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ απαιτώντας άδειες διέλευσης (India Today). Είναι αλλαγή status quo στο πιο κρίσιμο σημείο της παγκόσμιας ροής υδρογονανθράκων. Η χθεσινή προειδοποίηση της Αθήνας για «εκβιασμό» στα Στενά (To Brief) επιβεβαιώθηκε γρηγορότερα απ' όσο ήλπιζε η ίδια η ελληνική κυβέρνηση.

Το Πακιστάν δεν μπορεί να καλύψει αυτό το κενό. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Asim Munir λειτουργεί ως κανάλι ασφαλείας προς την IRGC (Pakistan MOFA), αλλά δεν εγγυάται ούτε απομάκρυνση ουρανίου, ούτε άρση κυρώσεων, ούτε ελεύθερο διάπλου. Η ίδια η ασύμμετρη δομή της ιρανικής εξουσίας του απαγορεύει να δεσμεύσει την IRGC Navy, η οποία ελέγχει το Ορμούζ ανεξάρτητα από το ΥΠΕΞ.

Η οικονομία της εκεχειρίας

Η ιρανική πολεμική βιομηχανία αναγεννιέται σε αποκεντρωμένα εργαστήρια. Δεν χρειάζεται εργοστάσια βαλλιστικών που θέλουν μήνες ανοικοδόμησης. Τα drones Shahed και οι coastal launchers παράγονται σε εβδομάδες με φθηνά υλικά και κινεζικά εξαρτήματα. Η CENTCOM επιμένει δημόσια ότι η αμυντική βιομηχανία υπέστη βαριά ζημιά, και το Reuters δεν επιβεβαιώνει ανεξάρτητα τα νούμερα του CNN. Όμως η απόσταση ανάμεσα στην επίσημη αμερικανική αφήγηση και τα διαρρέοντα intel assessments δείχνει ότι κάποιος στην Ουάσιγκτον θέλει να αλλάξει τη συζήτηση πριν παγιωθεί η εκεχειρία.

Η ανασυγκρότηση συμβαίνει την ώρα που το Ιράν αρνείται να μεταφέρει εκτός χώρας τα 440,9 κιλά εμπλουτισμένου στο 60% ουρανίου (To Brief), κρατώντας διπλό διαπραγματευτικό χαρτί. Πηγές κοντά στον Χαμενεΐ άφησαν ανοιχτό μόνο το ενδεχόμενο αραίωσης υπό IAEA (Reuters). Η κάμερα της IAEA δεν αποτρέπει το breakout, απλώς το καταγράφει.

Διχασμένη περιφέρεια, εκτεθειμένη Αθήνα

Το Ισραήλ θεωρεί ότι η παύση ευνοεί την Τεχεράνη και προετοιμάζεται για επανέναρξη επιχειρήσεων αν δεν υπάρξει απομάκρυνση υλικού (Axios, Times of Israel). Τα Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία ανησυχούν αντίθετα για άμεση ανάφλεξη στο Κόλπο και ζητούν προστασία λιμενικών υποδομών (Khaleej Times, Arab News). Όσο το Ισραήλ και οι χώρες του Κόλπου διαφωνούν για το αν η εκεχειρία αποτρέπει ή ετοιμάζει τον επόμενο πόλεμο, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να παρουσιάσει ενιαίο μέτωπο πίεσης προς την Τεχεράνη.

Σε αυτό το κενό συμμαχικού συντονισμού πρέπει να διαβαστεί και η ελληνική στάση. Η συνέντευξη Μητσοτάκη στους Financial Times για «καθαρό εκβιασμό» στο Ορμούζ (iefimerida) ήταν ορθή στη ρητορική αλλά μετέωρη στην επιχειρησιακή της προέκταση. Η Αθήνα άφησε ανοιχτό μόνο ένα ενδεχόμενο τύπου ASPIDES ως μεταγενέστερη ασφάλεια ναυσιπλοΐας, χωρίς να αναφερθεί στη Σούδα. Όσο τα ιρανικά drones αναπαράγονται και η εμβέλειά τους φτάνει το ανατολικό άκρο της Μεσογείου, η δημόσια σιωπή για τον ρόλο της βάσης παραμένει κενό λογοδοσίας (To Brief).

Η νέα ισορροπία που χτίζεται στο πεδίο είναι λιτή. Όσο διαρκεί η εκεχειρία, το Ιράν κρατά το ουράνιο, παράγει drones και επιβάλλει διόδια στα Στενά. Ενώ η Δύση ψάχνει μια φόρμουλα ειρήνης, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τον χρόνο για να εξοπλίσει τον επόμενο γύρο της σύγκρουσης.