Ζημιές του Μετρό στην Κυψέλη: η έκθεση στον εισαγγελέα

Σήμερα το πρωί ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας παρέδωσε στον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών Αριστείδη Κορέα την πρώτη έκθεση των τεχνικών συμβούλων των κατοίκων της Κυψέλης για τις ζημιές που αποδίδουν στα έργα της Γραμμής 4 του Μετρό (ΕΡΤ, Το Βήμα). Η υπόθεση κρατά μήνες: η διάνοιξη της σήραγγας κάτω από τη γειτονιά έχει προκαλέσει καθιζήσεις έως 55 χιλιοστά, όταν το όριο ασφαλείας του έργου είναι 15 (Documento, Έθνος). Σχεδόν τετραπλάσιο. Με την κατάθεση, τα στοιχεία αυτά μπαίνουν σε εισαγγελικό φάκελο και η διαφωνία για το ποιος ευθύνεται περνά από τα δελτία τύπου σε επίσημη διερεύνηση.

Την έκθεση υπογράφουν ο δομοστατικός μηχανικός Νικόλαος Κρασάκης και ο καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτριος Καλιαμπάκος, που την παρέδωσαν στον Δήμο στις 9 Σεπτεμβρίου αφού αξιολόγησαν στοιχεία της Ελληνικό Μετρό για 14 πολυκατοικίες. Πέρα από τις καθιζήσεις, καταγράφουν γωνιακή παραμόρφωση διπλάσια από το όριο συναγερμού και, μέσα σε αυτά τα 14 κτίρια, βλάβες σε φέροντα στοιχεία δύο και ρωγμές σε υποστυλώματα άλλων οκτώ, με πέντε να μπαίνουν στην υψηλότερη, «κόκκινη» κατηγορία (Dnews). Καμία από αυτές τις υπερβάσεις, όμως, δεν σημαίνει αυτόματα ότι ένα κτίριο είναι ακατάλληλο ή ότι έχει υποστεί στατική αστοχία: ενεργοποιούν ανάγκη περαιτέρω ελέγχου, δεν αποτελούν επίσημο χαρακτηρισμό.

Τι σημαίνει, στην πράξη, «εισαγγελικός φάκελος»; Η έρευνα που είχε διατάξει ο Κορέας στις 15 Ιουλίου, μετά τις πρώτες καταγγελίες, ψάχνει πιθανές αξιόποινες πράξεις και ενδεχόμενη επικινδυνότητα για τα κτίρια (CNN Greece). Πρόκειται για προκαταρκτική εξέταση: κατά το άρθρο 243 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ο εισαγγελέας συγκεντρώνει στοιχεία για να κρίνει αν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ώστε να ασκήσει δίωξη ή αν θα βάλει την υπόθεση στο αρχείο (Ναυτεμπορική). Η έκθεση προστίθεται τώρα ως τεχνικό αποδεικτικό υλικό, δεν επικυρώνει όμως δικαστικά ούτε την αιτία των ζημιών ούτε ότι κάποιο κτίριο είναι επικίνδυνο.

Οι αριθμοί, εξάλλου, θέλουν προσοχή. Η έκθεση μιλά για «τουλάχιστον 25» πολυκατοικίες όπου οι κάτοικοι έχουν αναφέρει βλάβες, ενώ ο Δούκας έδωσε αργότερα προφορική εκτίμηση «άνω των 20, υπολογίζω στα 24». Τα στοιχεία που πράγματι εξετάστηκαν αφορούν μόνο 14 κτίρια, και για δύο από αυτά ο δήμαρχος είπε ότι «δεν υπάρχουν δεδομένα» (ΕΡΤ), τη στιγμή που η έκθεση αναφέρει τρία κτίρια χωρίς μεταγενέστερη μελέτη τρωτότητας (Το Βήμα). Η Ελληνικό Μετρό δεν έχει δημοσιεύσει τον πρωτογενή πίνακα που θα έλυνε τη διαφορά.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος δήλωσε στις 15 Σεπτεμβρίου ότι δεν προκύπτει λόγος εκκένωσης και ότι οι μετρήσεις δεν δείχνουν νέα εξέλιξη των καθιζήσεων, παραδεχόμενος ταυτόχρονα ότι εξετάζονται πιθανές βλάβες σε φέροντα στοιχεία (Insider). Η παραδοχή αυτή απέχει από τη θέση που κρατούσε η Ελληνικό Μετρό τον Ιούλιο, ότι δεν είχε επηρεαστεί ο φέρων οργανισμός των κτιρίων (Το Ποντίκι), και έρχεται λίγες μέρες μετά την παραίτηση του προέδρου της εταιρείας Χρήστου Καραδήμα, επισήμως για προσωπικούς λόγους (To Brief).

Το επόμενο τεχνικό βήμα είναι η πραγματογνωμοσύνη του Τεχνικού Επιμελητηρίου (ΤΕΕ), που θα εξετάσει τουλάχιστον 20 κτίρια, χρηματοδοτείται από την Ελληνικό Μετρό και διαρκεί έξι μήνες (Euro2day). Ο Ταχιάος ανακοίνωσε ότι «τουλάχιστον μία» πραγματογνωμοσύνη αναμενόταν μέσα στην εβδομάδα ως πιλότος. Το Επιμελητήριο, πάντως, μόνο γνωμοδοτεί: την εντολή για το αν και πότε θα ξεκινήσει ξανά ο μετροπόντικας τη δίνει η Ελληνικό Μετρό, υπό την εποπτεία του υπουργείου. Δημόσια ημερομηνία επανεκκίνησης ή αριθμητικό όριο που να την ενεργοποιεί δεν έχει ανακοινωθεί (Mononews).

Πολιτικά, η κατάθεση επιτρέπει στον Δούκα να εμφανίζεται ως θεσμικός εκπρόσωπος των κατοίκων, οι οποίοι έχουν πλέον δημοτικά χρηματοδοτούμενους τεχνικούς και νομικούς συμβούλους και ζητούν πλήρη πρόσβαση στους φακέλους της Ελληνικό Μετρό (Capital). Η Νέα Αριστερά ζητεί την παραίτηση Ταχιάου, δείχνοντας την απόσταση ανάμεσα στις καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις και την παραδοχή ότι κάτι δεν πήγε καλά (Dnews).

Το αν κάθε ρωγμή προκλήθηκε από τον μετροπόντικα και πόσο επικίνδυνα είναι τα κτίρια θα το κρίνουν η πραγματογνωμοσύνη και η ανάκριση· αυτό που αλλάζει ήδη είναι το κόστος μιας βιαστικής επανεκκίνησης. Και μένει το πιο απλό ερώτημα, χωρίς απάντηση με όνομα και υπογραφή: ποιος πιστοποιεί, κτίριο προς κτίριο, ότι οι κάτοικοι είναι ασφαλείς πριν κινηθεί ξανά ο μετροπόντικας.