Καθίζηση 55 χιλιοστών σε κτίρια της Κυψέλης

Σε μία από τις πολυκατοικίες γύρω από την πλατεία Κυψέλης, η ρωγμή σε υποστύλωμα είναι ορατή με γυμνό μάτι (To Brief). Καθίζηση έως και 55 χιλιοστά, ενδείξεις βλάβης σε φέροντα στοιχεία (σε αυτά που κρατούν όρθιο το κτίριο) και παραμορφώσεις πάνω από το όριο συναγερμού κατέγραψε σε 14 πολυκατοικίες η προσωρινή έκθεση των τεχνικών συμβούλων των κατοίκων, ζημιές που αποδίδει στις εργασίες για τη νέα Γραμμή 4 του Μετρό (Το Βήμα). Δύο ημέρες μετά την παράδοσή της, ο πρόεδρος της Ελληνικό Μετρό (της κρατικής εταιρείας που σκάβει τη γραμμή) Χρήστος Καραδήμας παραιτήθηκε: η παραίτηση έγινε δεκτή στις 11 Σεπτεμβρίου και μεταβατικός πρόεδρος ανακοινώθηκε ο Σπυρίδων Χρυσανθόπουλος (Euro2day, CNN).

Οι υπουργοί Χρίστος Δήμας και Κυριάκος Πιερρακάκης έκαναν δεκτή την παραίτηση και ευχαρίστησαν τον Καραδήμα, ο οποίος αποχώρησε επικαλούμενος «προσωπικούς λόγους». Κάποια δημοσιεύματα μιλούν για «απομάκρυνση», χωρίς επώνυμη πηγή που να το τεκμηριώνει (Το Βήμα). Η έκθεση παραδόθηκε στις 9, η παραίτηση ανακοινώθηκε στις 11· τίποτα δεν τεκμηριώνει ότι το δεύτερο ακολούθησε από το πρώτο.

Αυτό που άλλαξε αποδεδειγμένα είναι η δημόσια περιγραφή των ζημιών. Στις 29 Ιουλίου, στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων, ο Καραδήμας είχε μιλήσει για «ουδεμία βλάβη στον φέροντα οργανισμό»· στις 7 Σεπτεμβρίου, στη Βουλή, ο υφυπουργός Μεταφορών Νίκος Ταχιάος αναγνώρισε ότι βλάβες είχαν διαπιστωθεί και εκεί, όπως μετέφεραν δημοσιεύματα (Έθνος · Έθνος). Δεν είναι εξακριβωμένο αν οι δύο δηλώσεις στηρίζονταν στα ίδια τεχνικά δεδομένα ή αν μεσολάβησαν νεότερες αυτοψίες.

Το ζήτημα δεν είναι καινούριο. Από τον Αύγουστο, η Ελληνικό Μετρό είχε διαβιβάσει στον Δήμο Αθηναίων στοιχεία για καθιζήσεις σε 14 κτίρια, με τη διέλευση του μετροπόντικα ήδη σε αναστολή, ενώ ο Δήμος και οι ένοικοι ζητούν έκτοτε πλήρεις μελέτες στατικής επάρκειας, διαφάνεια στα δεδομένα και γραπτές εγγυήσεις πριν ξαναρχίσει η διάνοιξη (To Brief). Το όριο συναγερμού που έχει τεθεί στην παρακολούθηση είναι ακριβώς το επίπεδο πέρα από το οποίο οι εργασίες οφείλουν να επανεξεταστούν. Για τους κατοίκους, το ερώτημα είναι απλό: αν τα σπίτια τους είναι ασφαλή και πότε θα το μάθουν με βεβαιότητα.

Τι κληρονομεί η νέα διοίκηση

Η αλλαγή αφορά την προεδρία του διοικητικού συμβουλίου. Ο νέος πρόεδρος δεν αποκτά αυτομάτως την αρμοδιότητα να εγκρίνει την επανεκκίνηση ούτε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, που καλύπτεται χωριστά μέσω ΑΣΕΠ (της ανεξάρτητης αρχής για τις προσλήψεις στο Δημόσιο)· η καθημερινή λειτουργία και η εποπτεία των ελέγχων παραμένουν στην εταιρεία συνολικά (ν. 4548/2018, ΑΣΕΠ).

Την πολιτική ευθύνη της συνέχισης υπό όρους ασφαλείας έχει αναλάβει δημόσια ο Νίκος Ταχιάος, καθώς η νέα διοίκηση παραλαμβάνει τρεις ανοιχτές εκκρεμότητες. Πρώτη, ο μετροπόντικας (η μηχανή που ανοίγει τη σήραγγα) «ΝΙΚΗ» παραμένει σταματημένος από τις 8 Μαΐου· στις 9 Σεπτεμβρίου ο Ταχιάος μιλούσε για αναλυτικούς στατικούς υπολογισμούς και πρώτη αξιολόγηση προς τα τέλη Σεπτεμβρίου, όχι για ημερομηνία επανεκκίνησης (Euro2day). Δεύτερη, οι πραγματογνωμοσύνες ανά κτίριο, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο, που θα δώσουν τα οριστικά συμπεράσματα (Powergame).

Τρίτη, οι αποζημιώσεις. Η κυβέρνηση δεσμεύεται ότι οι ζημιές θα αποκατασταθούν χωρίς επιβάρυνση των κατοίκων, με ευθύνη του αναδόχου και της ασφάλισης αστικής ευθύνης (in.gr). Ο Ταχιάος έχει εκτιμήσει ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τους ενοίκους (Ναυτεμπορική), κάτι διαφορετικό ωστόσο από την πλήρη σεισμική επάρκεια, δηλαδή από το αν αντέχει το κτίριο σεισμό. Έως τις 14 Σεπτεμβρίου δεν έχουν δημοσιοποιηθεί αποδείξεις καταβολών ή ολοκληρωμένων επισκευών.

Στο πολιτικό πεδίο, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας δήλωσε στις 12 Σεπτεμβρίου ότι η παραίτηση «εντείνει τις ανησυχίες μας» και ζήτησε από την κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της (Mononews). Από την αντιπολίτευση στον δήμο, ο Πέτρος Κωνσταντίνου χαρακτήρισε την αποχώρηση δικαίωση του αγώνα των κατοίκων (Αθήνα 9.84). Οι υπουργοί, πάντως, δεν συνόδευσαν την αποδοχή της παραίτησης με νέα ελεγκτική διαδικασία ή καταλογισμό ευθυνών.

Η δοκιμασία για τη νέα διοίκηση της Ελληνικό Μετρό και για τον Νίκο Ταχιάο είναι συγκεκριμένη: πότε καθένα από τα 14 κτίρια θα έχει οριστικό πόρισμα στατικής επάρκειας, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και χρηματοδοτημένη επισκευή, και ποιος θα βάλει την υπογραφή του στην εντολή ασφαλούς επανεκκίνησης.