Οι ξένοι εργάτες στην Ελλάδα μισοί σε σχέση με το 2008

Οι αλλοδαποί εργαζόμενοι στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 51,4% από το 2008, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), του δημόσιου ερευνητικού φορέα οικονομικής πολιτικής, με ανάλυση του ερευνητή Ιωάννη Χολέζα (Dnews). Και όλα αυτά την ώρα που η απασχόληση χτυπά ιστορικό ρεκόρ και η ανεργία υποχωρεί. Το μερίδιο των ξένων εργατών στη συνολική απασχόληση κατέρρευσε στο 2,9% από 8,2%, δηλαδή περίπου 140.500 άτομα σήμερα. Αυτό αφορά άμεσα το πορτοφόλι σας: όταν λείπουν χέρια σε κατασκευές, χωράφια και κουζίνες, το κόστος μετακυλίεται στις τιμές.

Ας ξεκαθαρίσουμε τι μετράμε. «Αλλοδαποί εργαζόμενοι» δεν σημαίνει όλοι οι μετανάστες που ζουν στη χώρα, αλλά όσοι εργάζονται με ξένη υπηκοότητα, το πραγματικό εργατικό απόθεμα που συμμετέχει στην αγορά (Eurostat).

Εδώ κρύβεται η ψευδαίσθηση. Τον Δεκέμβριο του 2025 οι απασχολούμενοι έφτασαν τα 4.376.977 άτομα, αυξημένοι κατά 102.883 σε έναν χρόνο, με την ανεργία στο 7,5% (ΕΛΣΤΑΤ). Το συνολικό νούμερο ανεβαίνει. Αλλά ένας δείκτης που μετρά «πόσοι δουλεύουν» δεν λέει τίποτα για το «ποιοι αντικαθιστούν ποιους». Η άνοδος της συνολικής απασχόλησης λειτουργεί σαν παραβάν: πίσω της, ένα ολόκληρο κομμάτι προσφοράς εργασίας έχει φύγει.

Πού πονάει η αγορά

Η στενότητα δεν είναι θεωρητική. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει τις κατασκευές με το υψηλότερο ποσοστό κενών θέσεων, 3,9%, πάνω από μεταποίηση και εστίαση (ΤτΕ). Σε έρευνα εργοδοτών της ManpowerGroup, το 93% των επιχειρήσεων σε κατασκευές και ακίνητα δηλώνει ότι δυσκολεύεται να βρει κατάλληλο προσωπικό (e-forologia). Στον τουρισμό και την εστίαση, το πρώτο τρίμηνο του 2026 έμειναν ανοιχτές 18.192 θέσεις, περίπου το ένα τρίτο όλων των κενών θέσεων της χώρας (Capital). Στη γεωργία, οι φορείς περιγράφουν ότι πολλοί μετανάστες αποχώρησαν από την ύπαιθρο χωρίς να υπάρχουν νέοι να τους αντικαταστήσουν (CNN Greece).

Προσοχή στο όριο: δεν υπάρχει δημόσιο στοιχείο που να δείχνει πόσο ακριβώς κάθε κενό εξηγείται από τη φυγή αλλοδαπών. Το σίγουρο είναι το μοτίβο. Οι κλάδοι που πονάνε περισσότερο είναι ακριβώς εκείνοι που στηρίζονταν παραδοσιακά σε χειρωνακτική, εποχική και χαμηλά αμειβόμενη εργασία, δηλαδή σε ξένα χέρια (in.gr).

Γιατί όμως χαμηλότερη ανεργία δεν λύνει το πρόβλημα; Διότι άλλο πράγμα «υπάρχει άνεργος» και άλλο «υπάρχει διαθέσιμος εργαζόμενος με τη σωστή δεξιότητα, στον σωστό τόπο, με αποδεκτό μισθό». Όταν η δεξαμενή εργαζομένων μικραίνει ταυτόχρονα από τη γήρανση του πληθυσμού και τη φυγή μεταναστών, η οικονομία συναντά όριο ανάπτυξης ακόμη κι αν οι επιχειρήσεις θέλουν να επεκταθούν. Το ίδιο ισχύει και για το πολυδιαφημισμένο brain gain των Ελλήνων: ο επαναπατρισμός είναι μερικός, όχι πλήρης αναστροφή, και κρίνεται στο αν οι θέσεις κρατούν κόσμο (To Brief).

Γιατί όμως φεύγουν οι ξένοι εργάτες; Η πιο πειστική εξήγηση είναι ο συνδυασμός χαμηλής καθαρής αμοιβής μετά το ενοίκιο, εποχικότητας και διοικητικών εμποδίων, που κάνει άλλες ευρωπαϊκές αγορές πιο ελκυστικές. Το 2025 η Ελλάδα ζήτησε περίπου 89.290 νόμιμες θέσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες και κάλυψε μόλις το ένα τέταρτο της συνολικής της ζήτησης (ThinkEurope). Οι πραγματικοί μισθοί σε βασικούς κλάδους παραμένουν κάτω από τα επίπεδα του 2009 (To Brief).

Η φυγή των αλλοδαπών εργαζομένων είναι τεστ του παραγωγικού μοντέλου. Αν μια δραστηριότητα στέκεται μόνο με φθηνή, ευέλικτη και επισφαλή εργασία, η αποχώρηση αυτής της εργασίας αποκαλύπτει το θεσμικό και μισθολογικό πρόβλημα από κάτω. Το ερώτημα που καλούνται τώρα να απαντήσουν οι εργοδότες δεν είναι πού θα βρουν φθηνότερα χέρια, αλλά αν θα δώσουν επιτέλους μισθούς και συνθήκες που κρατούν εργαζόμενους στη χώρα.