Βραχιολάκι για ενδοοικογενειακή βία: εξαγγελία πριν από τον νόμο

Ένα ηλεκτρονικό βραχιολάκι στον κατηγορούμενο για ενδοοικογενειακή βία, ώστε το κράτος να αντιλαμβάνεται αν πλησιάζει ξανά τη γυναίκα που απείλησε: αυτό ανακοίνωσε σήμερα το πρωί στην «Καλημέρα Ελλάδα» του ΑΝΤ1 ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης (ΑΝΤ1). Το διακύβευμα δεν είναι τεχνολογικό αλλά ζωής, και κρίνεται σε μία μόνο στιγμή: όταν ο κατηγορούμενος περάσει την απόσταση που του όρισε ο δικαστής. Ποιος παίρνει τότε το σήμα, ξέρει κανείς πού βρίσκεται εκείνη τη στιγμή το θύμα, και πόσο γρήγορα φτάνει βοήθεια;

Ο Χρυσοχοΐδης μίλησε για βραχιολάκι σε «όλους όσοι τίθενται περιοριστικοί όροι», αναφερόμενος σε ύποπτο, υπόδικο ή καταδικασθέντα, όχι σε κάθε καταγγελλόμενο. Είπε ότι σήμερα δεν ελέγχεται αποτελεσματικά αν παραβιάζεται η δικαστικά ορισμένη απόσταση, ότι πλέον η παραβίαση θα μπορεί να οδηγεί σε κράτηση και ότι θα ειδοποιείται το θύμα. Το όριο το έβαλε ο ίδιος: «Ξεκινήσαμε τις διαδικασίες, δεν ξέρω πότε θα καθιερωθεί». Δεν υπάρχει ακόμη ούτε νομοθετική ρύθμιση, ούτε χρονοδιάγραμμα, ούτε τεχνικό πρωτόκολλο. Έτσι, οι τίτλοι που έγραψαν «σε όλους τους κατηγορουμένους» προεξοφλούν κάτι που είναι και στενότερο και ακόμη υπό σχεδιασμό (Το Ποντίκι, Newsit).

Η ανακοίνωση δεν ήρθε σε κενό. Έγινε την επομένη της παραπομπής σε δίκη τεσσάρων αστυνομικών του ΑΤ Αγίων Αναργύρων για τη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα, που το 2024 μαχαιρώθηκε λίγα μέτρα από το τμήμα ενώ μιλούσε στο τηλέφωνο με την Άμεση Δράση (To Brief). Εκείνη η υπόθεση δεν ήταν αποτυχία ανίχνευσης, ήταν αποτυχία απόκρισης: το σύστημα ήξερε, αλλά δεν έφτασε. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το βραχιολάκι απαντά σε αυτό ακριβώς το κενό.

Τι υπάρχει ήδη και τι λείπει

Η ηλεκτρονική επιτήρηση δεν εισάγεται τώρα. Λειτουργεί πανελλαδικά από τις 18 Μαΐου 2026, με 24ωρο Κέντρο Ελέγχου και ιδιώτη ανάδοχο. Το νομικό της στήριγμα υπάρχει ήδη: τα άρθρα 283-285 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ), το άρθρο 10Α του νόμου 3500/2006 για την ενδοοικογενειακή βία και υπουργική απόφαση του περασμένου Ιουνίου (ΓΓ Αντεγκληματικής Πολιτικής, απόφαση 14175/2025). Σήμερα το μέτρο μπαίνει με δικαστική κρίση και μόνο πάνω από ορισμένα κατώφλια, σε κακουργήματα και σε πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας με απειλούμενη φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους (ΔΣΑ). Αν το «σε όλους» σημαίνει κατάργηση αυτών των κατωφλιών, τότε χρειάζεται νέος νόμος, όχι υπουργική απόφαση, και τέτοιο κείμενο της 9ης Σεπτεμβρίου δεν εντοπίστηκε.

Εδώ είναι η πραγματική διαφορά. Τα δημόσια τεχνικά κείμενα περιγράφουν παρακολούθηση του κατηγορουμένου, όχι δεύτερη συσκευή στο θύμα ούτε ζώνη που μετακινείται μαζί του. Η προληπτική προστασία θέλει πέντε κρίκους στη σειρά: ορισμένη απόσταση, συνεχή ανίχνευση της εγγύτητας, αυτόματο συναγερμό πριν ολοκληρωθεί η προσέγγιση, άμεση ειδοποίηση του θύματος και συγκεκριμένη αστυνομική κινητοποίηση με μετρήσιμο χρόνο. Ο Χρυσοχοΐδης υποσχέθηκε τον έλεγχο της απόστασης και την ενημέρωση του θύματος, όχι τη ζώνη, τη σειρά αποδεκτών του συναγερμού ή τον χρόνο επέμβασης (ΕΡΤ). Μεταγενέστερο ρεπορτάζ περιέγραψε συσκευή και στο θύμα και διαβίβαση στίγματος «σε δευτερόλεπτα», χωρίς όμως να το στηρίζει σε δημοσιευμένο τεχνικό τεύχος (ΕΡΤ).

Την πλήρη εκδοχή δείχνει η Ισπανία. Στο ισπανικό σύστημα COMETA ο ελεγχόμενος φοράει βραχιόλι, το θύμα κρατά δεύτερη συσκευή με κουμπί πανικού, υπάρχει κινητή ζώνη αποκλεισμού γύρω της και κέντρο που ειδοποιεί ταυτόχρονα τα δύο πρόσωπα και την αστυνομία (υπουργείο Ισότητας Ισπανίας). Η ισπανική κυβέρνηση αναφέρει ότι το 87% των γυναικών νιώθει ασφαλέστερο (igualdad.gob.es). Δείχνει όμως και τα όρια: κατά τη μετάβαση παρόχων χάθηκαν δεδομένα και οδήγησαν σε αθωώσεις, ενώ καταγγέλθηκαν λανθασμένες τοποθεσίες και ψευδείς συναγερμοί (RTVE, El País). Η τεχνολογία αξίζει όσο τα δεδομένα και η στελέχωσή της.

Η κλίμακα του προβλήματος δικαιολογεί τη σπουδή. Στο δεκάμηνο του 2025 η ΕΛ.ΑΣ. κατέγραψε 19.350 υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας και 12.157 συλλήψεις (ΕΛ.ΑΣ., Euronews). Η εφαρμογή Panic Button, το κουμπί πανικού στα κινητά, έχει δοθεί σε σχεδόν 15.000 γυναίκες και ενεργοποιήθηκε περίπου 2.700 φορές (Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής). Οι αριθμοί δείχνουν πόσο πυκνά χρησιμοποιείται ο μηχανισμός, όχι πόσο καλά προστατεύει: δεν υπάρχει δημόσια αξιολόγηση για τον χρόνο αστυνομικής απόκρισης μετά από συναγερμό, το ποσοστό έγκαιρης επέμβασης ή τις υποτροπές. Αυτό το κενό μέτρησης πρέπει να καλύψει και το βραχιολάκι.

Υπάρχει και το όριο των δικαιωμάτων. Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ζητούν εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου, όχι καθολικό βραχιολάκι για κάθε καταγγελλόμενο (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, ΕΔΔΑ). Και επειδή η συσκευή παράγει συνεχές ιστορικό θέσης, μένει αναπάντητο ποιος θα βλέπει τα δεδομένα και τι θα γίνεται μετά από αθώωση ή άρση του όρου. Ειδική γνωμοδότηση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων για το νέο σχέδιο δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Γι' αυτό η εξαγγελία θα κριθεί όχι από το αν μπήκε το βραχιολάκι, αλλά από τρία μετρήσιμα πράγματα: αν το σύστημα υπολογίζει δυναμικά την απόσταση ανάμεσα στον επιτηρούμενο και το θύμα, σε πόσα δευτερόλεπτα φτάνει η ειδοποίηση, και σε πόση ώρα δεσμεύεται να εμφανιστεί το περιπολικό. Χωρίς αυτά τα τρία, το βραχιολάκι καταγράφει την παραβίαση αντί να την προλαβαίνει, κι αυτή είναι ακριβώς η διαφορά που στην υπόθεση Γρίβα μετρήθηκε σε δευτερόλεπτα και σε απόσταση ελάχιστων μέτρων από το τμήμα.