Βενζίνη 2,16 ευρώ, το μόνο μέτρο λήγει 30/9

Η αμόλυβδη έφτασε κατά μέσο όρο τα 2,158 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης τα 2,122, σύμφωνα με το επίσημο ημερήσιο δελτίο του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων για τις 14 Σεπτεμβρίου (CNN Greece). Στις 15 Σεπτεμβρίου ο υφυπουργός στον Πρωθυπουργό Θανάσης Κοντογεώργης δήλωσε ότι η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος (ΕΡΤnews, ΤΑ ΝΕΑ).

Βάλτε το σε μια απόδειξη πρατηρίου. Στις 10 Σεπτεμβρίου η μέση αμόλυβδη ήταν 2,120 ευρώ και το diesel 2,077 (ΕΡΤ). Τέσσερις ημέρες αργότερα, το γέμισμα των 50 λίτρων έχει ακριβύνει κατά 1,90 ευρώ στην αμόλυβδη και 2,25 στο diesel, φτάνοντας περίπου τα 108 και τα 106 ευρώ αντίστοιχα. Στα νησιά η τιμή περνά τα 2,3 ευρώ. Δεν είναι δραματική εβδομαδιαία μεταβολή, αλλά προστίθεται σε ένα ήδη ανεβασμένο επίπεδο και επαναφέρει την πάγια ένταση της ελληνικής αγοράς, όπου οι διεθνείς αυξήσεις περνούν ταχύτερα από τις μειώσεις (To Brief).

Γιατί η αντλία δεν ακολουθεί απλώς το αργό

Η τιμή στο πρατήριο καθορίζεται από την έτοιμη βενζίνη και το diesel: τη διαμορφώνουν η στενότητα των διυλισμένων προϊόντων, τα μεταφορικά, η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και οι φόροι. Το Brent κινήθηκε γύρω στα 106 με 110 δολάρια το βαρέλι (ΤΑ ΝΕΑ), όμως η βασική πίεση έρχεται από τη διύλιση: κατά τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι ροές μέσω του Ορμούζ έπεσαν τον Αύγουστο στα 7,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα (Argus). Στις 11 Σεπτεμβρίου το Ριάντ έκλεισε προληπτικά τον αγωγό East-West (Petroline), τον κύριο εναλλακτικό δρόμο που παρακάμπτει το Ορμούζ, μετά από επιθέσεις με drones (Saudi Gazette). Πόσα ακριβώς λεπτά της ελληνικής αύξησης οφείλονται σε καθένα από αυτά δεν μετριέται· λειτουργούν ως μηχανισμοί πίεσης, όχι ως λογιστική κατανομή.

Η πίεση δεν σταματά στο πετρέλαιο· την ίδια ώρα στενεύει και το ευρωπαϊκό αέριο. Ο ευρωπαϊκός δείκτης χονδρικής φυσικού αερίου TTF κινήθηκε γύρω στα 82 ευρώ ανά μεγαβατώρα (WSJ), και αυτό περνά στο ρεύμα: η χονδρική τιμή ηλεκτρισμού διαμορφώθηκε το πρώτο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου περίπου 19% υψηλότερα από τον Αύγουστο (EnergyMag). Το ποσοστό όμως δεν φτάνει αυτούσιο στον λογαριασμό: το ανακοινωμένο πράσινο τιμολόγιο Σεπτεμβρίου μένει σταθερό και οι πάροχοι απορροφούν προσωρινά μέρος της αύξησης με εκπτώσεις και σταθερά προϊόντα (Enikos). Η δοκιμασία μετατίθεται στα πράσινα τιμολόγια Οκτωβρίου.

Το χρονοδιάγραμμα που ήδη τρέχει

Ένα μόνο εργαλείο είναι ενεργό σήμερα: η επιδότηση diesel των 0,08 ευρώ ανά λίτρο, προ ΦΠΑ. Την υπέγραψε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης για τον Σεπτέμβριο, με κόστος 30 εκατ. ευρώ (Υπουργείο Οικονομικών). Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Όμηρος Τσάπαλος έχει μιλήσει για δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 130 εκατ. ευρώ, αλλά αυτό είναι δηλωμένη ευχέρεια, όχι εγκεκριμένο πακέτο (Insider).

Ο Κοντογεώργης κατονόμασε τρία πεδία, «κόστος ενέργειας εφόσον χρειαστεί, ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης», και τοποθέτησε τον χρόνο: «Προς το τέλος του μήνα, αρχές Οκτώβρη, θεωρώ ότι θα έχουν οριστικοποιηθεί κάποιες συζητήσεις». Πρόσθεσε ότι η παρέμβαση θα είναι στοχευμένη και προσωρινή. Ποσό, δικαιούχοι, τυχόν μείωση ΦΠΑ ή ειδικού φόρου δεν έχουν αποφασιστεί.

Στις 30 Σεπτεμβρίου λήγει η ισχύουσα επιδότηση diesel. Τέλη Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου οριστικοποιούνται οι κυβερνητικές συζητήσεις, χωρίς δεσμευμένη ημερομηνία απόφασης. Αρχές Οκτωβρίου ανακοινώνονται τα νέα πράσινα τιμολόγια ρεύματος. Και στις 15 Οκτωβρίου ανοίγει η αγορά πετρελαίου θέρμανσης, με τις εκτιμήσεις να το τοποθετούν γύρω στα 1,80 με 1,90 ευρώ το λίτρο (radar.gr). Το επίδομα θέρμανσης χρειάζεται νέα απόφαση· φέτος δεν υπάρχει ακόμη ρύθμιση για ποσά και κριτήρια.

Η κατανομή έχει σημασία, γιατί το περιθώριο αντοχής δεν είναι ίδιο για όλους: το 2024 το 19% των Ελλήνων δήλωνε αδυναμία να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι, έναντι 9,2% στην ΕΕ (Eurostat). Η ισχύουσα επιδότηση diesel ωφελεί κάθε αγοραστή ανάλογα με τα λίτρα του, χωρίς εισοδηματικό κριτήριο, ενώ ένα στοχευμένο επίδομα θα συγκέντρωνε τους πόρους στους ευάλωτους· η κυβέρνηση δεν έχει πει ακόμη ποιον δρόμο διαλέγει.

Μέχρι να το πει, το μόνο βέβαιο είναι ότι η επιδότηση diesel σβήνει στις 30 Σεπτεμβρίου, δέκα πλήρεις ημέρες πριν ανοίξει καν η αγορά πετρελαίου θέρμανσης, και για το ενδιάμεσο δεν υπάρχει, προς το παρόν, καμία εγκεκριμένη κάλυψη.