Αέριο: το «άλμα 75%» αφορά μόνο τα κυμαινόμενα τιμολόγια

Πενήντα λίτρα αμόλυβδη κόστιζαν στις 10 Σεπτεμβρίου κατά μέσο όρο 106 ευρώ, και 103,85 για τα ίδια λίτρα πετρελαίου κίνησης, καθώς η άνοδος του πετρελαίου συνεχίζει να περνά στην αντλία (ΕΡΤ, CNN Greece). Η ίδια πίεση φτάνει τώρα στη θέρμανση: μετά την προειδοποίηση της κυβέρνησης ότι ετοιμάζει μέτρα αν δεν αποκλιμακωθούν οι τιμές (To Brief), δημοσιεύματα κάνουν λόγο για άλμα «75%» στο φυσικό αέριο. Το νούμερο όμως δεν αφορά κάθε νοικοκυριό, και εκεί κρύβεται η ουσία.

Ας ξεχωρίσουμε πρώτα τι ισχύει από τι απλώς συζητιέται. Το μόνο εγκεκριμένο μέτρο αυτή τη στιγμή είναι η επιδότηση 0,08 ευρώ ανά λίτρο (προ ΦΠΑ) στο πετρέλαιο κίνησης, μόνο για τον Σεπτέμβριο, με κόστος έως 30 εκατ. ευρώ, υπογεγραμμένη από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας Κυριάκο Πιερρακάκη (anaconda.gr, minfin.gov.gr). Ό,τι άλλο ακούγεται είναι σκέψη. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Όμηρος Τσάπαλος μίλησε για περιθώριο περίπου 130 εκατ. ευρώ από τα παραπάνω έσοδα του 2025 σε σχέση με τον στόχο, ώστε να παραταθεί η επιδότηση του diesel τον Οκτώβριο (Insider, CNN Greece). Ο υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου προειδοποίησε για «συγκεκριμένα μέτρα» αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, χωρίς ποσό ή ημερομηνία (Το Βήμα, Newsit).

Γιατί το «75%» δεν είναι ο λογαριασμός σας

Η ευρωπαϊκή χονδρική τιμή του αερίου (το συμβόλαιο TTF, δηλαδή η τιμή στην οποία οι πάροχοι προμηθεύονται αέριο για τον επόμενο μήνα) ξεπέρασε τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 9 Σεπτεμβρίου, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή τίναξε τις τιμές (athina984, Al Arabiya). Αυτή η άνοδος δεν φτάνει ίδια σε κάθε λογαριασμό. Ο λόγος είναι το είδος του συμβολαίου.

Στα κυμαινόμενα (μεταβλητά) τιμολόγια η χρέωση δένεται με τον δείκτη TTF. Στο myHome GasBenefit της ΔΕΗ, για παράδειγμα, η τιμή προκύπτει ως 1,03 × TTF/1.000 συν 0,004 ευρώ ανά κιλοβατώρα (Τιμές Ρεύματος). Πρακτικά, κάθε άνοδος 10 ευρώ στο TTF ανεβάζει την κιλοβατώρα περίπου ένα λεπτό στο σκέλος της ενέργειας. Η χονδρική δηλαδή περνά σχεδόν ένα προς ένα, αλλά μόνο σε αυτό το κομμάτι του λογαριασμού.

Στα σταθερά τιμολόγια, αντίθετα, η τιμή της κιλοβατώρας κλειδώνει για όλη τη σύμβαση: όποιος υπέγραψε πέρυσι δεν βλέπει το σημερινό σοκ. Γι' αυτό το «75%» αφορά μόνο ορισμένα μεταβλητά προϊόντα, όχι τη μέση αγορά, και το ίδιο το ρεπορτάζ παραδέχεται ότι αρκετοί πάροχοι δεν είχαν καν ανακοινώσει τιμές (Newsit). Ούτε τα ίδια του τα νούμερα βγάζουν καθαρό 75%: από 30 σε 60 η αύξηση είναι 100%, από 40 σε 60 μόλις 50%. Στα καταγεγραμμένα τιμολόγια, μάλιστα, οι μονάδες είναι δεκαπλάσια μικρότερες από όσο κυκλοφορεί: 0,042 ευρώ ανά κιλοβατώρα είναι 4,2 λεπτά, όχι 42.

Και μέσα στα ίδια τα σταθερά, το πάγιο μπορεί να ανατρέψει τη φθηνότερη κιλοβατώρα. Στις 1.000 κιλοβατώρες τον μήνα, η ΔΕΗ με 0,042 ευρώ/kWh και πάγιο 7 ευρώ βγάζει περίπου 49 ευρώ, σύμφωνα με τη διαθέσιμη καταγραφή (Τιμές Ρεύματος). Μια προσφορά με φθηνότερη κιλοβατώρα, 0,0399 ευρώ, αλλά πάγιο 9,90, φτάνει τα 49,80 (energy-offer). Η φθηνότερη κιλοβατώρα δεν προλαβαίνει να κλείσει τη διαφορά του πάγιου, οπότε για όποιον καίει λίγο το «φθηνότερο» τιμολόγιο βγαίνει ακριβότερο. Κανένα από αυτά, πάντως, δεν είναι ο τελικός λογαριασμός: λείπουν χρεώσεις δικτύου, φόροι και ΦΠΑ (selectra).

Τι περιμένουν πλέον τα νοικοκυριά

Τα νοικοκυριά ξέρουν πλέον πού κλειδώνεται το ποσό: στο συμβόλαιό τους. Αυτό που μένει ανοιχτό είναι πότε θα αποφασίσει η κυβέρνηση. Το ημερολόγιο των επόμενων εβδομάδων:

• 15 Οκτωβρίου: αρχίζει η διάθεση πετρελαίου θέρμανσης. Οι αναφορές για τιμή γύρω στο 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο παραμένουν εκτιμήσεις, όχι ανακοινωμένη τιμή (Το Βήμα).
• Εντός Οκτωβρίου: η απόφαση για παράταση ή όχι της επιδότησης diesel, που η κυβέρνηση επανεξετάζει κάθε μήνα.
• Επίδομα θέρμανσης: νέα κοινή υπουργική απόφαση για τον χειμώνα 2026-2027 δεν έχει εκδοθεί. Πέρυσι το αέριο είχε ποσό αναφοράς 325 ευρώ. Δεν ήταν αυτόματο για όλους: περιοριζόταν στην πραγματική επιλέξιμη δαπάνη (ΑΑΔΕ, ΥΠΕΝ).

Η κυβέρνηση έχει το περιθώριο των 130 εκατ. ευρώ και το έχει πει· δεν έχει πει πότε θα το χρησιμοποιήσει. Και όσο το αφήνει ανοιχτό, ο λογαριασμός του χειμώνα δεν γράφεται στα δελτία Τύπου: γράφεται στο είδος του συμβολαίου που έχει κλειδώσει, ή δεν έχει κλειδώσει, κάθε νοικοκυριό.