Τρεις συλλήψεις για τις φονικές εμπρηστικές επιθέσεις στη Θεσσαλονίκη

Η Αντιτρομοκρατική συνέλαβε τρία άτομα για τις τρεις εμπρηστικές επιθέσεις με γκαζάκια της 1ης Ιουλίου σε σπίτια στελεχών της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη, από τις οποίες έχασε τη ζωή της η Βάγια Νέστορα, μητέρα της πολιτεύτριας Αφροδίτης Νέστορα, και τραυματίστηκαν άλλα τέσσερα άτομα. Η πρωινή επιχείρηση της 10ης Ιουλίου άπλωσε σε δύο μέτωπα, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, και μετακίνησε την υπόθεση από «άγνωστους δράστες» σε ένα συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχήμα (News247). Σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για την έρευνα σε βίντεο, γενετικό υλικό και κινήσεις υπόπτων (To Brief), αυτό είναι το πρώτο απτό βήμα προς τα πρόσωπα.

Το σχήμα που δούλεψε η Αντιτρομοκρατική είναι το μοτίβο «δύο εκτελεστές, ένας τσιλιαδόρος»: δύο πρόσωπα φέρονται να τοποθέτησαν τους εμπρηστικούς μηχανισμούς και ένα τρίτο να είχε υποστηρικτικό ρόλο, φυλάγοντας ή βοηθώντας στη διαφυγή (SKAI, Το Ποντίκι). Το ρεπορτάζ τοποθετεί τους συλληφθέντες σε έναν κοινό αντιεξουσιαστικό κύκλο, με άτομα περίπου 30 ετών και περιβάλλον γύρω από καταλήψεις και χώρους του ΑΠΘ. Για τη 26χρονη, οι πληροφορίες τη συνδέουν με παλαιότερη εμπλοκή σε υπόθεση που αποδίδεται στην οργάνωση «Αναρχική Δράση», χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί δικαστική απόφαση σε βάρος της. Πρόκειται για σύλληψη με προηγούμενη δικογραφική εμπλοκή, όχι με καταδικαστικό δεδικασμένο.

Πώς έφτασαν σε αυτούς

Η ταυτοποίηση χτίστηκε σε τρεις παράλληλους άξονες, όπως τους μεταφέρουν αστυνομικές πηγές: ανάλυση βιντεοληπτικού υλικού και μαρτυριών, εξέταση των υπολειμμάτων των μηχανισμών, και ανασύνθεση των διαδρομών προσέγγισης και διαφυγής (Reader). Οι δράστες φέρονται να κινήθηκαν με δύο δίκυκλα και να προσέγγισαν πεζοί στα τελευταία μέτρα. Γι' αυτό αναλύθηκαν κάμερες σε μεγάλη ακτίνα, ώστε να βρεθεί από πού ξεκίνησαν και πού κατέληξαν (in.gr). Στα εγκληματολογικά εργαστήρια αναζητήθηκε DNA ή αποτυπώματα σε μονωτική ταινία, στα γκαζάκια και σε πλαστικά δοχεία με εύφλεκτο υγρό.

Εδώ κρύβεται η δικαστική δυσκολία. Κάμερες και διαδρομές δείχνουν χρονολογία, αριθμό προσώπων και συντονισμό, αλλά από μόνες τους δεν ταυτοποιούν κανέναν. Ένα αποτύπωμα σε γκαζάκι συνδέει ένα πρόσωπο με τον χειρισμό ενός πειστηρίου, όχι αυτόματα με το σύνολο του σχεδιασμού ούτε με τις τρεις επιθέσεις μαζί. Η επίσημη γραμμή της ΕΛ.ΑΣ., μέσω της εκπροσώπου Κωνσταντίας Δημογλίδου, παρέμεινε στενή: συλλογή στοιχείων και αναμονή των εργαστηρίων, με την επισήμανση ότι «δεν αναμένεται να υπάρξει ανάληψη ευθύνης από τη στιγμή που υπάρχει θάνατος και τραυματισμός» (ERT).

Αυτή η απουσία ανάληψης ευθύνης βαραίνει στο νομικό στοίχημα. Για εμπρησμό με θανατηφόρο αποτέλεσμα, το βάρος πέφτει στην πράξη, στη γνώση του κινδύνου και στον αιτιώδη σύνδεσμο με τον θάνατο. Για να στηριχθεί όμως κατηγορία τρομοκρατικής οργάνωσης, χρειάζεται κάτι ποιοτικά υψηλότερο: δομημένη και διαρκής ομάδα με ειδικό σκοπό, δηλαδή εκφοβισμό πληθυσμού ή εξαναγκασμό δημόσιας αρχής (e-nomothesia). Το ότι η υπόθεση πήγε στην Αντιτρομοκρατική δείχνει τη βαρύτητα, όχι ότι το κατώφλι έχει ήδη περαστεί. Χωρίς ανάληψη ευθύνης, η δικογραφία καλείται να δέσει αποτυπώματα και γενετικό υλικό σε πρόθεση οργάνωσης, το πιο δύσκολο σκέλος.

Η έρευνα, εξάλλου, δεν έκλεισε. Η ΕΛ.ΑΣ. αναζητά δεύτερη επιχειρησιακή ομάδα, τουλάχιστον τριών ατόμων, για τις άλλες δύο επιθέσεις, ενώ εξετάζεται και πιθανός εντολέας ή τέταρτο πρόσωπο (The Toc). Η ύπαρξη ευρύτερου, συντονισμένου δικτύου παραμένει ερευνητική εκτίμηση, όχι αποδεδειγμένο γεγονός.

Στο πολιτικό πεδίο, η κυβέρνηση εμφανίζει τις συλλήψεις ως θεσμική απάντηση στη βία, με τον υπουργό Δικαιοσύνης Μάκη Βορίδη να ζητά ήδη να «θωρακιστεί η δικογραφία» και να αυστηροποιηθεί το πλαίσιο για την πολιτική βία (Newsit). Τρεις χειροπέδες δίνουν πρόσωπα στην υπόθεση, αλλά το ερώτημα αν αυτά συνιστούν τρομοκρατική οργάνωση ή τρεις δράστες μιας φονικής επίθεσης θα το κρίνει η δικογραφία, όχι η πίεση για σκληρότερο ποινικό κώδικα.