Τρεις νεκροί από επιθέσεις στο αεροδρόμιο του Ριάντ

Το διεθνές αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ του Ριάντ λειτουργεί ξανά. Το πρωί της Παρασκευής, όμως, ο πίνακας αναχωρήσεων έδειχνε ακόμη 44 ακυρώσεις και 63 καθυστερήσεις (Flightradar24). Οι σαουδαραβικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι οι δύο επιθέσεις της Πέμπτης στο αεροδρόμιο σκότωσαν τρεις Σαουδάραβες, ανάμεσά τους έναν κυβερνήτη της εθνικής αεροπορικής εταιρείας Saudia (SPA). Την ευθύνη ανέλαβαν οι Χούθι της Υεμένης, ενώ ο πόλεμος στη χώρα τους φουντώνει ξανά (AP).

Οι πτήσεις της Saudia ξανάρχισαν, αλλά δεν συνέβη το ίδιο με όλες τις ξένες εταιρείες. Η Saudia αναφέρει ότι οι δικές της πτήσεις επανήλθαν στις 18:00 τοπική ώρα της Πέμπτης (CNN Arabic). Ο όμιλος Lufthansa, αντίθετα, έχει αναστείλει τα δρομολόγια προς το Ριάντ έως και τις 16 Οκτωβρίου, ενώ η Air India και η Air India Express έως και τις 10 Οκτωβρίου (The National). Η διαταραχή κρατά από την Πέμπτη, όπως είχαμε καταγράψει (To Brief).

Τις αποφάσεις των εταιρειών τις επηρεάζουν και οι ρυθμιστικές αρχές. Την Παρασκευή η EASA, ο ευρωπαϊκός οργανισμός ασφάλειας της αεροπορίας, αναθεώρησε το δελτίο κινδύνου για τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο. Το δελτίο συστήνει να αποφεύγονται δύο συγκεκριμένες περιοχές και να δίνεται αυξημένη προσοχή στον υπόλοιπο χώρο, με ισχύ έως τις 16 Νοεμβρίου (EASA). Ο ουρανός δεν κλείνει. Το μήνυμα προς τους αερομεταφορείς είναι ότι ο κίνδυνος από πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και συντρίμμια αναχαιτίσεων δεν έχει περάσει.

Δύο πλήγματα, ένας κυβερνήτης

Σύμφωνα με τη Γενική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας της Σαουδικής Αραβίας, η πρώτη επίθεση της 8ης Οκτωβρίου στόχευσε εγκαταστάσεις του αεροδρομίου και η δεύτερη ένα αεροσκάφος της Saudia (SPA). Η ανακοίνωση δεν αναφέρει ώρες ούτε πόσα θύματα προκάλεσε κάθε πλήγμα. Κάνει λόγο μόνο για τραυματίες διαφορετικών εθνικοτήτων. Το Reuters μετέδωσε, με βάση ρεπορτάζ, ότι το σταθμευμένο αεροσκάφος έπιασε φωτιά και υπέστη σοβαρή ζημιά (Reuters).

Η Saudia κατονόμασε έναν από τους νεκρούς: τον κυβερνήτη Χαμούντ μπιν Άλι αλ-Καλθάμι. Διευκρίνισε επίσης ότι στο αεροσκάφος που χτυπήθηκε δεν υπήρχαν επιβάτες (CNN Arabic). Πού βρισκόταν ο ίδιος τη στιγμή του πλήγματος δεν έχει γίνει γνωστό. Οι τρεις νεκροί της Πέμπτης προστίθενται σε τρεις αλλοδαπούς κατοίκους που σκοτώθηκαν στις 6 και 7 Οκτωβρίου, σε επιθέσεις στα αεροδρόμια της Άμπχα και του Ριάντ, όπου τραυματίστηκαν άλλοι 36 (AP). Συνολικά, τα σαουδαραβικά αεροδρόμια μετρούν έξι νεκρούς σε τρεις ημέρες.

Οι Χούθι είναι το ένοπλο κίνημα που ελέγχει μεγάλο μέρος της βορειοδυτικής Υεμένης. Ο εκπρόσωπός τους, Γιαχία Σαρί, ισχυρίστηκε το μεσημέρι της Πέμπτης ότι ένας βαλλιστικός πύραυλος πέτυχε τον στόχο του. Αργότερα ανακοίνωσε δεύτερη επιχείρηση, με δύο πυραύλους κρουζ προς το Ριάντ (Al-Thawrah). Ο εκπρόσωπος του σαουδαραβικού συνασπισμού, Τούρκι αλ-Μάλκι, ανακοίνωσε ότι αναχαιτίστηκαν δύο βαλλιστικοί πύραυλοι που κατευθύνονταν προς το Ριάντ και ένας προς το Χαμίς Μουσαΐτ. Η Πολιτική Προστασία απέδωσε σε συντρίμμια από τις αναχαιτίσεις ζημιές σε ένα νηπιαγωγείο και ένα ιατρικό συγκρότημα (BBC Arabic). Η σαουδαραβική αρχή δεν κατονομάζει δράστη. Τα δημόσια στοιχεία δεν επιτρέπουν να συνδεθεί κάθε ανακοίνωση των Χούθι με καθένα από τα δύο περιστατικά.

Ο κύκλος που ξεκίνησε στην ακτή

Οι επιθέσεις ακολούθησαν την αντεπίθεση της κυβέρνησης της Υεμένης στη δυτική ακτή της χώρας, με τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας. Στις 6 Οκτωβρίου, κυβερνητικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι κατέλαβαν περιοχή δίπλα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό που ενώνει τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα (Reuters). Οι Χούθι αρνούνται ότι έχασαν έδαφος και παρουσιάζουν τα πλήγματα στη Σαουδική Αραβία ως απάντηση στη στρατιωτική της δράση. Τα στοιχεία στηρίζουν αυτόν τον γενικό κύκλο ανταπόδοσης. Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι κάθε επίθεση στο Ριάντ ήταν αντίποινα για μια συγκεκριμένη μάχη στην ακτή.

Το Ριάντ απαντά με στρατιωτικά μέσα. Στις 9 Οκτωβρίου ο αλ-Μάλκι ανακοίνωσε ότι καταστράφηκαν τρεις κινητοί εκτοξευτές πυραύλων και προειδοποίησε για αποφασιστική απάντηση σε επιθέσεις κατά αμάχων (Saudi Gazette). Μια ανώνυμη περιφερειακή πηγή, ενημερωμένη για τη σαουδαραβική πολιτική σύμφωνα με το AFP, έθεσε ως προϋπόθεση για συζήτηση εκεχειρίας να ανακτήσει πρώτα εδάφη η κυβέρνηση της Υεμένης (Ahram Online). Επώνυμη επίσημη απόρριψη εκεχειρίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Η Ελλάδα έχει παρουσία στο ίδιο θέατρο επιχειρήσεων. Μια ελληνική πυροβολαρχία Patriot, επίγειο σύστημα αναχαίτισης αεροσκαφών και πυραύλων, βρίσκεται στη Γιανμπού, στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας, μακριά από την πρωτεύουσα. Αποστολή της είναι η προστασία σαουδαραβικών υποδομών. Η παράταση της παραμονής της είχε ανακοινωθεί την 1η Οκτωβρίου, πριν από το νέο κύμα επιθέσεων (ΥΠΕΘΑ). Δεν έχει ανακοινωθεί συμμετοχή της στις αναχαιτίσεις πάνω από το Ριάντ ούτε κάποια αλλαγή στην αποστολή της.

Ο πόλεμος της Υεμένης έχει ξεφύγει από την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας και σκοτώνει πλέον κυβερνήτες της Saudia στο αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας. Η ελληνική αποστολή στη Γιανμπού παραμένει αμυντική. Βρίσκεται όμως πλέον σε μια χώρα που δέχεται πυραύλους στην πρωτεύουσά της.