Ακυρώσεις πτήσεων και φλεγόμενο αεροσκάφος στο Ριάντ

Περισσότερες από 275 πτήσεις ακυρώθηκαν την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου στο διεθνές αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ του Ριάντ. Τον αριθμό κατέγραψε το AP με στοιχεία της υπηρεσίας παρακολούθησης πτήσεων FlightAware (AP). Την ίδια ημέρα ένα σταθμευμένο αεροσκάφος της Saudia, της εθνικής αεροπορικής εταιρείας, έπιασε φωτιά και υπέστη σοβαρές ζημιές (Reuters μέσω Al-Monitor).

Μάρτυρας του AP στο αεροδρόμιο περιέγραψε εκρήξεις, καπνό, οχήματα έκτακτης ανάγκης και εκκένωση επιβατών. Οι αναχωρήσεις σταμάτησαν, και αργότερα διακόπηκαν ξανά οι προσγειώσεις και οι απογειώσεις (AP). Το επεισόδιο ήρθε μετά τις επιθέσεις της 6ης και 7ης Οκτωβρίου στα αεροδρόμια της Άμπχα και του Ριάντ, που είχαν αφήσει τρεις νεκρούς και 36 τραυματίες (GACA μέσω SPA, To Brief). Για την Πέμπτη δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημος απολογισμός θυμάτων.

Οι 275 ακυρώσεις αφορούν ολόκληρη την ημέρα. Η εταιρεία αεροπορικών δεδομένων Cirium έδωσε ένα στιγμιότυπο της ίδιας ημέρας. Στις 18:00 ώρα Ριάντ μετρούσε 188 από τις 378 προγραμματισμένες αναχωρήσεις ακυρωμένες ή ανεκτέλεστες, δηλαδή σχεδόν τις μισές (Skift). Η ώρα πλήρους επαναλειτουργίας του αεροδρομίου δεν έχει εξακριβωθεί.

Τι χτύπησε το αεροσκάφος

Τρεις ενημερωμένες πηγές είπαν στο Reuters ότι το σταθμευμένο αεροσκάφος της Saudia έπιασε φωτιά. Βίντεο που επαλήθευσε το πρακτορείο δείχνει φλόγες και καπνό, όχι όμως τι το χτύπησε (Reuters μέσω Al-Monitor). Το AFP επιβεβαιώνει μέσω δύο πηγών σοβαρή ζημιά σε τουλάχιστον ένα αεροσκάφος· μόνο η μία από αυτές μίλησε για τρία (AFP μέσω NDTV). Παραμένει ανοιχτό αν το έπληξε απευθείας πύραυλος ή θραύσματα αναχαίτισης. Η σαουδαραβική αρχή πολιτικής αεροπορίας και η Saudia δεν έχουν δημοσιοποιήσει αριθμό αεροσκαφών ή αιτία.

Οι δύο πλευρές δίνουν αντίθετες εκδοχές. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχία Σαρί, ισχυρίστηκε ότι πύραυλος έπληξε το αεροδρόμιο και διέκοψε την κυκλοφορία (Euronews Arabic). Ο Τούρκι αλ-Μάλκι, εκπρόσωπος του συνασπισμού υπό σαουδαραβική ηγεσία, δήλωσε ότι αναχαιτίστηκαν δύο βαλλιστικοί πύραυλοι προς το Ριάντ και ένας προς το Χαμίς Μουσαΐτ, πόλη στη νοτιοδυτική Σαουδική Αραβία (The National).

Οι αναχαιτίσεις άφησαν πάντως ίχνη στην πόλη. Η σαουδαραβική Πολιτική Προστασία απέδωσε σε θραύσματα ζημιές σε ένα νηπιαγωγείο και ένα ιατρικό συγκρότημα (Xinhua Arabic). Αυτό κάνει πιθανό το σενάριο των θραυσμάτων και για το αεροδρόμιο. Από μόνο του όμως δεν εξηγεί τη φωτιά στο αεροσκάφος.

Γιατί τώρα

Στις 4 Οκτωβρίου ο πρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, Ρασάντ αλ-Αλίμι, ανακοίνωσε επιχείρηση για να ανακτήσει θέσεις από τους Χούθι (CNN Arabic). Από τις 5 Οκτωβρίου κυβερνητικές δυνάμεις κινήθηκαν κοντά στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, με σαουδαραβική αεροπορική υποστήριξη (Reuters). Οι Χούθι παρουσίασαν το πλήγμα της Πέμπτης ως απάντηση σε αυτή την επιχείρηση. Η χρονική σειρά επιβεβαιώνεται, όχι όμως ως το μοναδικό αίτιο, γιατί οι Χούθι είχαν ανακοινώσει επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας και πριν.

Το Ριάντ πιέζει στο έδαφος για να ελέγξει τη δίοδο προς την Ερυθρά. Οι Χούθι απαντούν εκεί όπου η Σαουδική Αραβία είναι πιο εκτεθειμένη: στις πολιτικές της υποδομές.

Για τους ταξιδιώτες, το πρακτικό ερώτημα είναι οι ημερομηνίες. Η Lufthansa Group ανέστειλε τις πτήσεις των εταιρειών της προς το Ριάντ έως και τις 16 Οκτωβρίου (Deutschlandfunk, Reuters). Η Air India ακύρωσε τις πτήσεις από και προς το Ριάντ έως τις 10 Οκτωβρίου και προσφέρει πλήρη επιστροφή χρημάτων (Indian Express). Οι ημερομηνίες αυτές σημαίνουν το τέλος των ανακοινωμένων αναστολών, όχι εγγυημένη επανέναρξη την επομένη. Και μια προσωρινή παύση στον διάδρομο είναι άλλο πράγμα από την απόφαση μιας εταιρείας να κόψει το πρόγραμμά της για μέρες.

Η Ελλάδα έχει παρουσία στη σαουδαραβική αεράμυνα, όχι όμως στο Ριάντ. Η ελληνική πυροβολαρχία Patriot (αμερικανικό σύστημα αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας) αναπτύσσεται στην περιοχή του Γιανμπού, στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας (ΥΠΕΘΑ). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί συμμετοχή της στις αναχαιτίσεις της Πέμπτης. Η ελληνική εμπλοκή που είχε ανακοινωθεί στις 24 Σεπτεμβρίου αφορούσε άλλο περιστατικό (CNN.gr).

Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε τους πυραύλους που κατευθύνονταν στην πρωτεύουσα (The National). Παρ' όλα αυτά, το κύριο αεροδρόμιό της έχασε εκατοντάδες πτήσεις μέσα σε μία ημέρα. Η Πέμπτη έδειξε ότι οι Χούθι δεν χρειάζεται να πετύχουν τον στόχο τους για να κλείσουν έναν διάδρομο.