Η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει πληθωρισμό 3,5% φέτος

Ένα καλάθι αγαθών και υπηρεσιών που κόστιζε κατά μέσο όρο 1.000 ευρώ τον μήνα πέρυσι θα κοστίζει φέτος περίπου 1.035 ευρώ, αν οι τιμές ανέβουν όσο προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος. Στο νέο δελτίο παρακολούθησης του πληθωρισμού (Inflation Monitor) που δημοσίευσε στις 14 Σεπτεμβρίου, η κεντρική τράπεζα χαμήλωσε την εκτίμησή της για τη φετινή ακρίβεια στο 3,5% (Business Daily, in.gr). Η βελτίωση όμως είναι μικρότερη απ' όσο ακούγεται, διότι ακόμα και το χαμηλότερο νούμερο σημαίνει ταχύτερες ανατιμήσεις από πέρυσι.

Πόσο αλλάζει στην πράξη η αναθεώρηση; Ελάχιστα. Με πληθωρισμό 3,8%, όσο έβλεπε η ΤτΕ τον Ιούνιο και επανέλαβε ο διοικητής Γιάννης Στουρνάρας τον Ιούλιο (Το Βήμα, Τράπεζα της Ελλάδος), το ίδιο καλάθι θα κόστιζε 1.038 ευρώ· με 3,5% κοστίζει 1.035. Δηλαδή η «καλή είδηση» των 0,3 μονάδων γλιτώνει περίπου 3 ευρώ τον μήνα. Η σύγκριση που πραγματικά μετράει δείχνει την αντίθετη κατεύθυνση: το 2025 οι τιμές είχαν ανέβει κατά μέσο όρο 2,9%, φέτος προβλέπονται 3,5% (Πελοπόννησος, in.gr).

Χαμηλότερη πρόβλεψη όμως δεν σημαίνει πτώση τιμών· σημαίνει ότι ανεβαίνουν με βραδύτερο ρυθμό. Το ράφι του σούπερ μάρκετ και ο λογαριασμός του ρεύματος που ακρίβυναν τα τελευταία δύο χρόνια μένουν ακριβά· απλώς η επόμενη αύξηση θα είναι μικρότερη.

Ποιος πληρώνει περισσότερο

Και δεν ακριβαίνουν όλα το ίδιο. Τον Αύγουστο η ενέργεια ήταν 15,4% ακριβότερη από πέρυσι, όμως το πιο ανθεκτικό κομμάτι βρίσκεται αλλού: οι υπηρεσίες ανέβηκαν 4,5% και ο δομικός πληθωρισμός (ο δείκτης που αφαιρεί ενέργεια και τρόφιμα για να δείξει πόσο βαθιά έχουν ριζώσει οι πιέσεις) στάθηκε στο 3,5% (Πελοπόννησος). Η ενέργεια μπορεί να αποκλιμακωθεί γρήγορα· οι υπηρεσίες όχι. Πίσω από τον μέσο όρο, τα ενοίκια ανέβηκαν 6,2%, η εστίαση 5,5%, τα ξενοδοχεία 14,1% και τα αεροπορικά εισιτήρια 17,4% (ΣΚΑΪ).

Γι' αυτό ο ίδιος δείκτης βαραίνει διαφορετικά κάθε πορτοφόλι. Τρόφιμα και στέγαση απορροφούν το 55,9% της δαπάνης του φτωχότερου 20% των νοικοκυριών, έναντι μόλις 24,7% του πλουσιότερου 20%, σύμφωνα με την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών του 2024 (ΕΛΣΤΑΤ, Forin). Όταν ακριβαίνουν κυρίως το ρεύμα και το καλάθι, δηλαδή οι κατηγορίες που δεν κόβονται, το χαμηλό εισόδημα έχει πολύ μεγαλύτερη έκθεση στην ακρίβεια από τον μέσο όρο που ανακοινώνεται.

Η ελληνική ακρίβεια μένει και πάνω από την ευρωζώνη: για φέτος η ΤτΕ βλέπει 3,5% στην Ελλάδα έναντι 3,0% στη ζώνη του ευρώ, με τη διαφορά να στενεύει προς το 2028 (Ημερησία, ΕΚΤ). Την άνοδο του Αυγούστου την είχε ήδη καταγράψει η ΕΛΣΤΑΤ, με τον εθνικό δείκτη τιμών στο 3,8% υπό το βάρος ενέργειας και ενοικίων (To Brief).

Προλαβαίνουν τα εισοδήματα;

Ο κατώτατος μισθός ανέβηκε από τον Απρίλιο στα 920 από 880 ευρώ, αύξηση 4,55% (Το Βήμα), μόλις πάνω από τον προβλεπόμενο πληθωρισμό. Οι συντάξεις, με αναφερόμενη αύξηση 2,4% (The TOC), μένουν πίσω. Και όποιο εισόδημα δεν κινήθηκε καθόλου βλέπει την αγοραστική του δύναμη να μειώνεται κατά περίπου 3,4% μέσα στη χρονιά.

Η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει τον πληθωρισμό να υποχωρεί σε 2,2% ως το 2028 (Business Daily). Ακόμα και τότε όμως, το καλάθι δεν ξαναγυρίζει στα 1.000 ευρώ: απλώς σταματά να ακριβαίνει τόσο γρήγορα. Η αποκλιμάκωση που ανακοινώνει η κεντρική τράπεζα αφορά τον ρυθμό των νέων αυξήσεων, με τις υπηρεσίες να κρατούν την πίεση, όχι τις τιμές που έχουν ήδη χτίσει τρία χρόνια ακρίβειας πάνω στα ελληνικά νοικοκυριά.