Τραμπ στο Πεκίνο: Όμηροι της Κίνας οι CEO των Apple, Tesla, Nvidia

Πίσω από τον Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, στις 14 Μαΐου, στέκονταν τρεις άντρες που εκπροσωπούν περισσότερη οικονομική ισχύ από τα περισσότερα κράτη του ΝΑΤΟ: ο Ίλον Μασκ, ο Τιμ Κουκ και ο Τζένσεν Χουάνγκ. Όπως είδαμε με την επεισοδιακή ένταξη του Χουάνγκ στην αμερικανική αποστολή για να ξεμπλοκάρει τις πωλήσεις των H200 (To Brief), το Πεκίνο ξέρει να κρατάει ομήρους. Καθένας από τους τρεις CEOs έφερε στη συνάντηση μια διαφορετική εξάρτηση και ένα διαφορετικό αίτημα.

Η Apple κατασκευάζει ακόμη 80-85% των iPhone στην Κίνα (Phoenix Finance), με την κινεζική αγορά να αποφέρει πάνω από 200 δισ. δολάρια ετησίως (Business Insider). Η μετατόπιση στην Ινδία ακούγεται μεγάλη, παράγει όμως μόλις 25% της παγκόσμιας παραγωγής, με τοπική προστιθέμενη αξία 15-20%. Όταν οι Κινέζοι μηχανικοί πήραν άδεια για το Κινεζικό Νέο Έτος τον Φεβρουάριο, οι γραμμές παραγωγής στην Ινδία σχεδόν σταμάτησαν.

Η Tesla του Μασκ παράγει το μισό από τα παγκόσμια οχήματά της στη Σαγκάη (China Daily) και περιμένει εδώ και έξι μήνες την έγκριση του Full Self-Driving στην κινεζική αγορά. Χωρίς αυτή την έγκριση, η αφήγηση περί «εταιρείας AI και ρομποτικής» που στηρίζει την αποτίμηση της Tesla στη Wall Street τρίζει.

Η Nvidia βρίσκεται σε ακόμη δυσκολότερη θέση. Μέχρι το 2024 κατείχε το 66% της κινεζικής αγοράς AI chips. Σήμερα έχει μηδενικό μερίδιο (implicator.ai). Οι παραγγελίες των 54 δισ. δολαρίων μένουν στα τελωνεία, ενώ ο χρόνος μετράει αντίστροφα.

Το παράδοξο των 6 εκατομμυρίων

Το στοιχείο που αλλάζει την εικόνα: το DeepSeek-R1 αναπτύχθηκε με λιγότερα από 6 εκατ. δολάρια, περίπου το 4% των αντίστοιχων αμερικανικών budgets, και το χάσμα επιδόσεων ΗΠΑ-Κίνας στην AI έχει συρρικνωθεί από 31,6% (2023) σε 2,7% σήμερα (Stanford AI Index). Οι έλεγχοι εξαγωγών δεν φρέναραν την Κίνα, την ανάγκασαν να χτίσει παράλληλο οικοσύστημα.

Για την Ευρώπη αυτό σημαίνει πρακτικά πράγματα. Όσο η Ουάσινγκτον διαπραγματεύεται πρόσβαση για τις δικές της εταιρείες, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες (αυτοκινητοβιομηχανία, ναυπηγική, βιομηχανικός εξοπλισμός) έχουν στη διάθεσή τους κινεζικά μοντέλα AI που κοστίζουν κλάσμα των αμερικανικών. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις που ψάχνουν AI χωρίς το κόστος ενός hyperscaler συμβολαίου, η κινεζική προσφορά ανοίγει παράθυρο. Με μια προϋπόθεση: ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα ακολουθήσει την αμερικανική γραμμή απαγορεύσεων, κάτι που ήδη συζητείται.

Η Ουάσινγκτον λέει «αποσύνδεση», αλλά οι τρεις πιο πολύτιμες αμερικανικές εταιρείες ήρθαν στο Πεκίνο για να ζητήσουν πρόσβαση. Όπως δήλωσε αναλυτής στο Reuters, «η κυβέρνηση Τραμπ χρειάζεται αυτή τη συνάντηση περισσότερο από την Κίνα» (Korea Times). Ο Σι υποσχέθηκε δημόσια ότι «θα ανοίξει ευρύτερα τις πόρτες», χωρίς καμία συγκεκριμένη δέσμευση. Η πραγματική διαπραγμάτευση δεν γίνεται μεταξύ Τραμπ και Σι. Γίνεται μέσω των CEOs που στέκονταν πίσω τους, και που έχουν περισσότερα να χάσουν από όλους.