Ο Τραμπ αδειάζει την αμερικανική εκλογική επιτροπή πριν τις κάλπες

Μηδέν. Τόσοι είναι πλέον οι επίτροποι της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εκλογικής Βοήθειας (EAC), της ανεξάρτητης αμερικανικής υπηρεσίας που πιστοποιεί τα μηχανήματα ψηφοφορίας και μοιράζει ομοσπονδιακά κονδύλια ασφαλείας στις πολιτείες. Στις 9 Ιουλίου, λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, ο Ντόναλντ Τραμπ απέλυσε με email τους δύο Δημοκρατικούς συμβούλους, τον Thomas Hicks και τον Benjamin Hovland, ενώ η Ρεπουμπλικανή Christy McCormick παραιτήθηκε την ίδια μέρα. Το μήνυμα από το γραφείο προσωπικού του Λευκού Οίκου ήταν λιτό: η θέση τους «τερματίζεται, με άμεση ισχύ» (Straits Times/Reuters).

Πρώτα το βασικό, γιατί ο όρος δεν λέει τίποτα στον Έλληνα αναγνώστη. Η EAC δεν διεξάγει και δεν μετρά τις αμερικανικές εκλογές. Αυτές παραμένουν δουλειά των πολιτειών και των τοπικών αρχών. Δημιουργήθηκε με τον νόμο Help America Vote Act του 2002, μετά το χάος της καταμέτρησης του 2000, ως ομοσπονδιακό κέντρο τεχνογνωσίας: εκδίδει πρότυπα για τα συστήματα ψηφοφορίας, τα πιστοποιεί και διαχειρίζεται επιδοτήσεις ασφαλείας (Congress). Είναι εκ κατασκευής τετραμελής και δικομματική. Ο νόμος απαιτεί τρεις επιτρόπους για να λειτουργήσει η απαρτία (EAC). Με μηδέν, δεν μπορεί να πάρει καμία επίσημη απόφαση.

Το νομικό όπλο

Πώς μπορεί ένας πρόεδρος να διώξει τα μέλη μιας «ανεξάρτητης» αρχής; Μέχρι πρόσφατα, δεν μπορούσε εύκολα.

Για ενενήντα χρόνια ίσχυε ένας κανόνας. Το 1935, στην υπόθεση Humphrey’s Executor, το Ανώτατο Δικαστήριο δέχτηκε ότι το Κογκρέσο μπορεί να θωρακίζει ορισμένες επιτροπές από τον πρόεδρο. Εκείνος δεν τις άγγιζε όποτε ήθελε. Μπορούσε να απομακρύνει μέλος μόνο «for cause», δηλαδή για συγκεκριμένη νόμιμη αιτία, όπως αμέλεια καθήκοντος ή κακοδιοίκηση (Justia).

Αυτός ο κανόνας έπεσε πριν λίγες εβδομάδες. Στις 29 Ιουνίου 2026, με ψήφους 6-3 στην υπόθεση Trump v. Slaughter, το Δικαστήριο άλλαξε γραμμή. Έκρινε ότι όταν ανώτατοι αξιωματούχοι ασκούν εκτελεστική εξουσία, ο πρόεδρος πρέπει να μπορεί να τους απολύει κατά βούληση (Cornell). Η ίδια απόφαση διεύρυνε τις προεδρικές εξουσίες, αλλά κράτησε την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ, τη Fed, σε ειδική κατηγορία προστασίας (To Brief). Ο Λευκός Οίκος επικαλέστηκε ρητά αυτή τη στροφή για να δικαιολογήσει τις απολύσεις στην EAC.

Η μεταφορά όμως δεν είναι αυτόματη. Ο νόμος ορίζει την EAC ως ανεξάρτητη οντότητα και επιτρέπει απομάκρυνση μόνο για αμέλεια ή παράβαση καθήκοντος (Cornell). Επιπλέον, η υπόθεση Slaughter αφορούσε την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC), έναν βαρύ ρυθμιστή που επιβάλλει πρόστιμα και κανόνες σε ιδιώτες. Η EAC είναι κάτι διαφορετικό: τεχνικός κόμβος με εθελοντικές οδηγίες. Οι απομακρυνθέντες έχουν έτσι ένα στενό, αλλά υπαρκτό, επιχείρημα ότι η νέα απόφαση δεν τους καλύπτει. Δικαστική προσφυγή ειδικά για την EAC δεν έχει εντοπιστεί δημόσια προς το παρόν.

Τι παγώνει στο πεδίο

Η πραγματική συνέπεια είναι πιο στενή απ' όσο ακούγεται, αλλά καθόλου συμβολική. Χωρίς απαρτία, η EAC δεν μπορεί να πιστοποιήσει νέα συστήματα ψηφοφορίας, να υιοθετήσει νέα πρότυπα ασφαλείας ή να εγκρίνει ορισμένες επιδοτήσεις που απαιτούν συλλογική ψήφο (CRS).

Το εμπόδιο φαίνεται καθαρά στο μικρότερο επίπεδο. Μια κομητεία που περίμενε την τελική ομοσπονδιακή έγκριση για ένα νέο μηχάνημα ή μια νέα έκδοση λογισμικού πριν από τον Νοέμβριο, βρίσκει τώρα κλειστή πόρτα. Δεν έχει μείνει κανείς να ψηφίσει την έγκριση. Η καθημερινή διαχείριση ήδη εγκεκριμένων κονδυλίων μπορεί να συνεχιστεί (BPC), και τα πρότυπα ούτως ή άλλως είναι εθελοντικά (NCSL). Ο κίνδυνος δεν είναι κατάρρευση της εκλογικής μηχανής. Είναι ότι οι μικρές αρχές, εκείνες που εξαρτώνται περισσότερο από την ομοσπονδιακή στήριξη, μένουν χωρίς κάλυψη τη χειρότερη στιγμή.

Αυτή η εσωτερική αβεβαιότητα δεν σταματά στα σύνορα των ΗΠΑ. Όταν ο βασικός εγγυητής της δυτικής συμμαχίας αμφισβητεί τη δική του εκλογική διοίκηση, οι σύμμαχοι υποχρεώνονται να επανεκτιμήσουν πόσο προβλέψιμη είναι η αμερικανική πολιτική. Για την Αθήνα, που στηρίζεται σε αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας, το διακύβευμα δεν είναι τιμές ή τουρισμός. Είναι ότι η αμερικανική ισχύς πρέπει πλέον να διαβάζεται όχι μόνο ως στρατιωτική ικανότητα, αλλά και ως εσωτερική θεσμική σταθερότητα. Διεθνείς δείκτες ήδη υποβαθμίζουν τις ΗΠΑ, με το V-Dem να τις ρίχνει από την 20ή στην 51η θέση, «ανάμεσα σε Σλοβακία και Ελλάδα» (NPR).

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει σοβαρό επιχείρημα. Η EAC δεν διοικεί τις εκλογές, και η εκλεγμένη εξουσία δικαιούται έλεγχο πάνω σε υπηρεσίες που εκτελούν ομοσπονδιακό νόμο (White House). Το αντίθετο επιχείρημα είναι εξίσου σοβαρό: η «ακεραιότητα» γίνεται όχημα για να ελεγχθεί ο θεσμός που πιστοποιεί την αξιοπιστία των εκλογών, ακριβώς τη στιγμή που θα κριθεί το αποτέλεσμα (Carnegie).

Το άδειασμα της EAC αφήνει τους γραμματείς των κομητειών να μπουν στις κάλπες χωρίς ομοσπονδιακό τιμόνι πάνω από το κεφάλι τους. Και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα γίνουν οι ενδιάμεσες, αλλά ποιος θα ορίζει τι θεωρείται νόμιμο όταν κάποιος αμφισβητήσει το αποτέλεσμα.