Αποστολή φρεγατών στην Κύπρο χωρίς ψηφοφορία: Το ρητορικό τρικ του πρωθυπουργού Μητσοτάκη

Την ώρα που η Μαδρίτη έκλεινε τις βάσεις Ρότα και Μορόν στα αμερικανικά αεροσκάφη μιλώντας ανοιχτά για αμερικανικές επιχειρήσεις (To Brief), ο Μητσοτάκης στο κυριακάτικο μήνυμά του (8/3) επέλεξε τις λέξεις του με χειρουργική ακρίβεια. Μίλησε για «σύρραξη στη Μέση Ανατολή» που απειλεί «ευρωπαϊκό έδαφος». Δεν κατονόμασε τις ΗΠΑ. Δεν είπε «εισβολή». Και αποκάλεσε τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο κάτι που νομικά δεν είναι.

Τεχνικά και νομικά, οι βάσεις Ακρωτηρίου-Δεκέλειας δεν είναι ευρωπαϊκό έδαφος. Παραμένουν βρετανικό υπερπόντιο έδαφος σύμφωνα με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμα και μετά το Brexit. Το drone Shahed που χτύπησε τη βάση στις 2 Μαρτίου έπληξε βρετανικό έδαφος. Ο ίδιος ο Χριστοδουλίδης διαχώρισε τη θέση του: «Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εμπλέκεται σε στρατιωτικές επιχειρήσεις ούτε είναι στόχος». Ο Μητσοτάκης όμως χρησιμοποίησε τη φράση «ευρωπαϊκό πλέγμα αεροναυτικής προστασίας» για να δικαιολογήσει αποστολή φρεγατών και F-16 χωρίς ψηφοφορία στη Βουλή.

Η επιλογή της λέξης «σύρραξη» αντί για «επίθεση» ή «εισβολή» αφήνει τις ΗΠΑ εκτός κάδρου. Απαραίτητη διπλωματική τρίπλα, ιδίως τη στιγμή που η Σούδα σφραγίστηκε στις 28 Φεβρουαρίου μετά από ιρανικές απειλές και συστοιχίες Patriot αναπτύχθηκαν στα Χανιά. Αν ο πόλεμος είναι αφηρημένη «σύρραξη», κανείς δεν οφείλει να εξηγήσει γιατί ελληνικό έδαφος φιλοξενεί αμερικανικές επιχειρήσεις.

Το ΠΑΣΟΚ πατάει σε δύο βάρκες: ο Ανδρουλάκης στήριξε την ενίσχυση της Κύπρου αλλά έθεσε ρητή «κόκκινη γραμμή» — καμία πολεμική επιχείρηση από βάσεις στην Ελλάδα. Απέναντι σε αυτό, ο ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε ευθέως την απαγόρευση χρήσης βάσεων ως αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή. Η απόσταση μεταξύ τους είναι τόνου, όχι ουσίας — κανένα κόμμα δεν ζήτησε ενεργοποίηση του Άρθρου 36 του Συντάγματος (η διάταξη που απαιτεί κοινοβουλευτική έγκριση για ξένη στρατιωτική παρουσία, To Brief).

Αν ο Μητσοτάκης στέλνει στρατό για να προστατεύσει «ευρωπαϊκό έδαφος» στην Κύπρο, τότε η Σούδα — πραγματικό ελληνικό και ευρωπαϊκό έδαφος — τίθεται σε κίνδυνο ακριβώς επειδή χρησιμοποιείται ως αμερικανικό ορμητήριο. Αυτή η ερώτηση δεν τέθηκε στη Βουλή. Ειδική συνεδρίαση δεν έγινε. Συμβούλιο Αρχηγών δεν συγκλήθηκε.