Ιράν: Η Ισπανία έκλεισε τις αμερικανικές βάσεις, ενώ η Ελλάδα δεν μπορεί

Η Ισπανίδα υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες χρειάστηκε μία πρόταση: «Δεν παρασχέθηκε καμία βοήθεια απολύτως, καμία» — και οι βάσεις Ρότα και Μορόν έκλεισαν στα αμερικανικά αεροσκάφη που βομβάρδιζαν το Ιράν (WPDE). Η ισπανική αμυντική συμφωνία του 1988 το επιτρέπει ρητά: κάθε χρήση πέραν του συμφωνημένου πλαισίου απαιτεί «προηγούμενη εξουσιοδότηση» της Μαδρίτης (es.usembassy.gov). Ο Τραμπ απάντησε με απειλή εμπάργκο (To Brief). Η Ελλάδα δεν χρειάστηκε καν να ρωτηθεί. Η MDCA του 2021 — πενταετής, με αυτόματη ανανέωση επ' αόριστον — δεν προβλέπει τέτοιο μηχανισμό (in.gr).

Πέντε μέρες μετά το ισπανικό βέτο, στην Κοζάνη, ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε η Ελλάδα να κάνει ακριβώς αυτό που έκανε η Μαδρίτη: να θέσει «κόκκινη γραμμή τη μη χρήση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων που μπορεί να θέσουν τη χώρα σε άμεσο κίνδυνο» (Zougla). Αποκάλεσε τη Δύση «άγρια Δύση» και τον Μητσοτάκη «αμοραλιστή». Υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα σε αυτή την αφήγηση: την MDCA την ξεκίνησε ο ίδιος. Η αναβάθμιση του 2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, επέκτεινε τις υποδομές της Σούδας — προβλήτα Κ14, νέα κτίρια, αεροπορικές εγκαταστάσεις (neakriti.gr). Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρόσθεσε το 2021 νέες τοποθεσίες — Αλεξανδρούπολη, Λάρισα, Στεφανοβίκειο — και μετέτρεψε τη συμφωνία σε αορίστου χρόνου. Ο Τσίπρας κατηγορεί τον Μητσοτάκη ότι «δίνει λευκή επιταγή στον Τραμπ» — αλλά την κατασκευαστική άδεια για αυτή τη λευκή επιταγή την υπέγραψε ο ίδιος.

Και εδώ βρίσκεται το πολιτικό παράδοξο της Κοζάνης: ο πρώην πρωθυπουργός, χωρίς κόμμα και χωρίς κοινοβουλευτική θέση, έκανε πιο ηχηρή παρέμβαση για τον πόλεμο από τον επίσημο αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο Κασσελάκης σιωπούσε. Αλλά η σκληρή γλώσσα του Τσίπρα κάλυπτε μια ουσιαστική απουσία: δεν ζήτησε ειδική συνεδρίαση της Βουλής, δεν επικαλέστηκε το Άρθρο 36 του Συντάγματος (που απαιτεί κοινοβουλευτική έγκριση για στρατιωτική εμπλοκή), δεν πρότεινε Συμβούλιο Αρχηγών. Κανείς δεν φέρνει τον πόλεμο στη Βουλή — ούτε αυτοί που τον καταγγέλλουν.

Στην Αθήνα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης προσπαθούσε να καθησυχάσει: η Σούδα «δεν είναι αυτή τη στιγμή στον σχεδιασμό» του Ιράν (Newsit). Η φράση «αυτή τη στιγμή» αφήνει ανοιχτό το ερώτημα που κανείς στην ελληνική Βουλή δεν θέτει: υπό ποιους όρους η Σούδα λειτουργεί ως ορμητήριο ενός πολέμου στον οποίο η χώρα δεν αποφάσισε ποτέ, θεσμικά, να συμμετάσχει.