Ισραήλ: Νόμος απαγχονισμού αποκλειστικά για Παλαιστίνιους πυροδοτεί απειλές για ευρωπαϊκές κυρώσεις

Απαγχονισμός δι' αναρτήσεως. Αποκλειστικά για Παλαιστίνιους. Εκτέλεση εντός 90 ημερών από την καταδίκη. Χωρίς δικαίωμα έφεσης, χωρίς δυνατότητα χάριτος. Και μια ρήτρα που κανείς δεν συζητά αρκετά: οι θανατοποινίτες απαγορεύεται να ανταλλαχθούν σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις για ομήρους (ACRI). Ο νόμος ψηφίστηκε στην Κνεσέτ στις 30 Μαρτίου με 62-48 (To Brief).

Μέσα σε 48 ώρες, η ευρωπαϊκή αντίδραση κλιμακώθηκε από «βαθιά ανησυχία» σε κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Pedro Sánchez χρησιμοποίησε μια λέξη που κανείς Ευρωπαίος ηγέτης δεν είχε χρησιμοποιήσει ανοιχτά: «Ίδιο έγκλημα, διαφορετική ποινή. Αυτό δεν είναι δικαιοσύνη. Είναι ένα ακόμη βήμα προς το απαρτχάιντ» (Middle East Eye). Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Kaja Kallas μίλησε για «σοβαρή οπισθοδρόμηση» και παρέπεμψε ρητά στη Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, το νομικό πλαίσιο που περιλαμβάνει ρήτρες δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων (Euronews). Η αναφορά δεν είναι συμβολική: η Συμφωνία Σύνδεσης ρυθμίζει εμπορικές προτιμήσεις και πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά. Στις 22 Απριλίου, το Συμβούλιο της Ευρώπης θα συζητήσει δημοσίως αν θα αφαιρέσει από το Ισραήλ το καθεστώς παρατηρητή (ERT).

Η απάντηση του Ισραηλινού ΥΠΕΞ Gideon Sa'ar: «Δεν φοβόμαστε, δεν υποχωρούμε» (EUObserver). Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, δήλωσαν ότι «σέβονται το κυριαρχικό δικαίωμα του Ισραήλ» (YNet News). Η απόσταση ανάμεσα στην ευρωπαϊκή και την αμερικανική θέση είναι πλέον δηλωμένη.

Στη Δυτική Όχθη, η Fatah κήρυξε γενική απεργία (LA Times). Αλλά το στρατηγικό ζήτημα βρίσκεται αλλού: η ρήτρα που απαγορεύει την ανταλλαγή θανατοποινιτών αφαιρεί ένα διαπραγματευτικό εργαλείο από την ίδια την ισραηλινή κυβέρνηση. Σε κάθε μελλοντική κρίση ομήρων, η Χαμάς θα γνωρίζει ότι οι κρατούμενοί της δεν μπορούν να απελευθερωθούν μέσω συμφωνίας. Το κίνητρο για νέες απαγωγές, αντί να μειωθεί, αυξάνεται (Taipei Times).

Η Αθήνα, για πέμπτη φορά μέσα σε έναν μήνα, δεν σχολίασε. Η σιωπή δεν είναι αμηχανία, είναι υπολογισμός. Η Ελλάδα βρίσκεται σε μέγγενη: από τη μία, η ευρωπαϊκή πίεση θα απαιτήσει τοποθέτηση στις 22 Απριλίου. Από την άλλη, η στρατηγική ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ (η βάση της Σούδας, η αμυντική συνεργασία) καθιστά κάθε δημόσια κριτική στο Ισραήλ πολιτικά δαπανηρή. Και υπάρχει ένας τρίτος παράγοντας που σπάνια αναφέρεται: το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, η ελληνική θεσμική παρουσία στους Αγίους Τόπους, εξαρτάται καθημερινά από τις ισραηλινές αρχές για τη λειτουργία του. Στις 22 Απριλίου, η Αθήνα θα πρέπει να ψηφίσει. Και η σιωπή δεν θα είναι πλέον επιλογή.