Υποκλοπές: Η αντιπολίτευση εξασφάλισε τα 2/5 για την κλήση Ντίλιαν, η πλειοψηφία επιδιώκει καθυστέρηση

Το φερόμενο συμφωνητικό Intellexa-ΕΥΠ του 2020, που η πλευρά του Ταλ Ντίλιαν επικαλείται για να συνδέσει την εταιρεία του spyware με κρατικές υπηρεσίες, το έχουμε ήδη παρακολουθήσει (To Brief). Τώρα η υπόθεση μετακινείται από τις δηλώσεις στη Βουλή: η αντιπολίτευση πέτυχε κάτι που μήνες τής διέφευγε. Συγκέντρωσε στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας τον αριθμό μελών που χρειάζεται για να επιβάλει την κλήση του ιδρυτή της Intellexa, χωρίς να ρωτήσει την κυβερνητική πλειοψηφία (Ethnos). Και όμως, η μάχη δεν τελείωσε εκεί. Μετατοπίστηκε σε δύο λέξεις του Κανονισμού της Βουλής και σε μία ημερομηνία: την 20ή Ιουνίου.

Για να καταλάβει κανείς τι παίζεται, χρειάζεται να δει πώς ένα δικαίωμα που μοιάζει σιδερένιο μπορεί να γίνει λάστιχο. Το άρθρο 43Α προβλέπει ότι όταν τα 2/5 των μελών της Επιτροπής ζητούν την ακρόαση ενός προσώπου, η κλήση γίνεται δεσμευτική για την πλειοψηφία (CNN Greece). Στα χαρτιά, η μειοψηφία κρατά το κλειδί. Στην πράξη, ο Κανονισμός δεν αυτοεκτελείται: κάποιος πρέπει να ορίσει πότε συνεδριάζει η επιτροπή, με ποια ημερήσια διάταξη, και κυρίως ποιος «χωράει» στη διάταξη. Αυτό το «κάποιος» είναι το προεδρείο και η πλειοψηφία.

Δύο λέξεις που κάνουν τη διαφορά

Εδώ μπαίνει η αξιοποίηση της ασάφειας γύρω από τον όρο «δημόσιο πρόσωπο». Η διατύπωση που αποδίδεται στο άρθρο 43Α μιλά για κλήση «λειτουργών του κράτους» και «οποιουδήποτε δημόσιου προσώπου» σε θέματα θεσμών και διαφάνειας (News247). Πουθενά δεν ορίζεται τι ακριβώς σημαίνει «δημόσιο πρόσωπο». Και αυτό το κενό είναι το ανάχωμα.

Ο Ντίλιαν είναι αλλοδαπός ιδιώτης επιχειρηματίας, πρωτοδίκως καταδικασμένος, που μιλά δημόσια για το Predator. Με την ευρεία ανάγνωση, εντάσσεται άνετα: είναι δημόσια γνωστός και συνδέεται ευθέως με ζήτημα διαφάνειας και θεσμών. Με τη στενή ανάγνωση, μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι ένας ιδιώτης, και μάλιστα ξένος, δεν είναι «δημόσιο πρόσωπο» κατά την έννοια του Κανονισμού. Η διαφορά δεν προκύπτει από το γράμμα της διάταξης. Προκύπτει από το ποιος το ερμηνεύει.

Δεν είναι θεωρητικό σενάριο. Τον Μάιο, η κυβερνητική πλευρά είχε ήδη χρησιμοποιήσει την ίδια λογική σε άλλη φάση: όταν το ΠΑΣΟΚ ζήτησε νέα Εξεταστική με 120 ψήφους, η ΝΔ αντέτεινε ότι η υπόθεση αγγίζει εθνική άμυνα και ασφάλεια, άρα χρειάζονται 151, και η πρόταση καταψηφίστηκε (Popaganda, Zougla). Δεν είπαν «δεν θέλουμε έλεγχο». Είπαν «ο κανόνας λέει κάτι άλλο». Το ίδιο μοτίβο επανέρχεται από το 2022, όταν η πρώτη Εξεταστική λειτούργησε κεκλεισμένων των θυρών, με επίκληση απορρήτου και χωρίς κρίσιμους μάρτυρες (BBC).

Γιατί η 20ή Ιουνίου δεν είναι τυχαία

Η πιο απλή άμυνα δεν είναι το «όχι». Είναι ο χρόνος. Η συνεδρίαση μετατίθεται «αμέσως μετά τις 20 Ιουνίου», ενώ πηγές του προεδρείου αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να μην γίνει δεκτό το αίτημα, επικαλούμενες τον Κανονισμό (Ethnos). Καμία επώνυμη, γραπτή θέση της ΝΔ δεν υπάρχει για το αν θα δεχθεί ή θα απορρίψει την κλήση. Μόνο ανώνυμη κοινοβουλευτική πληροφόρηση. Όσο περνά ο χρόνος, η πολιτική πίεση διαχέεται και το αίτημα μπορεί να «εξεταστεί» διαδικαστικά αντί να εκτελεστεί.

Γιατί αφορά τον πολίτη αυτή η μικρομάχη του Κανονισμού; Επειδή αν η Βουλή δεν μπορεί να ελέγξει ουσιαστικά μια υπόθεση που αγγίζει την ΕΥΠ, το spyware και το απόρρητο των επικοινωνιών, αποδυναμώνεται ο μηχανισμός που προστατεύει κάθε πολίτη από αθέμιτη παρακολούθηση. Η πρόσφατη απόφαση 709/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου, υποχρεώνει την ΕΥΠ να διαβιβάσει τον φάκελο της άρσης απορρήτου στον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη ή να εξηγήσει τη νόμιμη καταστροφή του. Δείχνει, δηλαδή, ότι το απόρρητο παύει να είναι μόνιμο τείχος (Iefimerida).

Η πίεση δεν μένει στα ελληνικά σύνορα. Διεθνείς οργανώσεις καταγράφουν επίμονο έλλειμμα λογοδοσίας στην ελληνική υπόθεση Predator (HRW), ενώ το Ευρωκοινοβούλιο εξακολουθεί να τη συζητά ως ζήτημα κράτους δικαίου (European Parliament).

Μένει όμως το πραγματικό ζητούμενο, που κανείς δεν βιάζεται να θέσει. Η κλήση Ντίλιαν είναι κενό γράμμα αν ο μάρτυρας εμφανιστεί απλώς να επαναλάβει δηλώσεις. Ο ίδιος επικαλείται φερόμενο συμφωνητικό Intellexa-ΕΥΠ του 2020 και δεκάδες emails με κρατικούς λειτουργούς (To Vima), έγγραφα που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ούτε αυθεντικοποιηθεί. Αν η ακρόαση γίνει χωρίς προγενέστερη κατάθεση και τεχνικό έλεγχο αυτού του υλικού, η Επιτροπή θα ακούσει έναν μάρτυρα με προφανές ίδιον συμφέρον, όχι μια απόδειξη. Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν θα μιλήσει ο Ντίλιαν. Είναι αν θα φέρει το χαρτί.