Υπόθεση Predator: τα θύματα πάνε στα αστικά δικαστήρια για να βγάλουν στο φως τα κρατικά έγγραφα

Τα θύματα των υποκλοπών ανοίγουν νέο μέτωπο: τις αστικές αγωγές αποζημίωσης, και μαζί το νομικό εργαλείο της υποχρεωτικής προσκόμισης συγκεκριμένων εγγράφων. Είναι μια οδός που δεν περνά από τον εισαγγελέα ούτε από την Επιτροπή Θεσμών. Αν δουλέψει, μπορεί να αναγκάσει την Intellexa και τα συνεργαζόμενα σχήματα να καταθέσουν συμβάσεις, emails και πιστοποιητικά που η ποινική δικογραφία ποτέ δεν έφερε στο φως.

Το timing δεν είναι τυχαίο. Από τη μία, η κυβέρνηση αρνείται κάθε σχέση κράτους και Predator και υποβαθμίζει τον Ταλ Ντίλιαν ως καταδικασμένο ιδιώτη (ertnews.gr). Από την άλλη, δημοσιεύματα που επικαλούνται την πλευρά Ντίλιαν μιλούν για έγγραφα ελληνικών υπηρεσιών, Reference Certificate, Certificate of Good Performance, Government User Certificate, που θα παρουσίαζαν το Predator ως επιτυχώς λειτουργήσαν σύστημα στην Ελλάδα και θα διευκόλυναν εξαγωγές σε τρίτες χώρες (ethnos.gr). Φέρεται δηλαδή το κράτος να λειτούργησε ως εγγυητής εξαγωγών για το λογισμικό που κατηγορείται ότι παρακολούθησε πολίτες του. Δεν είναι η πρώτη ένδειξη επαφών: παλαιότερα δημοσιεύματα είχαν φέρει προσύμφωνο της Intellexa με κρατικούς φορείς, όπως το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας (ΚΕΜΕΑ), και project περίπου 3 εκατ. ευρώ για ανάλυση εικόνας και ήχου (dnews.gr). Τα νέα έγγραφα όμως παραμένουν ισχυρισμοί, αφού κανένα αυτούσιο πιστοποιητικό με αριθμό πρωτοκόλλου, υπογραφή και σφραγίδα δεν έχει δημοσιευθεί.

Ακριβώς επειδή αυτά τα χαρτιά παραμένουν ισχυρισμοί, η έμφαση πέφτει στα ήδη δημόσια δεδομένα. Το πιο στέρεο είναι η επικάλυψη στόχων: περίπου το ένα τρίτο των στόχων του Predator ήταν ταυτόχρονα υπό νόμιμη επισύνδεση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) (BBC), ενώ ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης ήταν στόχος και των δύο (Amnesty).

Γιατί η αστική οδός, ενώ η ποινική κόλλησε

Η ποινική διαδρομή για το κρατικό σκέλος είναι ουσιαστικά παγωμένη. Στις 26 Φεβρουαρίου 2026 καταδικάστηκαν πρωτοδίκως τέσσερις ιδιώτες, με αναστολή ενόψει έφεσης (European Parliament). Στα τέλη Απριλίου ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αρνήθηκε να ανασύρει τη δικογραφία από το αρχείο (The Press Project). Έναν μήνα αργότερα, η ΝΔ απέρριψε πρόταση για νέα εξεταστική επιτροπή με 155 ψήφους κατά (dnews.gr). Στις 4 Ιουνίου ο Κουκάκης ζήτησε ξανά ανάσυρση από το αρχείο και κλήση πέντε ακόμη στελεχών της Intellexa, κρατώντας την υπόθεση νομικά ζωντανή (Zougla).

Εδώ μπαίνει η διαφορά της αστικής δίκης. Δεν υπάρχει αμερικανικού τύπου γενικό discovery, δηλαδή γενικευμένη υποχρέωση αποκάλυψης όλων των εγγράφων. Όμως τα άρθρα 450-452 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ) επιτρέπουν στοχευμένη επίδειξη εγγράφων: ο ενάγων μπορεί να ζητήσει από αντίδικο ή τρίτο να καταθέσει συγκεκριμένο έγγραφο, εφόσον δείξει έννομο συμφέρον (efotopoulou.gr). Δεν επιτρέπεται το «φέρτε ό,τι έχετε για την Intellexa», επιτρέπεται όμως το «φέρτε αυτό το πιστοποιητικό, αυτή τη σύμβαση, αυτό το email». Και η αξίωση αποζημίωσης για παραβίαση δεδομένων δεν είναι θεωρητική. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών έχει ήδη επιδικάσει αποζημιώσεις σε ανάλογες υποθέσεις, όπως τα 3.000 ευρώ για διαρροή προσωπικών δεδομένων (dikastiko.gr).

Το όριο είναι σαφές. Σε ό,τι αγγίζει επιχειρησιακό φάκελο της ΕΥΠ, θα προβληθεί εθνική ασφάλεια, απόρρητο επικοινωνιών και προσωπικά δεδομένα. Η απόφαση 709/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου, υποχρέωσε την ΕΥΠ να διαβιβάσει εντός τριμήνου τον φάκελο Κουκάκη και περιορίζει τη γενική επίκληση απορρήτου, χωρίς όμως να μετατρέπει την αστική δίκη σε αυτόματο μηχανισμό άρσης κρατικού μυστικού (Parapolitika, To Brief). Το ρεαλιστικό λάφυρο είναι εταιρικά και εμπορικά έγγραφα: συμβάσεις, τιμολόγια, αλληλογραφία εξαγωγών, πολύ πιο προσιτά από τον «καθαρό» φάκελο μιας μυστικής υπηρεσίας.

Το ΠΑΣΟΚ ζητά ήδη από το Μαξίμου να απαντήσει αν εκδόθηκαν τέτοια πιστοποιητικά και ποιος τα ενέκρινε, ενώ η Νέα Αριστερά μιλά για στενή συνεργασία κράτους και εταιρειών Predator (ethnos.gr). Το Ευρωκοινοβούλιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την υπόθεση ως ζήτημα κράτους δικαίου, όχι ως κλεισμένη ιδιωτική διαφορά (European Parliament).

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι αν ο Ντίλιαν λέει αλήθεια. Είναι αν μια αγωγή αποζημίωσης ενός πολίτη μπορεί να αναγκάσει το κράτος να καταθέσει το χαρτί που η ποινική δικαιοσύνη επέλεξε να μη ζητήσει, και αν η πόρτα που έκλεισε ο εισαγγελέας θα ανοίξει από έναν δικαστή πολιτικών διαφορών.