Οι τράπεζες «καθάρισαν», αλλά 80 δισ. σε funds απειλούν το δημόσιο χρέος

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να ξεχρεώσει πρόωρα €7 δισ. από το πρώτο μνημόνιο, έχοντας ταμειακό μαξιλάρι €39,6 δισ. (To Brief). Στην ίδια χώρα, 65 ακίνητα βγαίνουν στο σφυρί κάθε μέρα (Capital.gr).

Ο δείκτης κόκκινων δανείων των τραπεζών έπεσε στο 3,6%, το χαμηλότερο από την ένταξη στην ευρωζώνη (Reuters). Αυτό το 3,6% αφορά μόνο τους τραπεζικούς ισολογισμούς. Τα υπόλοιπα €80 δισ. σε προβληματικά δάνεια έχουν απλώς αλλάξει χέρια: πέρασαν σε εταιρείες διαχείρισης (τους λεγόμενους servicers), κυρίως ξένα funds όπως τα Fortress, Pimco και Bain Capital, που τα αγόρασαν με 10-30 σεντς ανά ευρώ (Capital.gr). Μαζί με τα €11 δισ. που παραμένουν στις τράπεζες, το πραγματικό απόθεμα αγγίζει τα €91 δισ.

Για τον δανειολήπτη, η οφειλή παραμένει η ίδια. Αλλάζει ο πιστωτής, και μαζί του το κίνητρο: είσπραξη, όχι σχέση. Γι' αυτό και οι πλειστηριασμοί φτάνουν τους 23.500 προγραμματισμένους για το 2025.

Το δημόσιο στην εξίσωση

Για να γίνουν αυτές οι μεταβιβάσεις, το κράτος εγγυήθηκε €12 δισ. μέσω του σχεδίου «Ηρακλής» (Naftemporiki). Αν οι εισπράξεις των servicers πέσουν κάτω από τους στόχους, τη διαφορά καλύπτει ο φορολογούμενος. Και ακριβώς αυτό απειλεί τώρα μια απόφαση του Αρείου Πάγου (Δεκέμβριος 2024), που αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη. Ένα παράδειγμα: αν κάποιος χρωστούσε €100.000 και πλήρωνε δόση €300 τον μήνα, μέχρι σήμερα οι τόκοι υπολογίζονταν πάνω στο σύνολο της οφειλής. Τώρα υπολογίζονται μόνο πάνω στη δόση. Για τους δανειολήπτες, ανακούφιση 60-80% στο κόστος τόκων. Για τα funds, μειωμένες εισπράξεις κατά 15-20%, που ανοίγουν κενό €800 εκατ. ως €1 δισ. (Newsbomb).

Οι εγγυήσεις αυτές δεν εμφανίζονται στο δημόσιο χρέος: η Eurostat τις καταγράφει ως «ενδεχόμενες υποχρεώσεις» (Eurostat). Αν ενεργοποιηθούν, μετατρέπονται σε πραγματικό δημόσιο χρέος. Από 49% κόκκινα δάνεια σε 3,6% μέσα σε μια δεκαετία, οι τράπεζες καθάρισαν τους ισολογισμούς τους (To Brief). Τα νοικοκυριά που χρωστούσαν, χρωστούν ακόμα.