Εξωδικαστικός: ανοίγει η πλατφόρμα για χρέη από 5.000 ευρώ

Από 1.314.934 παλαιότερες ρυθμίσεις ασφαλιστικών χρεών, μόλις 150.090 είναι σήμερα ενεργές, δηλαδή εννέα στις δέκα έσπασαν (Naftemporiki). Με αυτό το ιστορικό ως φόντο, ξεκινά αύριο ένα νέο κεφάλαιο: τη Δευτέρα 27 Ιουλίου ανοίγει η ψηφιακή πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού και το κατώφλι υπαγωγής πέφτει από τα 10.000 στα 5.000 ευρώ (CNN Greece). Αν χρωστάτε πάνω από αυτό το ποσό συνολικά, μπορείτε πλέον να ζητήσετε ρύθμιση.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι το κρατικό εργαλείο που φέρνει στο ίδιο τραπέζι Δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers) για ρύθμιση χρεών. Η αλλαγή έρχεται με νόμο που δημοσιεύθηκε ήδη στις 25 Ιουνίου (ν. 5313/2026) και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα που περιλαμβάνει και τη ρύθμιση των 72 δόσεων για παλιά χρέη προς το Δημόσιο, η οποία άνοιξε στις 18 Ιουλίου (newsit). Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσιάζει τα εργαλεία αυτά ως ενιαία στροφή από την παθητική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους στην οικονομική επανένταξη, σε συνέχεια όσων έχει ήδη ανακοινώσει για το κατώφλι των 5.000 ευρώ (To Brief).

Πώς λειτουργεί, βήμα βήμα

Στην πράξη είναι απλούστερο απ' ό,τι ακούγεται. Μπαίνετε στην πλατφόρμα και δίνετε συναίνεση για αυτόματη άντληση των οικονομικών σας δεδομένων. Ένας αλγόριθμος αναλαμβάνει στη συνέχεια: υπολογίζει την ικανότητα αποπληρωμής σας και βγάζει πρόταση ρύθμισης (SKAI). Δεν διαλέγετε μόνοι σας τη δόση. Οι διάρκειες φτάνουν έως 240 δόσεις (20 χρόνια) για Δημόσιο και ΕΦΚΑ και έως 420 δόσεις (35 χρόνια) για τράπεζες και servicers, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 50 ευρώ (Dedomeno). Το πιθανό «κούρεμα» σημαίνει διαγραφή μέρους της οφειλής, των τόκων ή των προσαυξήσεων, όχι αυτόματο δικαίωμα για κάθε αίτηση.

Προσοχή σε μία λεπτομέρεια που κρίνει το ποιος μπαίνει: το όριο αφορά το σύνολο των χρεών, όχι ένα μεμονωμένο δάνειο. Όποιος χρωστά 4.999 ευρώ μένει εκτός, όποιος χρωστά 5.000 και πάνω μπαίνει (EEA).

Πόσοι αφορά, πραγματικά

Εδώ αρχίζουν τα αστερίσκια. Το «έως 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες» που κυκλοφορεί δεν στηρίζεται σε δημόσιο αναλυτικό πίνακα. Η πιο ακριβής διατύπωση αποδίδεται στη γενική γραμματέα Θεώνη Αλαμπάση και μιλά για περίπου ένα εκατομμύριο δυνητικούς οφειλέτες του Δημοσίου, όχι συνολικά (ProtoThema). Στην ίδια περίοδο, άλλη εκτίμηση κατεβάζει τον αριθμό σε περίπου 300.000 επιπλέον οφειλέτες (Ethnos). Η απόσταση μεταξύ 300.000 και ενός εκατομμυρίου δείχνει ότι κανείς δεν έχει δημοσιεύσει το βασικό: πόσοι ακριβώς κάθονται στη ζώνη 5.000-10.000 ευρώ.

Αυτό που είναι στέρεο είναι ότι ο μηχανισμός δεν είναι αδοκίμαστος. Έως το τέλος Ιουνίου 2026 είχε δεχθεί 144.060 αιτήσεις και ολοκληρώσει 64.406 ρυθμίσεις για αρχικές οφειλές 19,67 δισ. ευρώ (OT). Η μείωση του ορίου διευρύνει ένα υπαρκτό κανάλι, δεν εγκαινιάζει μια εξαγγελία.

Γιατί έχει σημασία πέρα από τους οφειλέτες

Το πραγματικό βάρος πέφτει εδώ: ο δείκτης κόκκινων δανείων έπεσε στο 3,6% στο τρίτο τρίμηνο του 2025, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θεραπεύτηκε το ιδιωτικό χρέος (BoG). Περίπου 57 δισ. ευρώ προβληματικών δανείων απλώς μεταφέρθηκαν εκτός τραπεζικών ισολογισμών μέσω τιτλοποιήσεων (ECB). Το ΔΝΤ μετρά περίπου 2,9 εκατ. δάνεια και 2,4 εκατ. δανειολήπτες στα χέρια των servicers, με την αποκατάσταση των ιδιωτικών ισολογισμών να παραμένει ημιτελής (IMF).

Γι' αυτό το όριο των 5.000 ευρώ πιάνει μια κρίσιμη γκρίζα ζώνη: αυτοαπασχολούμενους και πολύ μικρές επιχειρήσεις που δεν φαίνονται πια ως τραπεζικό πρόβλημα, αλλά μένουν αποκλεισμένοι από νέο δανεισμό. Περίπου 1,5 εκατ. πολίτες παραμένουν έξω από την κανονική πίστωση, εγκλωβισμένοι σε εκκρεμείς υποθέσεις κόκκινων δανείων (To Brief). Ο εξωδικαστικός μπορεί να τους δώσει μια συνολική ρύθμιση. Δεν τους ξαναδίνει, όμως, πρόσβαση σε νέα χρηματοδότηση.

Και εδώ είναι το πραγματικό στοίχημα. Ο μικρός οφειλέτης κερδίζει σίγουρα μια πόρτα εισόδου. Το κράτος και οι πιστωτές κερδίζουν πιθανότητα ανάκτησης από ένα «νεκρό» χαρτοφυλάκιο. Αλλά μόνο μια δόση που αντέχεται μετά το ενοίκιο, το ρεύμα και τα βασικά έξοδα κερδίζει χρόνο χωρίς να τον επιστρέφει αργότερα ως νέα αθέτηση. Με άλλα λόγια, η μείωση του ορίου δίνει την είσοδο. Η απόδειξη της επιτυχίας όμως θα φανεί σε δύο χρόνια, στο ποσοστό των ρυθμίσεων που θα ζουν ακόμα, όχι αύριο στο πλήθος όσων υπογράφουν.