Κατατέθηκε προσχέδιο προϋπολογισμού: ανάπτυξη 2,3%, επενδύσεις +7,9%

Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2026, το Ταμείο Ανάκαμψης έχει δαπάνες περίπου 7,2 δισ. ευρώ. Στον προϋπολογισμό του 2027 η ίδια γραμμή είναι μηδενική (DNews). Παρ' όλα αυτά, το προσχέδιο που κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή προβλέπει ότι οι επενδύσεις θα αυξηθούν 7,9% σε πραγματικούς όρους (Δημοσιονομικό Συμβούλιο). Από αυτή την πρόβλεψη εξαρτάται η ανάπτυξη της χρονιάς, και μαζί της οι αυξήσεις και οι φοροελαφρύνσεις που υπόσχεται η κυβέρνηση.

Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν το έκτακτο ευρωπαϊκό πρόγραμμα που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία. Η Ελλάδα υπέβαλε πριν από λίγες ημέρες τα τελευταία αιτήματα πληρωμής της (To Brief). Το προσχέδιο είναι η πρώτη επίσημη εικόνα μιας χρονιάς χωρίς αυτά τα χρήματα. Το κατέθεσαν ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, και στάλθηκε για επεξεργασία στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων (ΕΡΤ). Ο Πετραλιάς έθεσε ως στόχο να κατατεθεί ο τελικός προϋπολογισμός στις 20 Νοεμβρίου (Insider). Ως τότε, όλα τα νούμερα είναι προβλέψεις.

Ποιος θα γεμίσει το κενό

Ένα μέρος του κενού το καλύπτει το ίδιο το κράτος. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εκτός Ταμείου (τα έργα με εθνικούς και συγχρηματοδοτούμενους πόρους) ανεβαίνει από 9,8 σε 11 δισ. ευρώ, ενώ οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού πέφτουν από περίπου 88 σε 85 δισ. (DNews). Οι αριθμοί αυτοί είναι κονδύλια διαφορετικών προγραμμάτων και δεν δείχνουν πόσα έργα θα γίνουν. Η εικόνα όμως είναι καθαρή: τα 1,2 δισ. που προσθέτει το κράτος καλύπτουν μικρό μόνο μέρος από τα 7,2 δισ. που φεύγουν.

Σύμφωνα με το σενάριο του υπουργείου, το υπόλοιπο θα έρθει από τρεις πηγές. Η πρώτη είναι τα έργα που ήδη τρέχουν με τα δάνεια του Ταμείου. Η δεύτερη είναι το ενισχυμένο δημόσιο πρόγραμμα και η τρίτη περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια. Το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ του σεναρίου είναι η πρόσφατη επίδοση: στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι επενδύσεις αυξήθηκαν 9% (Δημοσιονομικό Συμβούλιο). Το υπουργείο ανακοινώνει επίσης δάνεια και εγγυήσεις 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις (Υπουργείο Οικονομικών). Τα χρήματα αυτά όμως προέρχονται από το δανειακό σκέλος του ίδιου του Ταμείου, άρα δεν είναι νέα πηγή.

Οι διεθνείς οργανισμοί περιμένουν πολύ μικρότερη αύξηση των επενδύσεων το 2027: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 1,3%, ο ΟΟΣΑ 3,2% και το ΔΝΤ 3% (Δημοσιονομικό Συμβούλιο). Οι εκτιμήσεις αυτές είναι παλαιότερες και δεν είχαν τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου. Τον Μάιο, η Επιτροπή προέβλεπε για το 2027 ελληνική ανάπτυξη μόλις 1,6% (National Herald).

2,3% ή 2%;

Η κυβέρνηση προβλέπει ανάπτυξη 2,3% (Υπουργείο Οικονομικών). Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, η ανεξάρτητη αρχή που ελέγχει τις κυβερνητικές προβλέψεις, κρίνει το σενάριο αποδεκτό. Η δική του κεντρική εκτίμηση όμως είναι 2%, κυρίως επειδή αμφιβάλλει ότι οι επενδύσεις θα αυξηθούν τόσο πολύ. Αναφέρει επίσης κινδύνους από την ενέργεια και τη χρηματοδότηση (Ναυτεμπορική). Με άλλα λόγια, θεωρεί το 2,3% εφικτό, αλλά όχι το πιθανότερο αποτέλεσμα.

Για την ενέργεια, δεν έχει δημοσιοποιηθεί αριθμητικό σενάριο που να δείχνει ότι θα φθηνύνει το 2027. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το προσχέδιο υποθέτει τιμή πετρελαίου Brent γύρω στα 89 δολάρια το βαρέλι, χωρίς όμως να διευκρινίζεται για ποιο έτος (Euro2day, BankingNews).

Τι φτάνει στην τσέπη

Τα νέα μέτρα του 2027 κοστίζουν περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Τα 1,6 δισ. από αυτά πηγαίνουν σε νέα φορολογική κλίμακα που αλλάζει ανάλογα με την ηλικία και τα παιδιά. Παράλληλα, το προσχέδιο προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% του ΑΕΠ, δηλαδή τα έσοδα θα ξεπερνούν τις δαπάνες πριν από την πληρωμή των τόκων του χρέους (προσχέδιο, Πίνακας 2.5).

Οι αμοιβές ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν 3,9% (προσχέδιο). Ο εθνικός πληθωρισμός προβλέπεται 2,6%. Ο εναρμονισμένος δείκτης της ΕΕ, που μετρά διαφορετικό καλάθι, δίνει 2,4%. Με τον εθνικό δείκτη, η πραγματική αύξηση των αμοιβών είναι γύρω στο 1,3% (Capital). Πρόκειται όμως για μέσο όρο, που ανεβαίνει λόγω των υψηλών μισθών, και όχι για τον μισθό του τυπικού εργαζομένου.

Για τους χαμηλόμισθους, στόχος είναι ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 960 ευρώ μικτά τον Απρίλιο του 2027. Οι συντάξεις αναμένεται να αυξηθούν 2,8% από τον Ιανουάριο (Euro2day). Σε σύνταξη 1.000 ευρώ, αυτό σημαίνει 28 ευρώ μικτά τον μήνα. Με πληθωρισμό 2,6%, η πραγματική αύξηση είναι περίπου 2 ευρώ τον μήνα (ΕΡΤ).

Ο προϋπολογισμός του 2027 ζητά από τις επενδύσεις να αυξηθούν έξι φορές ταχύτερα απ' όσο προέβλεπε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και μάλιστα τη χρονιά που σταματά το ευρωπαϊκό χρήμα (Δημοσιονομικό Συμβούλιο). Ακόμη κι αν πετύχει, ο μέσος μισθωτός θα δει πραγματική αύξηση λίγο πάνω από 1%.