Ο πληθωρισμός έπεσε στο 4,4%, το ράφι όχι

Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 4,4% τον Ιούνιο, από 5,2% τον Μάιο (Iefimerida). Ακούγεται σαν ανάσα. Δεν είναι. Ο αριθμός λέει ότι οι τιμές ανεβαίνουν πιο αργά, όχι ότι πέφτουν, και οι κατηγορίες που ένα νοικοκυριό δεν μπορεί να κόψει (θέρμανση, καύσιμα, ενοίκιο, κρέας) τρέχουν ακόμη με διψήφιους ρυθμούς.

Ξεκίνα από το πιο απλό νούμερο. Σε σχέση με τον Μάιο, η μηνιαία μεταβολή ήταν 0,0% (Zougla): τίποτα δεν φθήνυνε. Πώς πέφτει τότε ο ετήσιος δείκτης; Επειδή ο πληθωρισμός μετρά ρυθμό, όχι επίπεδο τιμών (ECB). Το 4,4% συγκρίνει τον Ιούνιο του 2026 με τον Ιούνιο του 2025. Αν πέρυσι οι τιμές είχαν ήδη εκτιναχθεί, η φετινή μέτρηση δείχνει μικρότερη αύξηση απλώς επειδή ξεκινά από ένα ήδη ακριβό σημείο. Αυτό είναι το base effect (η επίδραση της περσινής βάσης σύγκρισης): έτσι το 4,4% δείχνει μικρότερη αύξηση χωρίς να έχει πέσει ούτε λεπτό στην τσέπη.

Πού πονάει πραγματικά

Ο γενικός δείκτης είναι μέσος όρος, και ο μέσος όρος κρύβει τις άκρες. Όσες δαπάνες δεν κόβονται, αυτές ακριβαίνουν περισσότερο. Η στέγαση κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο ανάμεσα στις βασικές ομάδες, +10,6%, με το πετρέλαιο θέρμανσης στο +53,2%, το φυσικό αέριο στο +24,6% και τα ενοίκια στο +7,1% (Newsit). Στις μεταφορές, τα αεροπορικά εισιτήρια ανέβηκαν +15,6% και η βενζίνη +12,8% (Zougla). Στο τραπέζι, το αρνί και το κατσίκι +16,2% και το μοσχάρι +15,6% (Newsbomb).

Αυτό εξηγεί γιατί η αποκλιμάκωση δεν φαίνεται στο ταμείο. Ο επίσημος πληθωρισμός μετρά ένα «τυπικό» καλάθι. Όσο πιο χαμηλό το εισόδημα, τόσο πιο μακριά από αυτό το τυπικό ζει το νοικοκυριό: το φτωχότερο 20% δαπανά το 55,9% του προϋπολογισμού του σε τρόφιμα και στέγαση, έναντι 24,7% για το πλουσιότερο 20% (ΕΛΣΤΑΤ). Όταν η ακρίβεια συγκεντρώνεται εκεί, ο προσωπικός τους πληθωρισμός είναι σαφώς πάνω από το 4,4%. Οι ενοικιαστές το νιώθουν διπλά: η στεγαστική επιβάρυνση στην Ελλάδα φτάνει το 36% του διαθέσιμου εισοδήματος, έναντι 19% στην ΕΕ (Eurostat).

Ο αριθμός που τα λέει όλα

Εδώ ο δείκτης συναντά την τσέπη. Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από την 1η Απριλίου κατά 4,55%, από τα 880 στα 920 ευρώ. Σε 14 μισθούς, το μικτό ετήσιο εισόδημα ανεβαίνει κατά 560 ευρώ. Για να κρατήσει όμως την ίδια αγοραστική δύναμη με πληθωρισμό 4,4%, χρειαζόταν σχεδόν τα ίδια. Το καθαρό πραγματικό όφελος είναι περίπου 18 ευρώ τον χρόνο (OECD). Η ιστορική αύξηση εξανεμίζεται μέσα στον ίδιο τον δείκτη που υποτίθεται πως αποκλιμακώνεται.

Και δεν πρόκειται για μεμονωμένο μήνα. Στον εναρμονισμένο δείκτη HICP, που επιτρέπει σύγκριση μεταξύ χωρών, η Ελλάδα ήταν τον Ιούνιο στο 3,9% έναντι 2,8% της ευρωζώνης (Eurostat). Τον Μάιο το χάσμα ήταν 4,9% έναντι 3,2%. Στένεψε, δεν έκλεισε. Η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος είχε ήδη σημειώσει ότι η αναμενόμενη επιβράδυνση διακόπηκε μέσα στο 2026, με τον ελληνικό ρυθμό «αισθητά πάνω» από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (Bank of Greece). Η ίδια αντίφαση που περιγράψαμε πριν λίγες εβδομάδες, ανάπτυξη κοντά στο 2% με τιμές που ξεπερνούν την Ευρώπη, παραμένει ζωντανή (To Brief).

Υπάρχει και ένας σιωπηλός ωφελημένος. Όσο η άνοδος περνά από αγαθά και καύσιμα με ΦΠΑ και ΕΦΚ, η φορολογική βάση φουσκώνει μηχανικά: τα έσοδα ΦΠΑ του 2025 έφτασαν τα 27,775 δισ. ευρώ, 204 εκατ. πάνω από τον στόχο (ΥΠΟΙΚ). Το Δημόσιο εισπράττει περισσότερα ακριβώς επειδή οι τιμές δεν υποχωρούν.

Ο πληθωρισμός στο 4,4% σημαίνει ότι επιβραδύνθηκε ένας δείκτης, ενώ το επίπεδο των τιμών σε θέρμανση, ενοίκιο και κρέας έχει ήδη μετακομίσει μόνιμα προς τα πάνω. Ο μισθωτός δεν αγοράζει τον ρυθμό. Αγοράζει την τιμή.