ΤτΕ: ανάπτυξη 1,9%, πληθωρισμός 3,8% το 2026

Δύο αριθμοί συνοψίζουν την ελληνική οικονομία αυτή τη στιγμή, και τραβούν προς αντίθετες κατευθύνσεις. Το πρώτο: το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,9% το 2026, σχεδόν διπλάσια από την υπόλοιπη ευρωζώνη (MarketScreener). Το δεύτερο: το πιο πρόσφατο διαθέσιμο ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών από τη Eurostat είχε βρεθεί στο -1,9%, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν θετικός 13,2% (Eurostat). Η χώρα μεγαλώνει, αλλά τα νοικοκυριά της ξοδεύουν περισσότερα από όσα βγάζουν.

Αυτή την αντίφαση επισημοποιεί τώρα θεσμικά η Τράπεζα της Ελλάδος, η κεντρική τράπεζα της χώρας και μέλος του Ευρωσυστήματος. Στην έκθεση Νομισματικής Πολιτικής 2025-2026, ο πιο επίσημος νομισματικός θεσμός της χώρας δεν αρκείται να πανηγυρίσει για την ανθεκτικότητα του ΑΕΠ. Βάζει ρητά στο κάδρο τη χαμηλή αγοραστική δύναμη ως κεντρικό περιορισμό, όχι ως κομματικό επιχείρημα ή συνδικαλιστική διαμαρτυρία.

Πώς ο πληθωρισμός τρώει τη μεγέθυνση

«Πραγματική» ανάπτυξη σημαίνει ΑΕΠ αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός. Αν η οικονομία μεγαλώνει 1,9% αλλά οι τιμές τρέχουν με 3,8% (Newsit, MarketScreener), η αύξηση του προϊόντος δεν φτάνει να καλύψει την άνοδο του κόστους ζωής για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Κι όταν ο πληθωρισμός υποχωρεί, οι τιμές δεν επιστρέφουν στο προηγούμενο επίπεδο, απλώς ανεβαίνουν πιο αργά.

Το πρόβλημα δεν είναι το διεθνές ενεργειακό σοκ από μόνο του. Είναι ότι η Ελλάδα έχει πιο επίμονες εγχώριες πιέσεις. Το 2025 η ευρωζώνη είχε δομικό πληθωρισμό (τον δείκτη χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, που δείχνει πόσο «κολλημένες» είναι οι πιέσεις) στο 2,4%, ενώ η Ελλάδα στο 3,6%, με την ίδια την ΤτΕ να αποδίδει τη διαφορά σε υπηρεσίες, ενοίκια, μισθούς και έμμεσους φόρους στην εστίαση και τη διαμονή (Bank of Greece). Η ακρίβεια, δηλαδή, βρίσκεται ακριβώς εκεί όπου το νοικοκυριό δεν μπορεί να την αποφύγει.

Στους αριθμούς των εισοδημάτων η εικόνα μοιάζει με δύο διαφορετικές χώρες. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ότι το μέσο διαθέσιμο εισόδημα ανά άτομο ανέβηκε 8,0% και έφτασε τα 13.381 ευρώ (ELSTAT). Όμως σε εικοσαετή ορίζοντα, μεταξύ 2004 και 2024, το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών στην ΕΕ αυξήθηκε 22%, ενώ στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 5%, με τη χώρα να είναι μαζί με την Ιταλία οι μόνες με αρνητική επίδοση στην Ένωση (Eurostat). Υπάρχει πρόσφατη βελτίωση, όχι αποκατάσταση.

Τα βαρίδια που η ΤτΕ ονοματίζει

Πέρα από τον πληθωρισμό, η έκθεση κρατά δύο ακόμη επιφυλάξεις. Η πρώτη αφορά την «επόμενη μέρα» του Ταμείου Ανάκαμψης, του ευρωπαϊκού μηχανισμού που χρηματοδοτεί επενδύσεις με 35,95 δισ. ευρώ για την Ελλάδα. Έως τον Απρίλιο 2026 η χώρα είχε λάβει 24,6 δισ., περίπου το 68,5% του φακέλου, με τα ορόσημα να πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 (European Commission). Το ερώτημα δεν είναι αν θα λείψουν τα κονδύλια, αλλά αν η προσωρινή επενδυτική ώθηση θα προλάβει να γίνει μόνιμη παραγωγικότητα πριν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα.

Η δεύτερη επιφύλαξη είναι το δημογραφικό. Το 2024 οι θάνατοι (125.873) ήταν σχεδόν διπλάσιοι από τις γεννήσεις (68.309), με τον πληθυσμό να συρρικνώνεται κατά 57.564 άτομα (Capital). Γι' αυτό το ΔΝΤ βλέπει τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη να υποχωρεί προς το 1,5%, αν δεν αντισταθμιστούν η μείωση του εργατικού δυναμικού και η αδύναμη παραγωγικότητα (IMF).

Οι αγορές πάντως δεν δείχνουν ανησυχία: το ελληνικό 10ετές δανειζόταν στις 23 Ιουνίου με spread περίπου 67 μονάδων βάσης έναντι του γερμανικού (Financial Times).

Υπάρχει όμως ένας αριθμός που δεν επιδέχεται μακροοικονομική δικαιολογία. Το 2025, με βάση τα εισοδήματα του 2024, το 29,6% των παιδιών στην Ελλάδα ήταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, δεύτερο χειρότερο ποσοστό στην ΕΕ έναντι μέσου όρου 20,9% (Eurostat). Όση ανάπτυξη κι αν καταγράφει το ΑΕΠ, σχεδόν ένα στα τρία ελληνόπουλα μεγαλώνει σε νοικοκυριό που δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα.