Θανατική ποινή σε Παλαιστίνιους: Καταδικάζει η ΕΕ, ανέπαφο το εμπόριο 42,6 δισ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τον ισραηλινό νόμο θανατικής ποινής για Παλαιστίνιους «σοβαρή οπισθοδρόμηση» (Agence Europe). Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ προχώρησε παραπέρα: η εφαρμογή του θα αποτελούσε «πολεμικό έγκλημα» (Straits Times). Τις λεπτομέρειες του νόμου (εκτέλεση εντός 90 ημερών, χωρίς έφεση, απαγόρευση ανταλλαγής θανατοποινιτών) αναλύσαμε νωρίτερα σήμερα (To Brief). Οι δηλώσεις, ωστόσο, είναι δωρεάν. Το πραγματικό εργαλείο κοστίζει 42,6 δισ. ευρώ.

Η ρήτρα που κοιμάται

Η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ περιέχει το Άρθρο 2, το οποίο καθιστά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων «ουσιώδες στοιχείο» της εμπορικής σχέσης (EUObserver). Αν ενεργοποιηθεί, το Ισραήλ χάνει δασμολογικές προτιμήσεις σε αγορά που απορροφά το 28,8% των εξαγωγών του (EU News). Δεν πρόκειται για συμβολική χειρονομία. Πρόκειται για το σοβαρότερο μέσο οικονομικής πίεσης που διαθέτει η Ευρώπη.

Η σκανδάλη όμως δεν πατιέται. Η Ισπανία, η Ιρλανδία και το Βέλγιο πιέζουν για αναστολή, αλλά η αναστολή απαιτεί ειδική πλειοψηφία. Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ουγγαρία αντιτίθενται. Η πρόταση της Επιτροπής, που ετοιμάστηκε τον Σεπτέμβριο 2025, παραμένει παγωμένη (Opinio Juris).

Η σιωπή που μιλάει

Η Αίγυπτος μίλησε για «φυλετικό διαχωρισμό», η Ιορδανία για «ρατσιστικό νόμο» (Ahram Online), η Αραβική Λίγα χρησιμοποίησε τη λέξη «απαρτχάιντ» (Ahram Online). Αλλά τα κράτη που υπέγραψαν τις Συμφωνίες Αβραάμ (ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Μαρόκο) δεν έβγαλαν κουβέντα. Η εμπορική και αμυντική τους σύνδεση με το Ισραήλ υπερτερεί της δημόσιας αλληλεγγύης. Κρύβονται πίσω από τις συλλογικές θέσεις του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας χωρίς να εκτίθενται μεμονωμένα.

Η Αθήνα ακολουθεί παρόμοια τακτική. Η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ δήλωσε ότι «αναμένουμε» την ευρωπαϊκή ανακοίνωση (Ethnos). Ούτε ανεξάρτητη καταδίκη, ούτε σιωπή: υπολογισμένη αναμονή ανάμεσα στην ευρωπαϊκή δέσμευση για δικαιώματα και τη στρατηγική σχέση με ΗΠΑ και Ισραήλ.

Η ημερομηνία που μετράει

Στις 22 Απριλίου, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης θα κρίνει αν το Ισραήλ διατηρεί το καθεστώς παρατηρητή που κατέχει από το 1957 (ERT). Εκεί η αποχή δεν θα αρκεί. Και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη εννοεί τις αρχές της, αλλά αν το πολιτικό κόστος της αδράνειας θα ξεπεράσει τελικά τα 42,6 δισ. που τη συγκρατούν.