ΟΠΕΚΕΠΕ: Η πρώτη καταδίκη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Δεκατρείς ένοχοι, ποινές φυλάκισης από 5 έως 26 μήνες με τριετή αναστολή, 165.000 ευρώ που επέστρεψαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ άλλοι επτά για να γλιτώσουν τη δίκη. Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών εξέδωσε σήμερα την πρώτη καταδικαστική απόφαση σε υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ που έφερε στο ακροατήριο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) (News247, ProtoThema). Η απόφαση έρχεται τρεις ημέρες μετά την επιστολή της Λάουρα Κοβέσι προς την Κομισιόν, με την οποία η επικεφαλής της EPPO κατήγγειλε ελλιπή συνεργασία των ελληνικών αρχών στις υποθέσεις αγροτικών ενισχύσεων (To Brief).

Από τους αρχικά 32 κατηγορούμενους για παράνομες ενισχύσεις της περιόδου 2016-2018, επτά προτίμησαν την ποινική διαπραγμάτευση επιστρέφοντας 165.000 ευρώ στον Οργανισμό. Στο ακροατήριο, το δικαστήριο καταδίκασε τους 13 για απάτη, συνέργεια σε απάτη, ψευδή βεβαίωση και ηθική αυτουργία (Ethnos, Enikos). Επειδή η αποδεκτή από το δικαστήριο ζημία ήταν χαμηλότερη από το όριο του κακουργήματος, η απάτη αντιμετωπίστηκε τελικά ως πλημμέλημα, εξέλιξη που εξηγεί γιατί οι ποινές παρέμειναν με αναστολή (Enikos, Iefimerida).

Δύο ταχύτητες δικαιοσύνης

Η απόφαση μεταφέρει για πρώτη φορά το πρόβλημα του ΟΠΕΚΕΠΕ από τα διοικητικά πρόστιμα στην ποινική λογοδοσία. Μέχρι σήμερα, ο κύκλος έκλεινε διοικητικά: ψευδείς αιτήσεις, εκταμίευση, εκ των υστέρων ανάκτηση μέσω ειδοποιητηρίων ΑΑΔΕ (To Brief). Το Εφετείο των Σερρών έδειξε τι σημαίνει στην πράξη η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που ερευνά και διώκει εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ μέσω Εντεταλμένων Εισαγγελέων στα κράτη μέλη (EPPO). Στις Σέρρες, το δικαστήριο ακολούθησε την πρόταση της εντεταλμένης Ευρωπαίας Εισαγγελέως Ευγενίας Κυβέλου.

Εδώ αρχίζει η αντίφαση. Από τη μία πλευρά, η EPPO έφερε την υπόθεση στο ακροατήριο, εξασφάλισε καταδίκες και επιστροφή χρημάτων, και η ίδια η Κοβέσι κράτησε επιθετική στάση απέναντι σε όσους αμφισβήτησαν το πεδίο δράσης της Υπηρεσίας (EPPO). Από την άλλη, το εγχώριο δικαστήριο υποβάθμισε την απάτη σε πλημμέλημα και μοίρασε ποινές 5 έως 26 μηνών με αναστολή (Iefimerida). Η διαφορά από την OLAF και τους κλασικούς διοικητικούς ελέγχους είναι ουσιαστική: εκεί επιδιωκόταν η ανάκτηση, εδώ ασκείται ποινική δίωξη, αλλά με ποινές που στην πράξη εκτίονται με αναστολή.

Η επόμενη εκκρεμότητα

Ο επόμενος φάκελος της EPPO δεν αφορά αγρότες, αλλά το πολιτικό σύστημα. Η υπόθεση των Σερρών αφορά τις χρονιές 2016-2018 και πρόσωπα εκτός πολιτικού προσκηνίου, και πέρασε σχετικά ομαλά μέσα από το ποινικό σύστημα. Σε χωριστή δικογραφία που αφορά επιδοτήσεις του 2021, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κινείται σε διαφορετικό επίπεδο: παράλληλα με νέες επιχειρήσεις της ΕΛ.ΑΣ., όπως αυτή της Κρήτης με 20 συλλήψεις και εκτιμώμενο όφελος άνω των 3 εκατ. ευρώ για την εγκληματική οργάνωση (Newsbeast).

Στη Βουλή, ο πολιτικός βραχίονας του ζητήματος έκλεισε προς το παρόν την περασμένη Πέμπτη, με την απόρριψη και των τεσσάρων προτάσεων προανακριτικής για τους πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, με σταθερό αριθμό 152 «κατά» (To Brief). Το άρθρο 86 και τα δικονομικά φίλτρα για τα πολιτικά πρόσωπα παραμένουν θεσμικό όριο που δεν φτάνει η EPPO.

Η επόμενη, ξεχωριστή δικογραφία που χειρίζεται η EPPO για επιδοτήσεις του 2021 περιλαμβάνει κλήσεις για ανωμοτί εξηγήσεις σε περίπου 50 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων 11 εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ (Euronews, To Vima).