Αποδόσεις ομολόγων ανεβαίνουν παντού, ιαπωνικό 10ετές στο 3%

Την Τρίτη οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται τα κράτη, ανέβηκαν ταυτόχρονα σε Ασία, Ευρώπη και ΗΠΑ σε υψηλά πολλών ετών. Το ιαπωνικό 10ετές άγγιξε το 3% για πρώτη φορά από το 1996 (Euronews, Investing.com), το γερμανικό πήγε γύρω στο 3,35%, το αμερικανικό στο 4,79% και το βρετανικό πάνω από το 5,23% (CNBC).

Είναι η συνέχεια μιας ανόδου που κρατά από τα μέσα Αυγούστου (To Brief), χωρίς όμως μία μόνο αιτία. Στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός Αυγούστου ανέβηκε στο 3,3% από 2,9%, με την ενέργεια να εκτινάσσεται στο 14,3% ενώ ο πυρήνας υποχώρησε στο 2,4% (Eurostat): το σοκ έρχεται από το πετρέλαιο, που κινείται γύρω στα 92 δολάρια, περίπου 29% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα (Bundesbank). Στις ΗΠΑ μετράει περισσότερο η ανησυχία για το δημόσιο χρέος, ενώ στην Ιαπωνία η κεντρική τράπεζα βγαίνει, μετά το 2024, από την εποχή που κρατούσε τεχνητά χαμηλές τις αποδόσεις.

Η δοκιμασία της ημέρας ήταν η ιαπωνική δημοπρασία 10ετών, και πέρασε με κανονική ζήτηση: ο δείκτης κάλυψης, δηλαδή πόσες φορές καλύφθηκε το ποσό που ζητούσε το κράτος, βγήκε στο 3,29, πάνω από το 2,56 της προηγούμενης φοράς (Bloomberg). Με απλά λόγια, η αγορά αγοράζει ιαπωνικό χρέος, απλώς απαιτεί πολύ υψηλότερη απόδοση. Το ίδιο μοτίβο φαίνεται παντού: τα credit spreads, η πρόσθετη απόδοση που πληρώνει ένας εταιρικός δανειολήπτης έναντι του κράτους, παρέμειναν «τακτοποιημένα» κατά τη Morgan Stanley (Morgan Stanley), και μέσα στην Ευρωζώνη οι διαφορές αποδόσεων έναντι της Γερμανίας έμειναν σχεδόν αμετάβλητες (Bundesbank). Πρόκειται, προς το παρόν, για συντονισμένη ανατιμολόγηση του χρήματος, όχι για επανάληψη του σοκ του 2022.

Καμία από τις τέσσερις μεγάλες κεντρικές τράπεζες δεν σπεύδει να βάλει φρένο· όλες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων. Η αγορά έχει σχεδόν πλήρως προεξοφλήσει αύξηση της ΕΚΤ στη συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου, με το επιτόκιο καταθέσεων να πηγαίνει στο 2,50% (ΕΚΤ). Για την Τράπεζα της Ιαπωνίας οι πιθανότητες αύξησης στις 18 Σεπτεμβρίου φτάνουν το 82%-90% (Livemint), ενώ για τη Fed η επόμενη κίνηση παίζεται κορώνα-γράμματα, γύρω στο 60% (India Infoline). Η Τράπεζα της Αγγλίας δεν αναμένεται να κινηθεί τον Σεπτέμβριο, αλλά η αγορά βλέπει σχεδόν μία αύξηση ως το τέλος του έτους (Reuters).

Την ίδια ώρα, το ελληνικό 10ετές διαπραγματευόταν λίγο κάτω από το 4%, με τη διαφορά έναντι του γερμανικού γύρω στις 65 μονάδες βάσης (newmoney). Είναι χαμηλότερη απόδοση από το γαλλικό 10ετές στο 4,21% και το ιταλικό κοντά στο 4,19% (Euronews): η Αθήνα δανείζεται πλέον φθηνότερα από το Παρίσι και τη Ρώμη.

Η άνοδος των αποδόσεων δεν ξαναγράφει αυτόματα τον τόκο του παλιού χρέους. Το κουπόνι, δηλαδή ο σταθερός τόκος που υποσχέθηκε το κράτος όταν εξέδωσε ένα ομόλογο, μένει ίδιο· μόνο ο νέος δανεισμός τιμολογείται στα σημερινά επίπεδα. Με μέση διάρκεια χρέους 18,4 έτη και ταμειακά διαθέσιμα στα 39,6 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025 (DBRS), η χώρα έχει χρόνο. Για τα νοικοκυριά, ο πιο άμεσος αγωγός δεν είναι το 10ετές αλλά το Euribor, που έκλεισε τον Αύγουστο στο 2,95%, υψηλό σχεδόν διετίας, και πιέζει τα κυμαινόμενα στεγαστικά στην επόμενη αναπροσαρμογή δόσης (Ναυτεμπορική).

Η μετάβαση από ανατιμολόγηση σε κρίση θα ήθελε δύο πράγματα μαζί. Πρώτο, μια ενεργειακή ακρίβεια που δεν υποχωρεί και κρατά τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες σε παρατεταμένη σύσφιξη. Δεύτερο, δημόσια οικονομικά πολύ αδύναμα για να αντέξουν το ακριβότερο χρήμα: η Γαλλία, με χρέος στο 117,6% του ΑΕΠ (Eurostat, CNBC) και έλλειμμα 5,1% πέρυσι, είναι ήδη το σημείο τριβής της Ευρωζώνης. Το ελληνικό μαξιλάρι αγοράζει χρόνο· δεν αγοράζει ανοσία.