Αποστολή της NASA στη Σελήνη, 45 κατοικήσιμοι πλανήτες και μία κοσμική σύγκρουση

Την ίδια εβδομάδα, ένας πύραυλος βγήκε στην εξέδρα για το ταξίδι προς τη Σελήνη, ένας κατάλογος μας έδειξε πού να ψάξουμε για ζωή, και δύο πλανήτες συγκρούστηκαν μπροστά στα μάτια μας.

Ο δρόμος προς την 1η Απριλίου

Στις 20 Μαρτίου, ο πύραυλος SLS ολοκλήρωσε τη μεταφορά του στο Pad 39B του Kennedy Space Center — ένα ταξίδι 10 ωρών σε ταχύτητα περπατήματος, πάνω στο Crawler Transporter 2, ένα όχημα σχεδιασμένο το 1963 για τους πυραύλους Saturn V που ακόμα κάνει τη δουλειά (Space.com). Η εκτόξευση στοχεύει 1η Απριλίου, 6:24 π.μ. — αν δεν γίνει τότε, υπάρχουν ακόμα 4-5 μέρες παράθυρο πριν η επόμενη ευκαιρία μετατεθεί στις 30 Απριλίου (NASA).

Η διαδρομή ώς εδώ δεν ήταν απλή. Μια μετατοπισμένη σφραγίδα ηλίου στο ανώτερο στάδιο του πυραύλου — τόσο μικρή που δεν φαινόταν εξωτερικά — χρειάστηκε δύο εβδομάδες διάγνωσης μέσα στο κτίριο συναρμολόγησης (Spaceflight Now). Το ίδιο ακριβώς πρόβλημα είχε εμφανιστεί και στο Artemis I πριν τρία χρόνια. Τώρα, η αντίστροφη μέτρηση τρέχει χωρίς τρίτη δοκιμή πλήρωσης — η πρώτη θα γίνει την ημέρα της εκτόξευσης (NASA FRR).

Πού θα ψάξουμε για ζωή

Αλλά ακόμα κι αν φτάσουμε στη Σελήνη, το μεγαλύτερο ερώτημα βρίσκεται πολύ πιο μακριά: υπάρχει κάποιος άλλος εκεί έξω; Ερευνητές του Cornell δημοσίευσαν τον πρώτο συστηματικό κατάλογο πετρώδων εξωπλανητών σε κατοικήσιμη ζώνη — τη «ζώνη Goldilocks» γύρω από κάθε αστέρα, όπου το νερό μπορεί να παραμένει υγρό. Από τους 6.065 γνωστούς εξωπλανήτες, μόλις 45 πληρούν τα κριτήρια: 0,75% (Cornell News, EurekAlert).

Ο κατάλογος δεν ανακαλύπτει νέους πλανήτες — οργανώνει τους γνωστούς σε χάρτη προτεραιοτήτων για το James Webb και τα τηλεσκόπια που έρχονται. Ανάμεσα στους πρώτους στόχους: τα τέσσερα πετρώδη φεγγάρια του TRAPPIST-1, μόλις 40 έτη φωτός μακριά (Phys.org).

Μια σύγκρουση που γέννησε κόσμο

Αυτά τα τηλεσκόπια — τα ίδια που μόλις χθες μας έδειξαν μια μαύρη τρύπα να ξυπνά και να εκτοξεύει πλάσμα στο 14% της ταχύτητας του φωτός (To Brief) — τώρα μας δίνουν κάτι εξίσου σπάνιο: τη στιγμή που δύο πλανητικά σώματα συγκρούονται. Στα 11.000 έτη φωτός, αστρονόμοι του University of Washington παρακολούθησαν τον αστέρα Gaia20ehk να κάνει κάτι παράξενο. Το φως του έπεφτε περιοδικά, σαν κάτι τεράστιο να περνούσε μπροστά του ξανά και ξανά. Παράλληλα, η υπέρυθρη ακτινοβολία εκτοξεύτηκε — σημάδι ότι κάπου κοντά του υπήρχε σκόνη θερμασμένη στους 900 Kelvin. Η μόνη εξήγηση: συντρίμμια από βίαιη σύγκρουση δύο πλανητών (University of Washington).

Τα συντρίμμια τροχιάζουν σε απόσταση 1,1 Αστρονομικών Μονάδων από τον αστέρα — σχεδόν ακριβώς όσο η Γη από τον Ήλιο (Daily Galaxy). Κάτι παρόμοιο πιθανότατα δημιούργησε τη δική μας Σελήνη πριν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Μόνο που τότε δεν υπήρχε κανείς να το δει. Τώρα, για πρώτη φορά, βλέπουμε τον μηχανισμό σε πραγματικό χρόνο.

Ένας πύραυλος ετοιμάζεται να φύγει. Ένας κατάλογος δείχνει πού να κοιτάξουμε. Και μια μακρινή σύγκρουση μας θυμίζει πώς ξεκίνησαν όλα.