Απευθείας ανάθεση 400 εκατ. ευρώ για τον νέο στρατιωτικό δορυφόρο

Στις 30 Μαΐου 2026 κλείνει το παράθυρο. Αν δεν έχει υπογραφεί σύμβαση μέχρι τότε, ο στρατιωτικός δορυφόρος των €400 εκατομμυρίων χάνει τη χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE. Έναν μήνα πριν, η Airbus Defence & Space υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (To Brief). Ο διαγωνισμός ακόμη δεν έχει προκηρυχθεί (Economix, Δημοκρατία).

Ένας πλήρης διεθνής διαγωνισμός για πρόγραμμα τέτοιου μεγέθους χρειάζεται μήνες. Άρα η χρονική πίεση μετατρέπει τη διαδικασία σε de facto απευθείας ανάθεση, με νομική κάλυψη το Άρθρο 346 ΣΛΕΕ που επιτρέπει παράκαμψη ανταγωνιστικής προμήθειας για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Thales Alenia Space, που κατασκευάζει ήδη τον εμπορικό Hellas Sat 5, παρακολουθεί από το περιθώριο.

Ρευστότητα ναι, τεχνογνωσία όχι

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει τους πόρους. Διαθέτει €851 εκατ. ταμειακά διαθέσιμα στη μητρική, ανεκτέλεστο €9,1 δισ. και ομόλογο €500 εκατ. το 2025 (Marketscreener). Ο ενοποιημένος καθαρός δανεισμός του Ομίλου ανέβηκε στα €4,3 δισ. μετά την Εγνατία. Πρόκειται κυρίως για non-recourse project finance, δηλαδή δάνεια που εξυπηρετούνται από τα έσοδα του ίδιου του έργου (διόδια, παραχώρηση) και δεν επιβαρύνουν τη μητρική αν αυτό αποτύχει. Οικονομικά λοιπόν, ο όμιλος έχει την άνεση να αναλάβει το πρόγραμμα.

Το πρόβλημα είναι αλλού. Μηδενικό ιστορικό σε στρατιωτική ηλεκτρονική, δορυφορικά συστήματα ή κρυπτογραφημένες επικοινωνίες. Η εταιρεία μπαίνει στο σχήμα αποκλειστικά για να καλύψει τον νομικό όρο της «25% εγχώρια συμμετοχή» και να αναλάβει το κατασκευαστικό κομμάτι των επίγειων υποδομών. Την τεχνολογία θα τη φέρει η Airbus.

Τι λέει το ιστορικό για το «25%»

Στα μεγάλα συμβόλαια της περιόδου 1996-2010, παρά τα δεσμευμένα 30-40% offsets, μόλις €300-400 εκατ. από €13 δισ. δαπανών κατέληξαν σε ελληνικές εταιρείες (Economia). Ποσοστό 2-3% αντί 25%. Τα υποβρύχια Type 214 παραδόθηκαν με έξι χρόνια καθυστέρηση, με σκάνδαλο δωροδοκιών στο Μόναχο, με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά να καταρρέουν. Καμία κύρωση δεν επιβλήθηκε ποτέ σε ξένο προμηθευτή για μη εκπλήρωση offset.

Ο Νόμος 3978/2011 κατάργησε τα αντισταθμιστικά γιατί ακριβώς λειτουργούσαν ως αδιαφανές κανάλι. Επιστρέφουν τώρα με νέο όνομα, ίδιο μηχανισμό, και μια προθεσμία ενός μήνα. Το 25% στο χαρτί. Το 2% στην πράξη.