Η Μόσχα απορρίπτει εκεχειρία στις συνομιλίες του Αμπού Ντάμπι

Η Ρωσία, η Ουκρανία και οι ΗΠΑ κάθισαν στις 10 Νοεμβρίου στο ίδιο τραπέζι στο Αμπού Ντάμπι, για πρώτη φορά σε τριμερές σχήμα από τον Φεβρουάριο. Σηκώθηκαν μετά από περίπου τέσσερις ώρες χωρίς ανακοινωμένη συμφωνία (AP, Anadolu). Οι συνομιλίες συνεχίζονται το πρωί της 11ης Νοεμβρίου (UNN). Οι δύο εμπόλεμοι όμως δεν συμφωνούν ακόμη ούτε στο ποιο βήμα γίνεται πρώτο ούτε στο ποιος θα προστατεύει την Ουκρανία την επομένη μιας συμφωνίας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε ότι ο ταχύτερος δρόμος είναι να σταματήσουν οι μάχες εκεί όπου βρίσκονται οι δυνάμεις και μετά να αρχίσει η διπλωματία (Ukrinform). Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ απέρριψε άμεση κατάπαυση πυρός πριν από συνολική διευθέτηση. Υποστήριξε ότι μια παύση θα επέτρεπε στην Ουκρανία να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις της (Fontanka).

Το Κίεβο αντιστρέφει το επιχείρημα. Υποστηρίζει ότι η διατύπωση «κάτι σαν το ΝΑΤΟ» δεν απαντά στο ποιος θα το υπερασπιστεί, και πώς, αν η Ρωσία επιτεθεί ξανά (Focus.ua). Όποια πλευρά επιβάλει τη σειρά της φορτώνει το ρίσκο στην άλλη.

Δύο αίθουσες, μία ημέρα

Η ημέρα άρχισε χωρίς τους Ρώσους. Η ουκρανική ομάδα του Ρουστέμ Ουμέροφ κάθισε πρώτα με τους Ευρωπαίους και το ΝΑΤΟ. Στο ίδιο τραπέζι ήταν και οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Το κοινό κείμενο που ακολούθησε ζητά κάθε διευθέτηση να σέβεται την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων της Ουκρανίας. Ζητά επίσης να περιλαμβάνει «αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας» (Συμβούλιο ΕΕ). Δεν ορίζει όμως ποιος θα εγγυηθεί ούτε πώς ενεργοποιείται η εγγύηση.

Ακολούθησε η τριμερής. Το Κίεβο εκπροσώπησε ο Ουμέροφ, τη Μόσχα ο προεδρικός σύμβουλος Βλαντίμιρ Μεντίνσκι και την Ουάσιγκτον οι Γουίτκοφ και Κούσνερ. Στην έναρξη, ο Κούσνερ είχε πει ότι οι ΗΠΑ έχουν «μερικές καλές ιδέες» για πρόοδο (Reuters). Οι Ευρωπαίοι έμειναν εκτός, όπως επέμενε το Κρεμλίνο ήδη από την προηγούμενη ημέρα (To Brief). Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είπε πάντως ότι θα ήθελε να μπουν τελικά και αυτοί στο σχήμα (France 24).

Μετά τη λήξη, ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις συνομιλίες «εποικοδομητικές και ουσιαστικές». Είπε ότι συζητήθηκαν η απελευθέρωση αιχμαλώτων, το περιεχόμενο των εγγυήσεων και βήματα αποκλιμάκωσης (NV). Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απέφυγε να προβλέψει συμφωνία και είπε ότι οι λεπτομέρειες συζητούνται «μόνο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» (TASS). Σύμφωνα με πηγή κοντά στην ουκρανική ομάδα, εξετάστηκε και μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων, χωρίς κοινή επιβεβαίωση από τις πλευρές (NV).

Η λέξη «εγγύηση» δεν έχει ακόμη συγκεκριμένο περιεχόμενο. Ανώνυμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι η Ουάσιγκτον ζήτησε από τη Μόσχα να δεχθεί για την Ουκρανία εγγυήσεις «τύπου Άρθρων 4 και 5» του ΝΑΤΟ. Η ιδέα δεν έχει γίνει δημόσιο συμφωνημένο σχέδιο (Politico, Bloomberg). Το Άρθρο 4 προβλέπει διαβουλεύσεις όταν απειλείται ένα μέλος. Το Άρθρο 5 ορίζει ότι επίθεση σε έναν σύμμαχο θεωρείται επίθεση σε όλους, αφήνει όμως κάθε μέλος να κρίνει μόνο του τι δράση θα αναλάβει (ΝΑΤΟ). Γι' αυτό ο Ζελένσκι ρωτά δημόσια ποιος θα υπερασπιστεί την Ουκρανία αν δεχθεί νέα επίθεση, πότε και με ποια μέσα (Ukrinform).

Έδαφος έναντι εγγυήσεων

Στο Ντονέτσκ η εγγύηση γίνεται αντάλλαγμα. Η Μόσχα ζητά ακόμη να αποχωρήσει η Ουκρανία από το τμήμα της περιφέρειας που εξακολουθεί να ελέγχει. Το Κίεβο απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών και λέει ότι το θέμα μπορεί να συζητηθεί μόνο σε επίπεδο ηγετών, μαζί με επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας (AP). Ο Ζελένσκι είπε ότι οι ΗΠΑ ρώτησαν αν η Ουκρανία θα αντάλλασσε το Ντονμπάς με ασφάλεια. Αμφισβήτησε ότι μια τέτοια παραχώρηση θα απέτρεπε νέα ρωσική επίθεση (CBS News, Reuters). Χάρτης ή εδαφικός συμβιβασμός δεν δημοσιοποιήθηκε.

Ο Ρούμπιο είπε ότι οι συνομιλίες «φαίνεται ότι ήταν πολύ παραγωγικές», αλλά ότι το ζήτημα δεν θα λυθεί μέσα σε 24 ώρες (France 24). Για τις εγγυήσεις είπε ότι δεν υπάρχει ακόμη «τελικό, συγκεκριμένο σχέδιο» και ότι πρέπει να συμφωνήσει και η Ρωσία (Liga.net). Ο Λαβρόφ δηλώνει ότι οι εγγυήσεις θα ενεργοποιηθούν μόνο μετά από συνολική διευθέτηση (Fontanka). Τίποτα δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί. Με δήλωση όμως τόσο της Ουάσιγκτον όσο και της Μόσχας, η προστασία της Ουκρανίας από νέα ρωσική επίθεση εξαρτάται σήμερα από τη συναίνεση της ίδιας της Ρωσίας.