Γιατροί και δάσκαλοι της περιφέρειας παίρνουν δύο ενοίκια πίσω

Το κράτος αρχίζει να αντιμετωπίζει το ενοίκιο ως υπηρεσιακό κόστος για τους ανθρώπους που στέλνει μακριά από το σπίτι τους. Με κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 27 Αυγούστου, γιατροί, νοσηλευτές, πληρώματα ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ και εκπαιδευτικοί που υπηρετούν στην περιφέρεια θα πάρουν πίσω, χωρίς αίτηση και χωρίς εισοδηματικό κριτήριο, έως δύο μηνιαία ενοίκια τον χρόνο (Forin). Για δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους αυτό μεταφράζεται σε πραγματικά χρήματα φέτος το φθινόπωρο, και σε αρκετή σύγχυση για το τι ακριβώς πληρώνεται.

Ας το δούμε από τη μεριά μιας δασκάλας ή ενός νοσηλευτή που θα δει δύο καταβολές μέσα στο 2026. Δεν πρόκειται για διπλό μπόνους. Είναι δύο διαφορετικές χρονιές: η μία πληρωμή αφορά τα ενοίκια που πληρώθηκαν το 2024, η άλλη τα ενοίκια του 2025. Επειδή το μέτρο ξεκινά αναδρομικά, οι δύο ετήσιες ενισχύσεις έτυχε να πέσουν στο ίδιο ημερολογιακό έτος (Capital).

Πώς βγαίνει το ποσό

Η ΑΑΔΕ παίρνει το δηλωμένο ετήσιο ενοίκιο και υπολογίζει τα 2/12 του, το ένα έκτο, που για μια κανονική δωδεκάμηνη μίσθωση ισοδυναμεί με δύο μηνιαία ενοίκια (Taxheaven). Με ενοίκιο 500 ευρώ τον μήνα, το ετήσιο μίσθωμα είναι 6.000 ευρώ και η ενίσχυση 1.000 ευρώ. Πάνω από εκεί μπαίνει ταβάνι, 1.600 ευρώ τον χρόνο, συν 100 ευρώ για κάθε παιδί, και είναι συνολικό όριο, όχι έξτρα ποσό πάνω από τη γενική επιστροφή ενοικίου (ένα δωδέκατο του ετήσιου ενοικίου, που ισχύει ήδη για τους περισσότερους μισθωτές). Όποιος πήρε τη γενική, βλέπει την ειδική ενίσχυση να μειώνεται ώστε το άθροισμα να μη ξεπεράσει τα δύο ενοίκια (OT). Πρακτικά, το μέτρο καλύπτει δύο ολόκληρους μήνες μόνο μέχρι ενοίκιο περίπου 800 ευρώ. Πάνω από εκεί, η βοήθεια μένει καρφωμένη στο πλαφόν της, ενώ το νοίκι τρέχει.

Οι ημερομηνίες μπαίνουν σε σειρά: έως τις 25 Σεπτεμβρίου καταβάλλεται αναδρομικά η ενίσχυση για τα ενοίκια του 2024, και έως τα τέλη Νοεμβρίου αυτή για τα ενοίκια του 2025 (Capital).

Ποιος το δικαιούται

Η λίστα είναι στενή και ρητή: μόνιμοι και αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, ειδικό εκπαιδευτικό και βοηθητικό προσωπικό, γιατροί και οδοντίατροι του ΕΣΥ, ειδικευόμενοι, επικουρικοί και αγροτικοί γιατροί, νοσηλευτές, παραϊατρικό προσωπικό και τα πληρώματα του ΕΚΑΒ. Γεωγραφικά, μετράει η υπηρεσία εκτός Αττικής και εκτός της μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης, με μία εξαίρεση που αλλάζει την εικόνα: το νησιωτικό κομμάτι της Αττικής, η Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, μένει μέσα (in.gr).

Επειδή δεν χρειάζεται αίτηση, η πληρωμή κρέμεται από τρία σωστά στοιχεία: το ηλεκτρονικό μισθωτήριο στην ΑΑΔΕ, τον αριθμό του δηλωμένο στο Ε1 (την ετήσια φορολογική δήλωση) και έναν ενεργό IBAN (τραπεζικό λογαριασμό) στο myAADE (Υπ. Οικονομικών). Λείπει ένα, δεν πέφτει το ποσό.

Γιατί το κράτος πληρώνει ενοίκια

Ο λογαριασμός βαραίνει τον κρατικό προϋπολογισμό, όχι τα σχολεία ή τα νοσοκομεία: η ανάλυση συνεπειών της ρύθμισης μιλά για περίπου 50.000 ωφελούμενους και γύρω στα 20 εκατ. ευρώ επιπλέον ετήσιο κόστος (Alfavita, proson). Ο λόγος πίσω από το μέτρο είναι ότι το ενοίκιο έχει γίνει εμπόδιο στη στελέχωση. Το υπουργείο Παιδείας ανέφερε 284 έκτακτες προσλήψεις αναπληρωτών τον Οκτώβριο, για κενά που άφησαν μη αναλήψεις και παραιτήσεις (Υπ. Παιδείας)· ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών συνδέει τις μη αναλήψεις με την αδυναμία εύρεσης προσιτής κατοικίας (Alfavita). Στην υγεία, το υπουργείο κατέληξε σε πιλοτικό πρόγραμμα με την Airbnb.org για δωρεάν διαμονή γιατρών και νοσηλευτών σε Σαντορίνη, Πάρο, Ίο, Ρόδο και Τήνο (ΕΡΤ).

Το καλοκαίρι, η παραίτηση αγροτικών γιατρών στο Καστελόριζο είχε αναδείξει ότι στα ακριτικά νησιά το σπίτι είναι συχνά πιο δύσκολο από τον μισθό (To Brief). Εκεί φαίνεται και το όριο της ενίσχυσης. Στη Σαντορίνη, οι διαθέσιμες κατοικίες που συγκεντρώνει ο δήμος κινούνται από 500 έως 800 ευρώ, όπου δύο ενοίκια βοηθούν πραγματικά (ProtoThema)· στην Πάρο όμως εμφανίζονται και μισθώματα 1.500 ευρώ, όπου το ταβάνι καλύπτει λίγο πάνω από έναν μήνα (Newmoney). Και σε αγορές που η Τράπεζα της Ελλάδος περιγράφει με υπερβάλλουσα ζήτηση και στενή προσφορά, μέρος της ενίσχυσης μπορεί να περάσει στον ιδιοκτήτη μέσω υψηλότερου ενοικίου (CNN Greece).

Η διεθνής εμπειρία, από τη Σκωτία ως την Ιρλανδία, λέει ότι το επίδομα προσελκύει προσωπικό αλλά το κρατά μόνο όταν συνοδεύεται από εγγυημένη στέγη, ασφαλείς βάρδιες και υπηρεσιακή στήριξη (PMC, NIHR). Η πραγματική δοκιμή είναι αν υπάρχει σπίτι να νοικιάσει ο γιατρός ή η δασκάλα όταν φτάσουν στο νησί. Το Δημόσιο βρήκε τρόπο να πληρώσει το ενοίκιο· δεν βρήκε ακόμη τρόπο να βρει το σπίτι.