Το κόστος δανεισμού ΗΠΑ σε υψηλό από το 2007

5,041%, το υψηλότερο από το 2007.

Σε αυτό το επίπεδο σκαρφάλωσε την Τρίτη η απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου, δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο δανείζεται το αμερικανικό κράτος και ο πήχης πάνω στον οποίο τιμολογείται σχεδόν κάθε άλλο δάνειο στον πλανήτη (CNBC). Γιατί σας αφορά: όταν ανεβαίνει αυτός ο αριθμός, ακριβαίνει το χρήμα παντού, από το αμερικανικό στεγαστικό μέχρι το ελληνικό δεκαετές. Την περασμένη εβδομάδα το ίδιο επιτόκιο απλώς πλησίαζε το 5% (To Brief)· τώρα το πέρασε και σημείωσε νέο υψηλό.

Πίσω από την κίνηση βρίσκεται το πετρέλαιο. Το Brent σκαρφάλωσε στα 107,35 δολάρια το βαρέλι, καθώς ο σαουδαραβικός αγωγός East–West παρέμενε κλειστός μετά τις επιθέσεις της 10ης Σεπτεμβρίου (Daily Sabah/Reuters, CNN). Ακριβότερη ενέργεια σημαίνει υψηλότερες προσδοκίες πληθωρισμού, κι ο πληθωρισμός τον Αύγουστο έτρεχε ήδη στο 3,4% ετησίως (CNBC). Έτσι οι αγορές τιμολογούν πλέον με πιθανότητα άνω του 90% αύξηση επιτοκίων από τη Fed, την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ, στη συνεδρίαση της Τετάρτης (24/7 Wall St., Kiplinger).

Το αποτέλεσμα ήταν πτώση παντού: ο Dow υποχώρησε περίπου 1% και οι ασιατικές αγορές έκλεισαν με απώλειες έως 1% (AP).

Το πετρέλαιο, όμως, δεν τα εξηγεί όλα. Το ομοσπονδιακό έλλειμμα άγγιξε τα 1,97 τρισ. δολάρια στο ενδεκάμηνο έως τον Αύγουστο, και για να το χρηματοδοτήσει το κράτος εκδίδει διαρκώς νέο χρέος (Monthly Treasury Statement). Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επιμένει ότι ο περιορισμός δαπανών και ανάπτυξη 3% θα βελτιώσουν τη δυναμική (Bloomberg).

Προσοχή όμως στο εύκολο συμπέρασμα. Οι πρόσφατες δημοπρασίες καλύφθηκαν άνετα, με τη δεκαετή επανέκδοση της 9ης Σεπτεμβρίου να προσελκύει προσφορές 2,7 φορές το ζητούμενο ποσό (Morningstar). Δεν πρόκειται για απεργία αγοραστών, αλλά για ανατιμολόγηση: η αγορά συνεχίζει να δανείζει, απαιτώντας απλώς μεγαλύτερο τόκο. Το 5% τρομάζει ως στρογγυλός αριθμός, όμως η Molly Brooks της TD Securities το χαρακτηρίζει ψυχολογικό όριο και ο Jason Ware της Albion Financial σημειώνει ότι η υπέρβαση ενός αυθαίρετου ορίου δεν αρκεί για να καταρρεύσουν οι αγορές (Bloomberg).

Γιατί ακρίβυνε και το ελληνικό χρήμα

Την Τρίτη, σύμφωνα με τη Euro2day, το ελληνικό δεκαετές διαμορφωνόταν στο 4,31%, αυξημένο κατά 5,7 μονάδες βάσης (εκατοστά της ποσοστιαίας μονάδας) μέσα στην ημέρα (Euro2day). Ο πειρασμός είναι να το διαβάσουμε ως ελληνικό πρόβλημα. Τα νούμερα λένε το αντίθετο. Το γερμανικό δεκαετές, το ομόλογο αναφοράς της Ευρωζώνης, ανέβηκε ταυτόχρονα κοντά στο 3,55% (Euro2day, Morningstar). Η διαφορά των δύο, το spread (το πρόσθετο επιτόκιο που πληρώνει η Ελλάδα έναντι της Γερμανίας), έμεινε γύρω στις 76 μονάδες βάσης.

Στις 2 Σεπτεμβρίου το ελληνικό δεκαετές ήταν γύρω στο 4,03% και το spread 67 με 69 μονάδες (To Brief). Από τότε η ελληνική απόδοση ανέβηκε σχεδόν 28 μονάδες, αλλά το spread μόλις 7 με 9. Σχεδόν όλη η επιβάρυνση δεν έρχεται από δυσπιστία των αγορών προς την Ελλάδα, αλλά από την κοινή ευρωπαϊκή άνοδο των επιτοκίων. Δανειζόμαστε ακριβότερα επειδή ακριβαίνει το χρήμα σε όλη την ήπειρο, όχι επειδή μας βλέπουν χειρότερα.

Τι σημαίνει πρακτικά; Εξαρτάται ποιος είστε. Το χρέος που υπάρχει ήδη, του κράτους ή το δικό σας στεγαστικό με σταθερό επιτόκιο, δεν αλλάζει: το κουπόνι που συμφωνήθηκε μένει ίδιο.

Στις ΗΠΑ φαίνεται καθαρά ποιος πληρώνει. Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, πάνω από τα μισά αμερικανικά στεγαστικά είναι κλειδωμένα κάτω από 4% (FHFA), οπότε οι παλιοί δανειολήπτες προστατεύονται. Την επιβάρυνση τη σηκώνει ο νέος αγοραστής, που βλέπει σήμερα προσφορές τριακονταετούς γύρω στο 7% (Fortune).

Το ίδιο μοτίβο ισχύει κι εδώ, με τρεις διαφορετικές ταχύτητες. Το υπάρχον σταθερό δάνειο μένει ανέγγιχτο. Ένα νέο δάνειο κλειδώνει αμέσως στην ακριβότερη σημερινή βάση. Και η κυμαινόμενη δόση θα ανέβει με τον δικό της ρυθμό: πρώτα η αύξηση της ΕΚΤ που αποφασίστηκε στις 10 Σεπτεμβρίου και ισχύει από την Τετάρτη (ΕΚΤ), ύστερα το πέρασμά της στο Euribor, και στο τέλος η ημερομηνία που αναπροσαρμόζεται το κάθε δάνειο.