Σαουδαραβικό βέτο «παγώνει» τις ΗΠΑ στον Ορμούζ: Κλειστές βάσεις, αποχωρεί το αεροπλανοφόρο

Η αναστολή της «Επιχείρησης Ελευθερία» στον Πορθμό του Ορμούζ δεν ήταν αμερικανική επιλογή. Ήταν σαουδαραβικό βέτο. Όπως και χθες με το πάγωμα του «Project Freedom» (To Brief), η εικόνα της αμερικανικής διπλωματικής πρωτοβουλίας καταρρέει μόλις κοιτάξεις ποιος κρατά τα κλειδιά.

Ο Mohammed bin Salman αρνήθηκε στον αμερικανικό στρατό τη χρήση της αεροπορικής βάσης Prince Sultan και του σαουδαραβικού εναέριου χώρου. Η τηλεφωνική επικοινωνία Trump-MBS δεν άλλαξε τίποτα (NBC News). Αμερικανοί αξιωματούχοι το παραδέχθηκαν ρητά: «δεν υπάρχει πρακτική εναλλακτική».

Το κίνητρο του Ριάντ είναι υλικό. Η ανατολική σαουδαραβική ακτή, με τις εγκαταστάσεις πετρελαίου σε Abqaiq και Ras Tanura, βρίσκεται σε εμβέλεια ιρανικών βαλλιστικών. Είχε χτυπηθεί ήδη το 2019. Πριν από λίγες μέρες ιρανικοί πύραυλοι τραυμάτισαν αμερικανούς στρατιώτες μέσα στην ίδια την Prince Sultan και κατέστρεψαν αεροσκάφη (airlive.net). Ο MBS δεν θα διακινδυνεύσει την υποδομή που χρηματοδοτεί το Vision 2030 για ένα deal που σχεδιάστηκε σε Truth Social.

Η άρνηση του Ριάντ θα ήταν απλώς στρατηγικό πρόβλημα. Γίνεται όμως θηλιά εξαιτίας του ανθρώπου που διαχειρίζεται το ιρανικό παζάρι. Όπως φάνηκε από το χθεσινό μονοσέλιδο των 14 σημείων που έφτασε στην Τεχεράνη μέσω Ισλαμαμπάντ (To Brief), ο Jared Kushner είναι ο κεντρικός διαμεσολαβητής. Η Affinity Partners, η εταιρεία του, διαχειρίζεται 2 δισ. δολάρια του Public Investment Fund που ελέγχει προσωπικά ο MBS. Τα management fees ξεπερνούν τα 110 εκατ. δολάρια, και η σύμβαση μπαίνει σε επαναδιαπραγμάτευση τον Αύγουστο (Unfiltered Ledger). Στις 20 Απριλίου εμφανίστηκε σε σαουδαραβικό επενδυτικό forum ως «private citizen» (YouTube). Ο Λευκός Οίκος τον χαρακτηρίζει «volunteer», όχι κυβερνητικό υπάλληλο. Η νομική κατηγορία τον απαλλάσσει από οικονομικές γνωστοποιήσεις. Ο διαπραγματευτής της Ουάσιγκτον είναι μισθωτός του Ριάντ.

Το ρήγμα φαίνεται και εσωτερικά. Την ίδια μέρα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έλεγε ότι η εκεχειρία ισχύει, το Πεντάγωνο ότι «δεν έχει τελειώσει», και ο Πρόεδρος ανακοίνωνε στο Truth Social το τέλος των εχθροπραξιών. Από κάτω, η 60ήμερη προθεσμία του War Powers Resolution πέρασε αθόρυβα την 1η Μαΐου (Stars and Stripes) με το Κογκρέσο σε recess.

Με την Prince Sultan κλειστή, το plan B ήταν τα αεροπλανοφόρα. Στη Σούδα όμως, το USS Gerald R. Ford σαλπάρει για ΗΠΑ μετά από επτά εβδομάδες επισκευών, με 270 ημέρες ανάπτυξης και 7.000 πλήγματα κατά Ιράν στο ενεργητικό του (Army Recognition). Ο εναέριος χώρος έκλεισε, η πλωτή πλατφόρμα φεύγει. Η Ουάσιγκτον μένει επιχειρησιακά γυμνή.

Στις 14-15 Μαΐου ο Trump πατάει στο Πεκίνο. Ο Wang Yi είχε υποδεχθεί ήδη τον Αραγκτσί έξι μέρες πριν. Αν ο Ορμούζ ανοίξει, θα ανοίξει με κινεζική υπογραφή. Το αντάλλαγμα θα ζητηθεί στο τραπέζι του Trump: σε δασμούς, σε ημιαγωγούς, σε ανοχή για την Ταϊβάν.