Πέθανε 15χρονος στη Λάρισα, το πλησιέστερο ασθενοφόρο ήταν αλλού

Στις 21:05 της 20ής Σεπτεμβρίου το Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΚΑΒ ειδοποιήθηκε ότι ένας 15χρονος είχε καταρρεύσει στο σπίτι του στην Καρίτσα, ένα χωριό του δήμου Αγιάς στη Λάρισα (CNN Greece). Το ασθενοφόρο που τον παρέλαβε δεν ήρθε από κάπου κοντά. Ήρθε από τη Λάρισα, περίπου 45 λεπτά μετά την κλήση, επειδή τα δύο κοντινότερα οχήματα εκτελούσαν ήδη άλλες διακομιδές (Εφημερίδα των Συντακτών). Ο θάνατός του αφήνει ένα ερώτημα που δεν αφορά μόνο την Καρίτσα: τι εφεδρεία υπάρχει στην πράξη πίσω από τη «24ωρη κάλυψη» ενός χωριού, όταν λείπει το κοντινό μέσο.

Το ασφαλές χρονικό το δίνει η 5η ΥΠΕ, η υγειονομική περιφέρεια Θεσσαλίας. Μετά την κλήση, δόθηκε εντολή σε Κινητή Μονάδα από τη Λάρισα, που έφτασε στις 21:50 και παρέλαβε το παιδί χωρίς σφυγμό και αναπνοή (ΕΡΤ). Ο πρόεδρος των εργαζομένων του ΕΚΑΒ Θεσσαλίας τοποθετεί την άφιξη δύο λεπτά αργότερα, στις 21:52, επικαλούμενος την κάρτα του ΕΚΑΒ (Έθνος). Η διαφορά των δύο λεπτών μένει ανοιχτή. Το ουσιώδες κενό είναι τα περίπου 45 λεπτά.

Γιατί άργησε

Η Καρίτσα δεν έχει μόνιμη βάση ΕΚΑΒ, οπότε η κάλυψή της στηρίζεται στα ασθενοφόρα των Κέντρων Υγείας Αγιάς και Γόννων. Εκείνο το βράδυ, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το όχημα της Αγιάς εκτελούσε διακομιδή προς το νοσοκομείο της Λάρισας και εκείνο των Γόννων προς το Συκούριο (ΕΡΤ). Με τα δύο κοντινά μέσα δεσμευμένα ταυτόχρονα, η εφεδρεία βρέθηκε δεκάδες λεπτά μακριά, στη Λάρισα. Αυτό ακριβώς σημαίνει «24ωρη κάλυψη» στην πράξη: συνεχή υπηρεσία, όχι εγγύηση ότι θα υπάρχει πάντα ένα αδέσμευτο όχημα κοντά.

Τα οχήματα και τα πληρώματα των Κέντρων Υγείας υπάγονται στην 5η ΥΠΕ, ενώ το Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΚΑΒ, το 166, δέχεται και διαβιβάζει τις κλήσεις (gov.gr). Δεν εντοπίστηκε δημόσια εγκεκριμένο σχέδιο για το τι γίνεται όταν τα δύο πλησιέστερα οχήματα δεσμεύονται μαζί: ποιο κατώφλι εφεδρείας ισχύει, ποια δεύτερη γραμμή κάλυψης, ποιος διασώστης πρώτης επαφής ή απινιδωτής ενεργοποιείται. Χωρίς μόνιμη τοπική βάση, η επείγουσα κάλυψη της περιοχής κρέμεται από δύο οχήματα που μπορεί, όπως εκείνο το βράδυ, να λείπουν και τα δύο.

Και κάτι που οφείλει να ειπωθεί καθαρά: δεν ξέρουμε αν η ταχύτερη άφιξη θα άλλαζε την έκβαση. Το παιδί καταγράφηκε χωρίς σφυγμό ήδη με την άφιξη της μονάδας, το ιατροδικαστικό πόρισμα δεν έχει δημοσιοποιηθεί και εκκρεμούν εργαστηριακές εξετάσεις (Medlabnews). Δύο δημοσιεύματα απέδωσαν αντικρουόμενα προκαταρκτικά ευρήματα για την καρδιά του, αμφότερα από ανώνυμες πηγές (OnLarissa, Newsit). Καμία επίσημη διάγνωση δεν υπάρχει, και πάνω σε αυτά δεν χτίζεται αιτιώδης σύνδεση της αναμονής με τον θάνατο.

Πέρα από τα λεπτά

Η δημόσια συζήτηση κόλλησε στη χρονομέτρηση: 45 λεπτά κατά την 5η ΥΠΕ, 56 κατά τα πρώτα δημοσιεύματα, που μετρούσαν από μια ώρα κλήσης χωρίς επιχειρησιακό αρχείο να τη στηρίζει. Το δυσκολότερο ερώτημα δεν λύνεται με χρονόμετρο. Το υπουργείο Υγείας έχει εξαγγείλει 18 νέα ασθενοφόρα, τα 14 για Κέντρα Υγείας, ανάμεσά τους Αγιάς και Γόννων (Υπουργείο Υγείας). Η εξαγγελία αφορά το μέλλον και δεν αλλάζει τι ήταν διαθέσιμο στις 20 Σεπτεμβρίου. Η βουλευτής Λάρισας Ευαγγελία Λιακούλη ζήτησε να μπουν άμεσα σε κυκλοφορία πέντε ασθενοφόρα που, όπως κατήγγειλε, έμεναν ακινητοποιημένα (OnLarissa). Πρόκειται για πολιτικό αίτημα, όχι υλοποιημένο μέτρο.

Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Πριν από μία εβδομάδα, στην παραλία Κλήμα της Αίγινας, μια γυναίκα κατέρρευσε και πέθανε ενώ αυτόπτες μάρτυρες κατήγγειλαν αναμονή περίπου 50 λεπτών για ασθενοφόρο (To Brief). Δύο διαφορετικές περιοχές, το ίδιο κενό. Και στην Ελλάδα δεν υπάρχει δημοσιευμένος δεσμευτικός χρόνος απόκρισης για επείγοντα στην ύπαιθρο· οι αριθμοί που κυκλοφορούν, 8 λεπτά για πόλεις και 20 για αγροτικές περιοχές, είναι διεθνείς συστάσεις, όχι ελληνική υποχρέωση (Pelop).

Η νεκροτομή θα δείξει από τι πέθανε ο 15χρονος, όπως το επιχειρησιακό ημερολόγιο και η κάρτα του συμβάντος θα δείξουν τις ακριβείς ώρες κάθε μονάδας. Κανένα από τα τρία δεν θα απαντήσει, όμως, στο ερώτημα που βαραίνει τη διοίκηση της 5ης ΥΠΕ και το υπουργείο Υγείας: ποιο σχέδιο εφεδρείας είχαν εγκρίνει για τη στιγμή που τα ασθενοφόρα της Αγιάς και των Γόννων θα βρίσκονταν, όπως συνέβη, ταυτόχρονα αλλού.