Στη ΜΕΘ η τρίχρονη, στο κενό η πρόνοια

Σήμερα, γύρω από την τρίχρονη στη ΜΕΘ Παίδων του ΠΑΓΝΗ, ο κρατικός μηχανισμός είναι παρών παντού: αστυνομία, εισαγγελέας ανηλίκων, ιατροδικαστής, κοινωνική υπηρεσία νοσοκομείου. Το υποσκληρίδιο αιμάτωμα έφερε το κράτος πάνω από το κρεβάτι της (Newsit · LiFO). Το ερώτημα είναι πού ήταν τους προηγούμενους μήνες, όσο τέσσερα παιδιά ζούσαν σε συνθήκες που σήμερα οι αρχές περιγράφουν ως εγκατάλειψη.

Η ακολουθία των γεγονότων είναι στεγνή. Το παιδί μεταφέρθηκε το βράδυ της Πέμπτης 21 Μαΐου στο Νοσοκομείο Χανίων και διακομίστηκε διασωληνωμένο στο Ηράκλειο. Η μητέρα συνελήφθη για έκθεση ανηλίκου σε κίνδυνο. Τα τρία αδέλφια εντοπίστηκαν εγκαταλελειμμένα και μεταφέρθηκαν με εισαγγελική εντολή στην Παιδιατρική Κλινική του ΠΑΓΝΗ (Enikos). Ο μηχανισμός τραυματισμού δεν έχει επιβεβαιωθεί. Εκκρεμούν ιατροδικαστική και εισαγγελική διερεύνηση.

Η αλυσίδα που δεν συνδέεται

Η νομοθεσία υπάρχει. Υποχρεώνει γιατρούς, εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς λειτουργούς να αναφέρουν περιστατικά κακοποίησης (e-nomothesia) και επιτρέπει στα δικαστήρια να παρέμβουν όταν διαπιστώνεται κακή άσκηση γονικής μέριμνας (nomoskopio). Στην πράξη όμως, σχολείο, παιδίατρος, παιδικός σταθμός, δήμος, νοσοκομείο, αστυνομία και εισαγγελέας κινούνται διαδοχικά, όχι ως μηχανισμός που διασταυρώνει ενδείξεις. Οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων κάνουν επισκέψεις και εισηγήσεις, αλλά δεν αφαιρούν παιδιά χωρίς εισαγγελική εντολή (ΥΠΕΣ). Όσο το παιδί δεν φτάνει στο νοσοκομείο, μπορεί να μη φτάσει πουθενά.

Το ίδιο θεσμικό κενό καταγράφηκε πριν πέντε μέρες στους Αγίους Αναργύρους: τρία υποσιτισμένα παιδιά εντοπίστηκαν σε διαμέρισμα-τρώγλη μετά από τηλεφώνημα γείτονα, παρότι προηγούνταν καταγγελίες (To Brief). Στις 18 Απριλίου, το Μικτό Ορκωτό της Αθήνας καταδίκασε σε τέσσερις φορές ισόβια πρώην αστυνομικό της Βουλής για την κακοποίηση των παιδιών του (To Brief). Σε καθεμία υπόθεση, η κρίσιμη κινητοποίηση ήρθε μετά την εισαγγελική παρέμβαση, όχι πριν.

Ενώ το υπουργείο προβάλλει την αναδοχή ως οικογενειακή εναλλακτική, με επιδόματα που ξεκινούν από 325 ευρώ (gov.gr) και με κεντρική πλατφόρμα paidi.gov.gr (paidi.gov.gr), η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ρεπορτάζ της ΕΡΤ κατέγραψε πάνω από 40 παιδιά που έμειναν 5 έως 7 μήνες στα δύο παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας, επειδή δεν βρέθηκε προνοιακή μονάδα να τα δεχτεί (ΕΡΤ). Η εικόνα της υποστελέχωσης επιβεβαιώνεται και στους δήμους, με περιορισμένους πόρους και χωρίς ενιαία πολιτική για παιδιά σε κίνδυνο (Δήμος Ηρακλείου). Έρευνα του Παντείου τεκμηριώνει ότι και οι Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων δουλεύουν χρόνια κάτω από τις προβλέψεις του οργανογράμματος (Πάντειο).

Για τα τρία αδέλφια της τρίχρονης, το Νοσοκομείο Χανίων είναι άσυλο, όχι λύση. Το ερώτημα είναι αν θα βρεθεί ασφαλές συγγενικό περιβάλλον ή θέση σε δομή, χωρίς να διασπαστούν, με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα προτεραιότητας στη συγγενική φροντίδα (Council of Europe). Το επόμενο ερώτημα για τις αρχές είναι αν θα δοθούν δημόσια στοιχεία: είχε η οικογένεια απασχολήσει ποτέ τις κοινωνικές υπηρεσίες ή την αστυνομία; Είχε γίνει αναφορά από παιδίατρο, σχολείο ή παιδικό σταθμό; Πόσοι κοινωνικοί λειτουργοί καλύπτουν την περιοχή και με τι φόρτο υποθέσεων;

Η δομική αποτυχία επαναλαμβάνεται με διαφορετικά πρόσωπα: ένα κράτος ορατό μόνο όταν μπαίνει ο εισαγγελέας, και απολύτως αόρατο όλο τον χρόνο πριν.