Από σήμερα οι παλιές ταυτότητες δεν ταξιδεύουν ούτε βγάζουν διαβατήριο

Στο Α.Τ. Τούμπας, στη Θεσσαλονίκη, κάποιοι κοιμήθηκαν έξω από το τμήμα το βράδυ του Σαββάτου για να πιάσουν σειρά. Το τμήμα διαβατηρίων άνοιξε την Κυριακή 08:00, η αναμονή ξεπερνούσε τις τέσσερις με πέντε ώρες, και οι αιτήσεις που πριν λίγες εβδομάδες ήταν 60 με 70 την ημέρα έχουν εκτοξευθεί σε πάνω από 200 τον τελευταίο μήνα (ΕΡΤ). Η εικόνα είναι το αποτέλεσμα ενός κανόνα που από σήμερα, 3 Αυγούστου 2026, γίνεται πραγματικότητα: η παλιά μπλε αστυνομική ταυτότητα παύει να ισχύει ως ταξιδιωτικό έγγραφο για το εξωτερικό. Αν σχεδιάζετε ταξίδι και έχετε ακόμη το παλιό δελτίο, σας αφορά άμεσα.

Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαρίσει είναι ότι η παλιά ταυτότητα δεν «πεθαίνει» συνολικά. Χάνει μία συγκεκριμένη χρήση της. Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2019/1157 ορίζει ότι τα δελτία χωρίς λειτουργική μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (τη ζώνη που διαβάζουν αυτόματα τα μηχανήματα στα σύνορα, με βάση το διεθνές πρότυπο ICAO 9303) παύουν να ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2026 (EUR-Lex). Αυτό αφορά τα ταξίδια εκεί όπου η ελληνική ταυτότητα χρησιμοποιούνταν αντί διαβατηρίου, δηλαδή κυρίως ΕΕ και Σένγκεν.

Μέσα στην Ελλάδα, η παλιά ταυτότητα συνεχίζει να δουλεύει. Ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΣ Αθανάσιος Μπαλέρμπας διευκρίνισε ότι παραμένει έγκυρη για ταυτοποίηση εντός χώρας έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027 (ΕΡΤ). Στην κάλπη γίνεται δεκτή, ακόμη και κομμένη, μαζί με διαβατήριο, δίπλωμα ή βιβλιάριο υγείας (ΥΠΕΣ). Για τράπεζες και για το σύνολο των δημόσιων υπηρεσιών, όμως, δεν εντοπίστηκε δημόσια ενιαία εγκύκλιος που να λέει τι δέχεται η καθεμία μετά τη σημερινή ημερομηνία, οπότε εδώ παραμένει ασάφεια.

Γιατί το διαβατήριο δεν είναι πια η εύκολη έξοδος

Μέχρι πρόσφατα, όποιος δεν προλάβαινε νέα ταυτότητα είχε μια γέφυρα: έβγαζε διαβατήριο με την παλιά ταυτότητα και ταξίδευε. Αυτή η γέφυρα κλείνει από σήμερα. Η Διεύθυνση Διαβατηρίων αναφέρει ρητά ότι από 03/08/2026 δεν γίνεται δεκτή για έκδοση διαβατηρίου ταυτότητα που δεν συμμορφώνεται με τον Κανονισμό, και ότι η κατοχή νέου τύπου δελτίου γίνεται υποχρεωτική προϋπόθεση (passport.gov.gr). Το ΣτΕ είχε δώσει προσωρινή ανάσα με την απόφαση αναστολών 240/2025, που διέταξε την ΕΛ.ΑΣ. να λάβει υπόψη την παλιά ταυτότητα. Στις 30 Ιανουαρίου 2026, όμως, η κύρια αίτηση απορρίφθηκε με την 64/2026, οπότε το προσωρινό μέτρο έπαψε να ισχύει (Newsbomb). Το είχαμε ήδη σημειώσει όταν έκλεινε αυτό το παράθυρο (To Brief).

Το αποτέλεσμα είναι ότι όλη η πίεση μεταφέρεται σε ένα σημείο: την έκδοση νέας ταυτότητας. Και εδώ αρχίζει το πραγματικό μποτιλιάρισμα. Δημόσια έχουν προγραμματιστεί περίπου 580.000 ραντεβού για νέες ταυτότητες έως τις 24 Σεπτεμβρίου, με τα διαθέσιμα ραντεβού στην Αθήνα να έχουν αυξηθεί κατά περίπου 30% (Newsit). Αυτό που δεν υπάρχει είναι δημόσιος πίνακας που να δείχνει πόσα ραντεβού μένουν ανά περιοχή, ποιοι είναι οι χρόνοι αναμονής και πού έχουν σωρευτεί οι εκκρεμότητες. Χωρίς αυτή την ορατότητα, ο πολίτης σε νησί ή στην επαρχία δεν ξέρει αν θα προλάβει.

Ποιοι πιέζονται πρώτοι: οι ταξιδιώτες του Αυγούστου χωρίς ισχύον διαβατήριο, οι κάτοικοι περιοχών με λίγα ραντεβού, οι ηλικιωμένοι και όσοι δεν έχουν ψηφιακές δεξιότητες, αφού η βασική ροή περνά από το gov.gr και τους κωδικούς Taxisnet (gov.gr). Επίσημη διαδικασία αυθημερόν έκδοσης σε αεροδρόμιο ή ταχεία διαδρομή λόγω εργασίας δεν εντοπίστηκε. Η μόνη έκτακτη διέξοδος είναι το Προσωρινό Ταξιδιωτικό Έγγραφο από προξενείο, και μόνο για όσους βρίσκονται ήδη στο εξωτερικό (ΥΠΕΞ).

Η ημερομηνία ήταν γνωστή χρόνια. Η λογοδοσία για το αν θα βρεθεί ραντεβού είναι ελληνική και διοικητική. Πρακτικά, η διαδρομή σήμερα είναι μία και στενή: ραντεβού στο gov.gr, e-παράβολο 10 ευρώ (5 για πολύτεκνους) συν ένσημο 0,50, και παραλαβή σε περίπου επτά ημέρες (News247). Το δύσκολο δεν είναι το κόστος ούτε ο χρόνος έκδοσης. Είναι το πρώτο βήμα, το ραντεβού, που καθορίζει αν θα προλάβετε καθόλου.