Ρύθμιση 72 δόσεων για 1,5 εκατ. οφειλέτες: η ανάσα που δεν φτάνει στα δάνεια των funds

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε ένα πακέτο για το ιδιωτικό χρέος που ακούγεται μεγάλο: νέα ρύθμιση έως 72 δόσεις για παλιές οφειλές προς εφορία και ΕΦΚΑ, αύξηση του ακατάσχετου λογαριασμού από 1.250 σε 1.600 ευρώ και διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού (ΥΠΟΙΚ). Το ουσιαστικό όμως δεν είναι αυτό που μπαίνει στη ρύθμιση, αλλά αυτό που μένει απ' έξω: τα τραπεζικά δάνεια, τα funds και η καυτή απόφαση του Αρείου Πάγου για τον νόμο Κατσέλη, μια δικαστική νίκη των δανειοληπτών που η κυβέρνηση χρονίζει επιμελώς (To Brief).

Ας πάρουμε πρώτα τα πρακτικά. Η ρύθμιση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, με βασική προϋπόθεση ο οφειλέτης να έχει τακτοποιήσει όσα χρέη γέννησε από το 2024 και μετά (LiFO). Η νομοθέτηση μπαίνει εντός Ιουνίου, η πλατφόρμα ανοίγει μέσα στο καλοκαίρι μέσω myAADE και το παράθυρο μένει ανοιχτό έως 31 Δεκεμβρίου (ERT). Το αυξημένο ακατάσχετο σημαίνει ότι ένας λογαριασμός με 1.500 ευρώ προστατεύεται πλέον ολόκληρος, εκεί που πριν μέρος του μπορούσε να δεσμευθεί.

Τα ψιλά γράμματα

Εδώ αρχίζει η απόσταση ανάμεσα στην εξαγγελία και στην πραγματικότητα. Ο αριθμός «1,5 εκατ. πολίτες» είναι δυνητικό πεδίο, όχι πραγματικοί δικαιούχοι. Ο ίδιος ο υπουργός παραδέχθηκε ότι μέσα του υπάρχουν και πολύ παλιές οφειλές «για τις οποίες η είσπραξη είναι εξαιρετικά δύσκολη» (News247). Η ρύθμιση φέρει επιτόκιο 5,84%, ελάχιστη δόση 30 ευρώ και προσαύξηση 15% σε κάθε καθυστέρηση (Protothema). Δεν χαρίζεται τίποτα από το αρχικό κεφάλαιο.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι το επιτόκιο, αλλά το ιστορικό. Στα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία, από 1.314.934 πάγιες ρυθμίσεις παρέμεναν ενεργές μόλις 150.090, δηλαδή το 11,41% (Ναυτεμπορική). Εννιά στις δέκα ρυθμίσεις πεθαίνουν στον δρόμο, συνήθως γιατί ο οφειλέτης δεν αντέχει να πληρώνει ταυτόχρονα την παλιά δόση και τα τρέχοντα χρέη του.

Υπάρχει και το τεχνοκρατικό επιχείρημα υπέρ. Τα ληξιπρόθεσμα προς την εφορία ξεπέρασαν τα 110,8 δισ. ευρώ, αλλά μόλις 3,62 δισ. βρίσκονται σήμερα σε ενεργή ρύθμιση (Το Βήμα). Με δεδομένο ότι το 76,2% του χρέους ανήκει σε μόλις 9.865 μεγαλοοφειλέτες (Το Ποντίκι), μια πιο μακριά ρύθμιση μπορεί πράγματι να σταθεροποιήσει το πλήθος των μικρών υποθέσεων. Όχι όμως να τις λύσει.

Γιατί τώρα

Πρώτα η ανάσα, μετά η δύσκολη μπίλια. Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση τρέχει αυτή τη γενική ανακούφιση, κρατά σε φάση «μελέτης» την απόφαση 6/2026 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που με πλειοψηφία 35-12 έκρινε ότι οι τόκοι στα δάνεια του νόμου Κατσέλη υπολογίζονται στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό χρέος, ελαφραίνοντας περίπου 350.000 δανειολήπτες (Capital). Εκεί ο Πιερρακάκης λέει ότι η απόφαση «δεν παράγει αυτόματα αποτελέσματα» και αναζητεί «χρυσή τομή» υπέρ δανειοληπτών αλλά και δημοσίου (ProtoThema).

Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά χρέη προς το Δημόσιο, όχι δάνεια σε funds (επενδυτικά σχήματα που αγόρασαν «κόκκινα» δάνεια) και servicers (εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων), εκεί δηλαδή που βρίσκεται ο σκληρός πυρήνας της υπόθεσης Κατσέλη. Ο «Ηρακλής» μετέφερε περίπου 57 δισ. μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) εκτός των τραπεζών, με τις κρατικές εγγυήσεις να παραμένουν ενδεχόμενη δημοσιονομική υποχρέωση αν αποτύχουν οι ανακτήσεις (ECB). Τράπεζες και servicers ήδη μελετούν την απόφαση και συνδέουν την αναδρομικότητα με κόστος που, σε οριακά σενάρια, έχει τοποθετηθεί έως 1,1 δισ. ευρώ (OT).

Έγγραφο που να αποδεικνύει ανταλλαγή δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως μια πολιτική ακολουθία που ευνοεί την κυβέρνηση: ανοίγει πρώτα μια φαρδιά βαλβίδα ανακούφισης, για να μπορεί να πει ότι έδωσε χειροπιαστή ανάσα στους οφειλέτες, πριν διαχειριστεί μια δικαστική νίκη που πιέζει τους ισολογισμούς. Το ερώτημα που μένει είναι ποιο από τα δύο θα θυμάται ο δανειολήπτης σε έξι μήνες: τις 72 δόσεις που του προσφέρθηκαν ή τους τόκους Κατσέλη που, ίσως, δεν θα του επιστραφούν ποτέ.