Πρώτη κίνηση Μπέρναμ: τέλος στην ψηφιακή ταυτότητα Στάρμερ

Ο Άντι Μπέρναμ ανέλαβε σήμερα, Δευτέρα 20 Ιουλίου, την πρωθυπουργία της Βρετανίας. Η πρώτη του μεγάλη απόφαση ακυρώνει το σχέδιο ψηφιακής ταυτότητας του Κιρ Στάρμερ, ενός συστήματος που θα έκανε υποχρεωτική την απόδειξη του δικαιώματος εργασίας μέσω κινητού και ψηφιακού πορτοφολιού (Guardian). Για τον πολίτη σημαίνει ότι δεν προστίθεται ένα νέο ψηφιακό κανάλι για να αποδεικνύει ότι έχει δικαίωμα να δουλεύει. Για την πολιτική σημαίνει ότι ο νέος πρωθυπουργός επιλέγει ως πρώτη πράξη τη ρήξη με το σήμα κατατεθέν του ανθρώπου που μόλις διαδέχθηκε (To Brief).

Τυπικά, ο Μπέρναμ δεν καταργεί νόμο. Το σχέδιο Στάρμερ δεν είχε γίνει ποτέ νόμος, ούτε καν τελικό νομοσχέδιο. Αυτό που κάνει είναι να αποσύρει μια κυβερνητική πρόθεση και να σταματήσει τη νομοπαρασκευαστική εργασία πριν αποκτήσει δεσμευτική μορφή (Guardian).

Ο συγχρονισμός δεν είναι τυχαίος. Ο Μπέρναμ πήρε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης εν μέσω θερινής διακοπής της Βουλής, που κρατά από τις 16 Ιουλίου έως την 1η Σεπτεμβρίου (UK in a Changing Europe). Δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή ερωτήσεις προς τον πρωθυπουργό ούτε επείγουσες επερωτήσεις. Μπορεί να πάρει ορατές εκτελεστικές αποφάσεις τώρα και να δώσει λόγο αργότερα, όταν επανέλθει η Βουλή.

Το ποσό που δεν είναι στο ταμείο

Ο αριθμός που κυκλοφορεί, 1,8 δισ. λίρες, χρειάζεται προσοχή. Δεν πρόκειται για χρήματα που έχουν ήδη απελευθερωθεί και μεταφερθεί σε επιδόματα. Είναι εκτίμηση του Office for Budget Responsibility (του ανεξάρτητου δημοσιονομικού παρατηρητηρίου) για το τριετές κόστος του σχήματος, την οποία μάλιστα το ίδιο το Ντάουνινγκ Στριτ είχε απορρίψει όταν δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο (Computing). Δευτερογενείς αναφορές το σπάνε σε περίπου 1,3 δισ. λίρες κεφαλαιουχικές δαπάνες και 0,5 δισ. λειτουργικές (Biometric Update). Το επιτελείο Μπέρναμ μιλά για ανακατεύθυνση πόρων εκεί «όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, όπως το κόστος διαβίωσης», και η Λούσι Πάουελ αναφέρθηκε σε χρήματα που θα «επαναπροτεραιοποιηθούν» (BBC). Κοστολογημένο σχέδιο που να δείχνει πού, πότε και με ποιον μηχανισμό, δεν έχει παρουσιαστεί.

Γιατί ακριβώς αυτό; Η ψηφιακή ταυτότητα ήταν μεταναστευτικό εργαλείο, η απάντηση του Στάρμερ στην πίεση για την παράνομη εργασία, στο πεδίο όπου το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ χτυπά πιο αποτελεσματικά το Εργατικό Κόμμα (Al Jazeera). Είχε ήδη γίνει τοξικό σύμβολο κεντρικού κρατικού ελέγχου: σχεδόν τρία εκατομμύρια υπογραφές σε αντίθετη αναφορά, χαρακτηρισμός «φιάσκο» από διακομματική επιτροπή, υποχρεωτικός χαρακτήρας που είχε ήδη αποδυναμωθεί τον Ιανουάριο (BBC). Ο Μπέρναμ ανέλαβε με ρητή αποστολή να αναχαιτίσει το Reform στις εργατικές περιφέρειες (Investing/Reuters). Η κίνηση μεταφέρει στο εθνικό επίπεδο το μοντέλο που έχτισε ως δήμαρχος του Γκρέιτερ Μάντσεστερ: αποκέντρωση, πρακτική διοίκηση και απτά αποτελέσματα αντί για μεγάλα κεντρικά σχέδια του Λονδίνου.

Προσοχή όμως στο τι δεν λέγεται. Δεν υπάρχει δήλωση ότι η απόφαση πάρθηκε ειδικά λόγω Φάρατζ. Η επίσημη αιτιολόγηση είναι το κόστος διαβίωσης και η αλλαγή προτεραιοτήτων. Η τηλεοπτική ανάλυση περιγράφει την κίνηση ως αγκαθωτή, ένα ξεκαθάρισμα των πολιτικών Στάρμερ μία προς μία, όχι αντι-ψηφιακή στροφή: τα ψηφιακά διπλώματα οδήγησης και το ενιαίο σύστημα ψηφιακής εισόδου στις κρατικές υπηρεσίες μένουν ζωντανά (Sky News). Ο Μπέρναμ πετά το τοξικό σήμα της εθνικής ταυτότητας, όχι την κρατική ψηφιοποίηση. Εσωκομματικά, είναι στοχευμένη απο-Σταρμεροποίηση χαμηλού δημοσιονομικού ρίσκου: δείχνει αυτονομία και ικανοποιεί την ήπια αριστερή πτέρυγα, χωρίς να ανοίγει μέτωπο εκεί που το μπλοκ Στάρμερ παραμένει ισχυρό, στην επιλογή υπουργού Οικονομικών (FT).

Το βέβαιο όφελος για τον πολίτη είναι αμυντικό: όσοι κινδύνευαν από ψηφιακό αποκλεισμό, ηλικιωμένοι, άνθρωποι χωρίς κατάλληλη συσκευή, νόμιμοι κάτοικοι με περίπλοκο καθεστώς, δεν θα εξαρτήσουν την πρόσβαση στην εργασία από μια κρατική πύλη (EFF). Το θετικό, η φθηνότερη ζωή, μένει υπόσχεση. Η εξοικονόμηση υπάρχει στα χαρτιά ως εκτίμηση κόστους. Ο μηχανισμός που τη μετατρέπει σε λιγότερα έξοδα στο τραπέζι της βρετανικής οικογένειας δεν έχει ακόμη γραφτεί πουθενά.