Πληθωρισμός 3,4% τον Ιούλιο, αλλά το εισόδημα υποχωρεί

Δύο αριθμοί βγήκαν σχεδόν την ίδια μέρα και κινούνται αντίθετα. Ο εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή, δηλαδή ο βασικός ελληνικός μετρητής της ακρίβειας, επιβραδύνθηκε στο 3,4% τον Ιούλιο από 4,4% τον Ιούνιο (ΕΛΣΤΑΤ). Την ίδια στιγμή, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών (τα ευρώ που μένουν στην τσέπη αφού αφαιρεθεί ο πληθωρισμός) έπεσε 3,6% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, τη μεγαλύτερη πτώση σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ (OECD). Ο τίτλος βελτιώνεται, το πορτοφόλι αδειάζει (To Brief).

Πρώτα ας λυθεί ένα μπέρδεμα: γιατί κυκλοφορούν δύο νούμερα, 3,4% και 2,7%. Πρόκειται για δύο διαφορετικούς δείκτες. Ο εθνικός ΔΤΚ μετρά το καλάθι των μόνιμων κατοίκων. Ο εναρμονισμένος δείκτης (ΕνΔΤΚ/HICP), που η ΕΛΣΤΑΤ φτιάχνει με κοινή ευρωπαϊκή μέθοδο για να συγκρίνεται με τις άλλες χώρες και να τον διαβάζει η ΕΚΤ, καταγράφει κάθε δαπάνη στην ελληνική επικράτεια, άρα «βλέπει» και τον τουρισμό, έχει άλλα βάρη και δεν υπολογίζει το κόστος της ιδιοκατοίκησης (ΤτΕ, ECB). Σε αυτόν, η Ελλάδα βγήκε τον Ιούλιο στο 2,7%, κάτω από την ευρωζώνη του 2,9% (Eurostat). Η διαφορά είναι θέμα κάλυψης και σταθμίσεων, όχι δύο αντικρουόμενων αληθειών.

Πού κάθεται η πίεση

Ρίξτε τον γενικό δείκτη μέσα σε ένα νοικοκυριό και θα δείτε πού πονάει. Η μεγαλύτερη ανοδική δύναμη ήταν η στέγαση με 8,8%, που μόνη της πρόσθεσε περίπου 1,33 ποσοστιαίες μονάδες στον γενικό δείκτη, με τα ενοίκια στο +6,8% και το πετρέλαιο θέρμανσης εκτοξευμένο (OT). Ακολούθησαν οι μεταφορές με 4,6% και τα ξενοδοχεία–εστιατόρια με 4,2%, ενώ στον εναρμονισμένο δείκτη τα τρόφιμα εμφανίστηκαν οριακά αρνητικά, στο -0,4% (ΕΛΣΤΑΤ). Η ακρίβεια δεν έφυγε, μετακόμισε: από το ράφι πέρασε στη στέγη, στο καύσιμο και στην υπηρεσία.

Και η μηνιαία πτώση; Ο δείκτης υποχώρησε 1,4% από τον Ιούνιο, αλλά αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό εποχικό αποτύπωμα: οι θερινές εκπτώσεις σε ένδυση και υπόδηση, μαζί με υποχωρήσεις σε φρούτα και λαχανικά, τράβηξαν προσωρινά τον δείκτη κάτω. Δεν σημαίνει ότι έπεσαν τα ενοίκια ή η εστίαση.

Γιατί βαραίνει διαφορετικά τον καθένα; Επειδή το καλάθι δεν είναι ίδιο για όλους. Η Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών δίνει μέση μηνιαία δαπάνη 1.724,54 ευρώ, με τρόφιμα 20,7%, στέγαση 14,4% και μεταφορές 13,3% (ΕΛΣΤΑΤ). Για το φτωχότερο 20% όμως, τρόφιμα και στέγαση μαζί απορροφούν το 55,9% του προϋπολογισμού, έναντι 24,7% για το πλουσιότερο. Ο ίδιος πληθωρισμός, άλλο βάρος.

Πιο αργά δεν σημαίνει πίσω

Εδώ κρύβεται η παρανόηση. Ο πληθωρισμός είναι ρυθμός, όχι επίπεδο. Ένα χαμηλότερο θετικό ποσοστό σημαίνει ότι οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν, απλώς πιο αργά. Το «κοντέρ» των τιμών δεν γυρίζει πίσω: ο εθνικός δείκτης βρισκόταν ήδη περίπου 26,9% πάνω από το επίπεδο του 2020 (ΕΛΣΤΑΤ SDDS). Για να πέσουν πραγματικά οι τιμές θα χρειαζόταν αποπληθωρισμός, όχι μικρότερος πληθωρισμός.

Γι' αυτό η αποκλιμάκωση δεν φτάνει στην τσέπη. Ο κατώτατος μισθός ανέβηκε από 880 σε 920 ευρώ (+4,55%), οριακά πάνω από το 3,4%, οι συντάξεις όμως αυξήθηκαν μόλις 2,4%, δηλαδή κάτω από τον πληθωρισμό (Bernitsas). Και το χρήμα παραμένει ακριβό: η ΕΚΤ κράτησε στις 23 Ιουλίου το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25% (ECB), ενώ στην Ελλάδα τα νέα δάνεια έδιναν κατά μέσο όρο 4,65% και οι νέες καταθέσεις μόλις 0,36% τον Ιούνιο (ΤτΕ).

Το μήνυμα της ΕΛΣΤΑΤ, λοιπόν, είναι απλό: οι τιμές ακριβαίνουν με μικρότερη ταχύτητα, πάνω σε ένα επίπεδο που έχει ήδη ανέβει κατακόρυφα, ενώ το εισόδημα σε πραγματικούς όρους κινείται προς τα κάτω.