Παραίτηση Καραμέρου: η έδρα ΣΥΡΙΖΑ που μπορεί να πάει στον Κασσελάκη

Ο Γιώργος Καραμέρος παραιτήθηκε το πρωί του Σαββάτου από τη βουλευτική έδρα της Ανατολικής Αττικής και από κάθε κομματική ιδιότητα, δηλώνοντας στήριξη στην ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα (Newsit). Η κίνηση προστίθεται στο κύμα μετακινήσεων προς το νέο σχήμα του Τσίπρα, που τις προηγούμενες εβδομάδες συγκρότησε «σκιώδη κυβέρνηση» χωρίς ούτε έναν βουλευτή (To Brief). Ο Καραμέρος έκανε τη θεσμικά «καθαρή» επιλογή: αντί να κρατήσει την έδρα ως ανεξάρτητος, την επιστρέφει στο κόμμα. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η καθαρότητα μπορεί να παράξει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θα ήθελε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Για να καταλάβει κανείς γιατί, χρειάζεται να δει πώς λειτουργεί ένας μηχανισμός που σπάνια συζητιέται. Όταν κενώνεται μια έδρα, δεν γίνονται νέες εκλογές και δεν επιλέγει το κόμμα ποιος θα την πάρει. Η έδρα μένει στην ίδια περιφέρεια και στον ίδιο συνδυασμό, και περνά αυτόματα στον επόμενο επιλαχόντα της λίστας (Thetoc). Δεν υπάρχει περιθώριο επιλογής: η σειρά του ψηφοδελτίου αποφασίζει, όχι η βούληση κανενός.

Πώς κυλάει η λίστα

Στη λίστα του ΣΥΡΙΖΑ στην Α΄ Ανατολικής Αττικής το 2023, οι τρεις πρώτοι ήταν, με τη σειρά, ο Καραμέρος, ο Χρήστος Σπίρτζης και ο Νάσος Αθανασίου (Liberal). Πρώτος επιλαχών, λοιπόν, είναι ο Σπίρτζης, κάτι που επιβεβαιώνεται και σε σημερινά ρεπορτάζ (ProtoThema, Newsbeast). Εδώ αρχίζει το επιτραπέζιο. Αν ο Σπίρτζης αρνηθεί, κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί, η έδρα περνά στον Αθανασίου. Αν και ο Αθανασίου δεν μπορέσει να την αναλάβει, τότε η σειρά συνεχίζει στους επόμενους της λίστας του 2023.

Και εδώ κρύβεται η μεγάλη ειρωνεία. Σε αυτούς τους επόμενους φέρεται να βρίσκεται η Μυρτώ Κοροβέση, δικηγόρος που σήμερα εμφανίζεται ως αντιπρόεδρος του κόμματος του Στέφανου Κασσελάκη, το οποίο μετονομάστηκε τον Φεβρουάριο σε «Δημοκράτες, Προοδευτικό Κέντρο» (in.gr, Athens Voice). Η έδρα που επιστρέφεται «καθαρά» στον ΣΥΡΙΖΑ κινδυνεύει έτσι να καταλήξει σε αντίπαλο κόμμα. Για να γίνει αυτό, χρειάζονται μόνο διαδοχικές αρνήσεις και κενά στη λίστα.

Χρειάζεται εδώ προσοχή. Το ότι ο Σπίρτζης θα αρνηθεί δεν έχει δηλωθεί δημόσια, ο ρόλος του Αθανασίου στην αλυσίδα δεν έχει επιβεβαιωθεί, και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ότι η Κοροβέση είναι ακριβώς η επόμενη επιλαχούσα. Το σίγουρο είναι ο μηχανισμός, όχι το τελικό όνομα. Αν όμως η σειρά φτάσει ως εκεί, η έδρα θα μπορούσε να περάσει σε πρόσωπο εκτός ΣΥΡΙΖΑ ερήμην της βούλησης όλων: του παραιτηθέντος, του κόμματος, ακόμη και των ψηφοφόρων που το 2023 σταύρωσαν λίστα ΣΥΡΙΖΑ.

Η αριθμητική και το ρολόι

Το άμεσο αποτέλεσμα είναι μετρήσιμο. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που σήμερα μετρά 24 βουλευτές, πέφτει στους 23, ενώ οι ανεξάρτητοι από 40 γίνονται 41 (Iefimerida). Η Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν καταρρέει, αλλά η συρρίκνωση είναι ορατή. Μετά τη διάλυση της ΚΟ της Νέας Αριστεράς, η Βουλή αναγνωρίζει πλέον επτά Κοινοβουλευτικές Ομάδες (Athens Voice), και κάθε νέα διάσπαση αφήνει την αντιπολίτευση πιο κατακερματισμένη και πιο εύκολη στη διαχείριση για την κυβέρνηση. Η ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα δεν αποκτά κοινοβουλευτική παρουσία, αλλά κερδίζει το αφήγημα της απορρόφησης στελεχών χωρίς να επωμίζεται το κόστος μιας δικής της ΚΟ. Το ΠΑΣΟΚ, με τους 32 βουλευτές του, παγιώνει τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Όλα αυτά συμβαίνουν με φόντο ένα ρολόι που μετρά αντίστροφα. Στις 11 Ιουλίου συνεδριάζει η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ, μετά από περίπου 72 υπογραφές μελών και υπό την πίεση του «όχι» Τσίπρα σε συνεργασία με τα υπάρχοντα κόμματα (CNN Greece, Ethnos). Η παραίτηση Καραμέρου, όπως και οι φημολογούμενες κινήσεις άλλων στελεχών, φτάνει ακριβώς πριν από αυτή τη συνεδρίαση.

Μένει ένα ερώτημα που κανένα άρθρο του εκλογικού νόμου δεν απαντά: σε ποιον ανήκει τελικά η εντολή; Στο κόμμα που την επιστρέφει, στο πρόσωπο που φεύγει, ή στο μπλοκ ψηφοφόρων που τώρα διαλύεται και δεν ρωτήθηκε ποτέ;