ΟΠΕΚΕΠΕ: 4 βουλευτές της ΝΔ στο εδώλιο

Τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ οδηγούνται σε δίκη για την υπόθεση της απάτης με ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, του οργανισμού που πληρώνει τις επιδοτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής σε εκατομμύρια αγρότες. Πρόκειται για την Κατερίνα Παπακώστα, τον Χρήστο Μπουκώρο, τον Μάξιμο Σενετάκη και τον Κώστα Σκρέκα. Η υπόθεση, που η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κρατά ανοιχτή ακόμη και με έφεση κατά αθωωτικής απόφασης (To Brief), περνά πλέον από τη δικογραφία στο ακροατήριο με συγκεκριμένο ημερολόγιο.

Πρώτη δικάζεται η Παπακώστα στις 2 Οκτωβρίου, ακολουθούν ο Μπουκώρος στις 27 Οκτωβρίου, ο Σενετάκης στις 30 Οκτωβρίου και ο Σκρέκας στις 12 Νοεμβρίου (Capital). Δεν πρόκειται για μία κοινή δίκη αλλά για τέσσερις χωριστές. Η μεγάλη δικογραφία των 22 κατηγορουμένων έχει «σπάσει» σε πέντε δικονομικά σκέλη, τέσσερα για τα πολιτικά πρόσωπα και ένα ακόμη (Star). Η Παπακώστα θα κριθεί μόνη της στο Γ' Μονομελές Εφετείο, λόγω ειδικής δωσιδικίας από τη δικηγορική της ιδιότητα, ενώ για τους άλλους τρεις αναφέρεται Τριμελές Πλημμελειοδικείο (iefimerida).

Οι κατηγορίες είναι πλημμεληματικές και αποδίδονται «κατά περίπτωση»: ηθική αυτουργία σε απιστία και ηθική αυτουργία σε παράνομη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Στην Παπακώστα προστίθενται ηθική αυτουργία σε ψευδή βεβαίωση και απόπειρα απάτης με υπολογιστή (Dnews). Το πλήρες κατηγορητήριο ανά όνομα για Μπουκώρο, Σενετάκη και Σκρέκα δεν έχει δημοσιοποιηθεί, οπότε ποιος βαρύνεται ακριβώς με ποια κατηγορία παραμένει ασαφές. Δεν τεκμηριώνεται δημόσια ότι οι τέσσερις κατηγορούνται για προσωπική ιδιοποίηση χρημάτων ή για ενιαίο κύκλωμα.

Τι σημαίνουν αυτοί οι όροι; «Ηθική αυτουργία» σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος δεν φέρεται ως ο άμεσος δράστης, αλλά ότι έσπρωξε ή προκάλεσε άλλον να τελέσει την πράξη. Η «απιστία» αφορά ζημία σε ξένα οικονομικά συμφέροντα από πρόσωπο που είχε καθήκον να τα προστατεύει. Η «παράνομη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων» αφορά παραβίαση των κανόνων με τους οποίους έπρεπε να ελεγχθούν, να εγκριθούν και να αποδοθούν οι επιδοτήσεις.

Εδώ ξεκινά η αντίφαση. Η κυβέρνηση διαβάζει την ίδια εξέλιξη ως αποφόρτιση. Ο Παύλος Μαρινάκης υπενθύμισε το τεκμήριο αθωότητας, τόνισε ότι «δεν υπάρχει λόγος να μην είναι υποψήφιοι» οι τέσσερις και ζήτησε από την αντιπολίτευση να απολογηθεί για τη ρητορική περί «κυβέρνησης υποδίκων» (To Pontiki). Το κεντρικό επιχείρημα του Μαξίμου είναι αριθμητικό: από τους 11 εν ενεργεία βουλευτές που είχαν βρεθεί στη δικογραφία, οι 7 αρχειοθετήθηκαν λόγω ανεπαρκών στοιχείων (LiFO). Η αντιπολίτευση βλέπει το αντίστροφο: 22 διώξεις και 4 βουλευτές σε δίκη είναι απόδειξη ότι υπάρχει πραγματικός ποινικός πυρήνας, όχι διοικητική αστοχία.

Η ακριβής ανάγνωση στέκεται ανάμεσα. Μια αρχειοθέτηση είναι δικονομική κρίση για συγκεκριμένο πρόσωπο, όχι αθώωση του συνολικού μηχανισμού. Ένας ορισμός δικασίμου, αντίστροφα, δεν ισοδυναμεί με ενοχή. Οι τέσσερις οδηγούνται σε δίκη μέσω του άρθρου 62 του Συντάγματος (άρση ασυλίας) και του νέου άρθρου 32Α ΚΠΔ, που επιβάλλει ταχύτατη εκδίκαση εντός τριμήνου (TheTOC). Δεν μιλάμε για το άρθρο 86, το βαρύτερο καθεστώς που κρατά η Βουλή για την ποινική ευθύνη υπουργών (SyntagmaWatch). Το ίδιο πλαίσιο δημιούργησε ήδη τριβή με την Ευρωπαία Εισαγγελέα Λόρα Κοβέσι, που φοβήθηκε ότι η ελληνική ρύθμιση θα περιόριζε τους Εντεταλμένους Ευρωπαίους Εισαγγελείς, και οδήγησε την κυβέρνηση σε νομοτεχνική διόρθωση (CNN Greece).

Γιατί επιμένει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία; Επειδή οι πληρωμές της ΚΑΠ είναι ευρωπαϊκοί πόροι, και η αρμοδιότητά της ενεργοποιείται όταν θίγονται τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης (EPPO, EUR-Lex). Ο κρίσιμος έλεγχος στις δίκες δεν είναι απλώς «ποιος πήρε τι», αλλά αν κάποιος έκανε εφικτή μια παράνομη εκταμίευση μέσα σε έναν ήδη διάτρητο μηχανισμό. Και αυτός ο μηχανισμός κρίνει αν θα πληρωθεί ο νόμιμος κτηνοτρόφος, που ήδη ζει με «κόκκινα» αγροτεμάχια, καθυστερήσεις και ανακτήσεις αχρεωστήτως καταβληθέντων (Agrotypos).

Δεν έχει αποδειχθεί συνολική πολιτική ενοχή. Έχει όμως αποδειχθεί ότι 22 άνθρωποι, ανάμεσά τους τέσσερις γαλάζιοι βουλευτές, κάθονται στο εδώλιο για ένα σύστημα που ελέγχει την επιβίωση των παραγωγών. Από τις 2 Οκτωβρίου, τα δικαστήρια θα αρχίσουν να απαντούν αν ο μηχανισμός αυτός είχε πραγματικό έλεγχο.