Νόμος-ορόσημο στο Ηνωμένο Βασίλειο απαγορεύει το κάπνισμα για τις νέες γενιές

Ο βρετανικός νόμος που απαγορεύει διά βίου την πώληση καπνού σε όσους γεννήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2009 πέρασε χθες από το κοινοβούλιο (To Brief). Πίσω από την ψηφοφορία, όμως, ανοίγει ένα βαθύτερο ρήγμα: η Ευρώπη διχάζεται ανάμεσα σε δύο αντίθετες φιλοσοφίες δημόσιας υγείας, και τα νούμερα δείχνουν ότι η μία δουλεύει ήδη, ενώ η άλλη δοκιμάζεται πρώτη φορά.

Η σουηδική εξαίρεση του 3,7%

Η Σουηδία ανακοίνωσε αυτόν τον μήνα ότι έφτασε το 3,7% ημερήσιων καπνιστών, το χαμηλότερο ποσοστό παγκοσμίως, χωρίς καμία γενεαλογική απαγόρευση. Η πτώση του καπνίσματος από το 2012 αγγίζει το 66%, έναντι μόλις 14% για το σύνολο της ΕΕ, με όχημα το snus και τα nicotine pouches (Vaping Post). Στον αντίποδα, το βρετανικό μοντέλο στηρίζεται ακόμα σε μοντελοποιήσεις: 88.000 επιπλέον έτη ζωής έως το 2075, σύμφωνα με υπολογισμούς του Πανεπιστημίου του Nottingham, και κάπνισμα κάτω από 5% στους νέους έως τα τέλη της δεκαετίας του 2040.

Η Νέα Ζηλανδία, που πρώτη ψήφισε γενεαλογική απαγόρευση το 2022, την ακύρωσε δύο χρόνια αργότερα. Το Λονδίνο δοκιμάζει σήμερα ένα πείραμα που ήδη κατέρρευσε αλλού.

Ο ρυθμιστής της μαύρης αγοράς

Η Κομισιόν ετοιμάζει συνολική αναθεώρηση του πλαισίου νικοτίνης για τα τέλη του 2026, αλλά αρνείται να ενσωματώσει τα σουηδικά δεδομένα στις προτάσεις της (London Globe). Επτά κράτη-μέλη, ανάμεσά τους η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ρουμανία, κατέθεσαν ένσταση κατά του βρετανικού νόμου, επικαλούμενα ζητήματα με το Windsor Framework στη Βόρεια Ιρλανδία (Brussels Signal). Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο και Κάτω Χώρες πιέζουν προς την αντίθετη κατεύθυνση, για σκληρότερα μέτρα. Η Ιρλανδία περνά σε Tobacco-21 από το 2028.

Οι συνέπειες της αυστηρής γραμμής φαίνονται ήδη. Στην Ολλανδία, μετά την απαγόρευση γεύσεων το 2024, το vaping διπλασιάστηκε και το κάπνισμα αυξήθηκε ξανά (Brussels Signal).

Το πιο σκληρό δεδομένο έρχεται από τη Γαλλία: η παράνομη αγορά τσιγάρων έχει φτάσει το 38% της συνολικής κατανάλωσης. Οι απόλυτες απαγορεύσεις δεν καταργούν τη ζήτηση. Παραδίδουν την προσφορά στο παράνομο εμπόριο.