Απαγόρευση τσιγάρων στους νέους Βρετανούς: Ο ελληνικός φόβος για 2,3 δισ. ευρώ

Όποιος γεννήθηκε μετά την 1η Ιανουαρίου 2009 στη Βρετανία δεν θα αγοράσει ποτέ νόμιμα τσιγάρο. Το βρετανικό κοινοβούλιο ψήφισε στις 21 Απριλίου το Tobacco and Vapes Bill, που αυξάνει το όριο αγοράς κατά ένα έτος κάθε χρόνο, σβήνοντας σταδιακά τη νόμιμη αγορά καπνού.

Η Ελλάδα, μαζί με άλλα έξι κράτη-μέλη της ΕΕ, κατέθεσε επίσημη ένσταση. Ο φόβος δεν είναι ο βρετανικός νόμος καθαυτός (η Βρετανία είναι εκτός ΕΕ), αλλά το προηγούμενο που δημιουργεί: αν οι Βρυξέλλες υιοθετήσουν παρόμοια λογική, η Αθήνα χάνει 2,3 δισ. ευρώ ετήσια φορολογικά έσοδα από καπνικά προϊόντα, περίπου το 32% όλων των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Και δεν τα χάνει στη δημόσια υγεία. Τα χάνει στη μαύρη αγορά. Στην Αυστραλία, που εφάρμοσε επιθετική αντικαπνιστική πολιτική, οι κατασχέσεις παράνομων τσιγάρων αυξήθηκαν κατά 2.200% μέσα σε λίγα χρόνια. Η Ελλάδα, με ποσοστό καπνιστών 36% (δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ) και παράνομα εργοστάσια τσιγάρων που λειτουργούν ανενόχλητα επί χρόνια (To Brief), αποτελεί ιδανικό έδαφος για μια τέτοια μετάσταση.

Η απαγόρευση διαρκεί όσο η κυβέρνηση που την ψηφίζει

Η Βρετανία δεν είναι η πρώτη που δοκιμάζει γενεαλογική απαγόρευση. Η Νέα Ζηλανδία ψήφισε πανομοιότυπο νόμο τον Δεκέμβριο 2022. Δεκαοχτώ μήνες αργότερα, η νέα συντηρητική κυβέρνηση τον κατήργησε. Στη Βρετανία, ο Nigel Farage έχει ήδη δεσμευτεί ότι θα τον καταργήσει αν η Reform UK κερδίσει εκλογές. Η μόνη χώρα που κατάφερε να φτάσει σε smoke-free status, η Σουηδία (3,7% καθημερινοί καπνιστές), το πέτυχε χωρίς απαγορεύσεις, μέσω εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης και φορολογικών κινήτρων.

Η Αθήνα δεν συζητά καμία από τις δύο προσεγγίσεις. Αυτό που έρχεται είναι κάτι διαφορετικό: η ευρωπαϊκή αναθεώρηση φορολογίας καπνού θα απαιτήσει αύξηση ΕΦΚ πάνω από 80% για την Ελλάδα. Φόροι αρκετά υψηλοί ώστε να τροφοδοτήσουν τη μαύρη αγορά, αλλά όχι αρκετά ώστε να σταματήσουν το κάπνισμα. Η χειρότερη δυνατή θέση.