Νετανιάχου στον Λίβανο: Δεν φεύγουμε όσο υπάρχει απειλή

Η συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν Ισραήλ, Λίβανος και ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον στις 26 Ιουνίου μπήκε σε δοκιμασία μέσα στο πρώτο κιόλας 24ωρο, με ισραηλινά πλήγματα να αφήνουν νεκρό στη Ναμπατίγια (To Brief). Τέσσερις μέρες αργότερα, στις 30 Ιουνίου 2026, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στάθηκε μέσα σε λιβανικό έδαφος και έδωσε στην αντίφαση επίσημη μορφή: ο ισραηλινός στρατός δεν θα αποχωρήσει «όσο η Χεζμπολάχ παραμένει εδώ, οπλισμένη και απειλητική» (Times of Israel). Η ουσία δεν είναι η φράση. Είναι ότι μια συμφωνία τεσσάρων ημερών μεταφράζεται ήδη σε παραμονή δυνάμεων, «ζώνες ασφαλείας» και εντολή να καταστραφούν οι υποδομές της οργάνωσης «πάνω και κάτω από το έδαφος» (Jerusalem Post).

Το σκηνικό είχε στηθεί δύο μέρες νωρίτερα. Στο χωριό Ματζντάλ Ζουν, περίπου 10 χιλιόμετρα από τα σύνορα, μια νυχτερινή έκρηξη «έκοψε το χωριό στα δύο», όπως είπαν κάτοικοι στη L'Orient-Le Jour, προκαλώντας καταρρεύσεις σε πυκνοκατοικημένα σημεία (L'Orient-Le Jour). Ο ισραηλινός στρατός ανατίναξε μια υπόγεια εγκατάσταση της Χεζμπολάχ στο πλαίσιο επιχείρησης που ονόμασε Sof Pasuk, δηλαδή «τελεία» στα εβραϊκά (Ynet).

Ο IDF, ο ισραηλινός στρατός, υποστηρίζει ότι η σήραγγα είχε μήκος άνω των 200 μέτρων, βάθος πάνω από 25 μέτρα, εκατοντάδες όπλα και τέσσερα φρεάτια εκτόξευσης στραμμένα προς ισραηλινό έδαφος (Jerusalem Post). Αυτά τα στοιχεία, μαζί με τους περίπου 20 νεκρούς μαχητές, προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από ισραηλινές ενημερώσεις και δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα επιτόπου.

Ποιος ορίζει την «απειλή»

Εδώ κρύβεται ο πυρήνας της υπόθεσης. Το Ισραήλ δεν παρουσιάζει τη συμφωνία ως παύση επιχειρήσεων, αλλά ως παύση υπό όρους. Διατηρεί ελευθερία δράσης όποτε κρίνει το ίδιο ότι υπάρχει άμεση απειλή. Στους στρατιώτες η οδηγία ήταν να ενεργούν αμέσως σε κάθε απειλή, χωρίς να περιμένουν νέα έγκριση (Euronews Arabic). Με απλά λόγια: δεν υπάρχει κοινό, ουδέτερο όργανο που να κρίνει πρώτο αν μια αποθήκη ή μια σήραγγα είναι πράγματι απειλή. Την απόφαση την παίρνουν οι ισραηλινές υπηρεσίες και οι τοπικοί διοικητές, με τα δικά τους στοιχεία.

Αυτό μετατρέπει ένα μεμονωμένο επεισόδιο σε τεστ για ολόκληρο το πλαίσιο. Η συμφωνία πατά πάνω στην απόφαση 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας, που προβλέπει ζώνη μεταξύ της Γαλάζιας Γραμμής (τη γραμμή αποχώρησης που χάραξε ο ΟΗΕ το 2000) και του ποταμού Λιτάνι, χωρίς ενόπλους πλην του λιβανικού κράτους (UNSC 1701). Ο έλεγχος ανατίθεται σε έναν πενταμερή μηχανισμό Λίβανου, Ισραήλ, ΗΠΑ, Γαλλίας και της ειρηνευτικής δύναμης UNIFIL, η οποία όμως παρακολουθεί και καταγράφει, δεν επιβάλλει (ReliefWeb/ICG). Αν το Ισραήλ αποφασίζει μόνο του πότε χτυπά, ο λιβανικός στρατός και η UNIFIL υποβαθμίζονται σε βοηθητικούς θεατές.

Από τη λιβανική πλευρά, η ανάγνωση είναι μία: κατοχή με νέο λεξιλόγιο. Η Βηρυτός και η Χεζμπολάχ χαρακτηρίζουν τη μονομερή «ζώνη ασφαλείας» παραβίαση διεθνούς δικαίου (Sky News Arabia), ενώ ο γενικός γραμματέας της, Ναΐμ Κάσεμ, απέρριψε τις απευθείας διαπραγματεύσεις ως «εξευτελιστικές» (Al Araby). Στο έδαφος, ο ΟΗΕ καταγράφει ότι οι ανακοινώσεις κατάπαυσης πυρός δεν έχουν μεταφραστεί σε ασφαλή επιστροφή, με συνοριακά χωριά ερειπωμένα και οικογένειες που δεν ξέρουν αν μπορούν να γυρίσουν (UN News).

Η Ουάσινγκτον δεν δίνει δημόσια λευκή επιταγή, αλλά ούτε ζητά άμεση αποχώρηση, δένοντας την υποχώρηση με τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ (Al Jazeera). Το Council on Foreign Relations, αμερικανικό ερευνητικό ινστιτούτο διεθνών σχέσεων, μιλά για «διαχειριζόμενη σύγκρουση», όχι σταθερή αποκλιμάκωση (CFR). Στο ίδιο μήκος κύματος, η Αθήνα ζήτησε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ταυτόχρονα περιορισμό της Χεζμπολάχ και τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων (ERT). Για την Ελλάδα, η χειροπιαστή συνέπεια παραμένει η αυξημένη φύλαξη ισραηλινών και αμερικανικών στόχων σε Αττική και Κρήτη, μέτρα που ισχύουν από τον Μάρτιο του 2026 και όχι κάποια νέα, τεκμηριωμένη απειλή (Lifo).

Το κρίσιμο κείμενο, το παράρτημα ασφαλείας που ορίζει πότε επιτρέπεται η ισραηλινή δράση, παραμένει μυστικό (Times of Israel). Όσο κανείς εκτός Ισραήλ δεν βλέπει τα ίδια στοιχεία πριν από κάθε πλήγμα, η ειρήνη στον νότιο Λίβανο δεν είναι αμοιβαία παύση πυρός. Είναι ένα καθεστώς ένοπλης επιτήρησης, όπου ο ένας κρατά και το όπλο και τον ορισμό της απειλής, και οι υπόλοιποι μαθαίνουν εκ των υστέρων.