Η NASA επιστρέφει στη Σελήνη με ελαττωματική θερμική ασπίδα και κινεζικό ανταγωνισμό

1η Απριλίου 2026 — αν όλα πάνε καλά. Τέσσερις αστροναύτες εκτοξεύονται προς τη Σελήνη, στο πρώτο επανδρωμένο ταξίδι σε βαθύ διάστημα από το 1972. Η αποστολή Artemis II είναι ιστορική. Είναι επίσης γεμάτη αστερίσκους.

Μέχρι πριν λίγες εβδομάδες, δεν ήταν καν σίγουρο ότι ο πύραυλος θα ήταν έτοιμος. Τον Δεκέμβριο, δοκιμές μέσα στο κτίριο συναρμολόγησης αποκάλυψαν διαρροές υδρογόνου σε δύο γραμμές τροφοδοσίας και μια μπλοκαρισμένη βαλβίδα ηλίου στο upper stage του SLS (Ars Technica). Το υγρό υδρογόνο αποθηκεύεται στους -253°C — σε αυτές τις θερμοκρασίες, ακόμα και μια μικρή ατέλεια σε μια φλάντζα γίνεται κρίσιμη. Μηχανικοί αντικατέστησαν σωληνώσεις και βαλβίδες μέσα στις γιορτές, και η τελική δοκιμή — πλήρες γέμισμα πυραύλου στο launch pad — έρχεται γύρω στις 29 Μαρτίου (Space Policy Online). Αν εμφανιστεί νέο πρόβλημα, η ημερομηνία γλιστράει ξανά.

Αυτά δεν είναι τα μόνα τεχνικά ζητήματα. Σε 14 χρόνια ανάπτυξης, ο SLS έχει πετάξει μία φορά — και εκείνη η πτήση αποκάλυψε κάτι ανησυχητικό: η θερμική ασπίδα του Orion επέστρεψε με πάνω από 100 σημεία αποκόλλησης υλικού (Space.com). Η NASA δεν την αντικατέστησε — άλλαξε την τροχιά επανεισόδου. Πρώην αστροναύτες χαρακτηρίζουν την απόφαση «τρελή» (To Brief).

Ένας πύραυλος που ζορίζεται, και ένας προϋπολογισμός στο στόχαστρο

Οι τεχνικές βλάβες αποκτούν βαρύτητα όταν ταυτόχρονα ο Λευκός Οίκος προτείνει περικοπή 24% στη NASA. Το Κογκρέσο απάντησε με ψηφοφορία-σφαλιάρα: $24,4 δισ., σχεδόν αμετάβλητα, 397 υπέρ στη Βουλή (NPR). Το DOGE κατήργησε τις θέσεις Επικεφαλής Επιστήμονα και Επικεφαλής Οικονομολόγου της NASA — το Κογκρέσο τις αποκατέστησε νομοθετικά (Commerce Committee).

Ο νέος διοικητής Jared Isaacman — δισεκατομμυριούχος, πρώην πελάτης της SpaceX, δωρητής $2 εκατ. σε φιλοτραμπικά PACs (Douglas Messier) — αναδιάρθρωσε ριζικά το πρόγραμμα. Η πρώτη προσσελήνωση μετατίθεται στο 2028. Η λογική του: «Μία εκτόξευση κάθε τρία χρόνια είναι συνταγή αποτυχίας» (NASA).

Τα ίδια τετραγωνικά χιλιόμετρα, δύο σημαίες

Η βιασύνη δεν είναι μόνο τεχνική. Η Κίνα ολοκλήρωσε κρίσιμες δοκιμές του σεληνιακού σκάφους Mengzhou τον Φεβρουάριο, στοχεύοντας σε επανδρωμένη προσσελήνωση το 2030 (New Space Economy). Τον Αύγουστο, η αποστολή Chang'e-7 ψάχνει πάγο στον Νότιο Πόλο της Σελήνης — τα ίδια τετραγωνικά χιλιόμετρα που στοχεύει η NASA (Planetary Society). Νερό εκεί σημαίνει οξυγόνο, καύσιμα, αυτάρκεια. Όποιος χτίσει πρώτος υποδομή, θα γράψει τους κανόνες — η Συνθήκη Εξωτερικού Διαστήματος του 1967 απαγορεύει εθνική κυριαρχία, αλλά δεν διαθέτει μηχανισμό επιβολής (Philip Metzger).

Στις 19 Μαρτίου, ο SLS μεταφέρεται στο launch pad με ταχύτητα 1,6 χλμ/ώρα, πάνω σε ερπυστριοφόρο από την εποχή του Apollo (Space Policy Online). Ο κυβερνήτης Reid Wiseman, ρωτημένος στο 60 Minutes αν ανησυχεί για τη θερμική ασπίδα, απάντησε με δύο λέξεις: «Υπάρχει ανησυχία» (Free Astro Science).