Η NASA επιστρέφει στη Σελήνη με 4 αστροναύτες και προβληματική θερμική ασπίδα

Στις 6 Μαρτίου, τέσσερις αστροναύτες εκτοξεύονται προς τη Σελήνη — το πρώτο επανδρωμένο ταξίδι σε βαθύ διάστημα εδώ και 52 χρόνια. Η αποστολή Artemis II είναι η πιο ακριβή δοκιμαστική πτήση στην ιστορία: 4 δισεκατομμύρια δολάρια ανά εκτόξευση, με ανθρώπινο πλήρωμα, σε διαστημόπλοιο που κουβαλάει ένα ανεπίλυτο τεχνικό ερώτημα.

Η ρωγμή που άλλαξε τροχιά

Κατά την αδρόμητη Artemis I (2022), η θερμική ασπίδα του Orion παρουσίασε απρόσμενη αποκόλληση υλικού σε πάνω από 100 σημεία (Space.com). Η NASA δεν αντικατέστησε την ασπίδα. Άλλαξε την τροχιά επανεισόδου — πιο απότομη κάθοδο, λιγότερο χρόνο στη ζώνη υψηλής θερμότητας. Πρώην αστροναύτες όπως ο Charlie Camarda χαρακτήρισαν την απόφαση «τρελή». Η νέα τροχιά δεν έχει δοκιμαστεί σε επανδρωμένη πτήση. Η NASA αντιτείνει ότι δοκιμές σε ειδικές εγκαταστάσεις προσομοίωσης ακραίων θερμοκρασιών επιβεβαιώνουν την ασφάλεια — και ότι τα πολλαπλά στρώματα κάτω από την ασπίδα αντέχουν ακόμα και στο χειρότερο σενάριο.

50 τετραγωνικά χιλιόμετρα πάγου

Τι σπρώχνει τη NASA να πετάξει τώρα, παρά το ρίσκο; Η Κίνα στοχεύει δική της επανδρωμένη προσσελήνωση έως το 2030, με ήδη δοκιμασμένο εξοπλισμό — και τα δύο προγράμματα κυνηγούν τα ίδια 50 τετραγωνικά χιλιόμετρα παγωμένου νερού στον Νότιο Πόλο της Σελήνης (Ecostream). Ο νέος διευθυντής της NASA, Jared Isaacman — φίλος του Elon Musk και πρώην πελάτης της SpaceX — παραδέχεται ότι ο πύραυλος SLS «δεν είναι ο πιο οικονομικός δρόμος», αλλά είναι ο γρηγορότερος που υπάρχει τώρα. Το Κογκρέσο μόλις εξασφάλισε 24,4 δισ. προϋπολογισμό για τη NASA, σε ιστορική διακομματική ψηφοφορία που απέρριψε τις περικοπές Trump/DOGE.

Μυελός οστών στο βαθύ διάστημα

Η Artemis II κουβαλάει κάτι πρωτόγνωρο: μικροτσίπ με κύτταρα μυελού οστών των ίδιων των αστροναυτών, σχεδιασμένα να μετρούν σε πραγματικό χρόνο πώς αντιδρά το ανθρώπινο σώμα στην κοσμική ακτινοβολία πέρα από τη μαγνητόσφαιρα (Science). Είναι η πρώτη φορά που θα έχουμε βιολογικά δεδομένα από βαθύ διάστημα — απαραίτητα αν θέλουμε κάποτε να στείλουμε ανθρώπους στον Άρη. Ταυτόχρονα, χωρίς την ευρωπαϊκή μονάδα υποστήριξης — κατασκευασμένη από την Airbus για τον ESA — το Orion δεν έχει κινητήρες, ενέργεια ούτε οξυγόνο. Δεν πετάει.

Η Ελλάδα υπέγραψε τα Artemis Accords τον Φεβρουάριο 2024 ως η 35η χώρα, εξασφαλίζοντας θέση στο τραπέζι μιας σεληνιακής οικονομίας που εκτιμάται σε 25 δισ. δολάρια έως το 2032 — χωρίς ωστόσο άμεση συμμετοχή σε αυτή την αποστολή.

Αν η Artemis II πετύχει, γίνεται η απόδειξη ότι τα 93 δισεκατομμύρια που ξοδεύτηκαν αξίζουν. Αν κάτι πάει στραβά, γίνεται το ακριβότερο επιχείρημα κατά της δημόσιας διαστημικής εξερεύνησης.