Κομισιόν παγώνει το αυστριακό σχέδιο, η Ελλάδα συνεχίζει

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πάγωσε για έναν χρόνο το αυστριακό σχέδιο που κλείνει πλατφόρμες βίντεο σε παιδιά (Κομισιόν). Το ελληνικό όριο των 15 ετών για τα social media μένει εκτός και έρχεται κανονικά την 1η Ιανουαρίου 2027 (CNN Greece). Η διαφορά κρίθηκε στο ημερολόγιο: η ελληνική προθεσμία είχε κλείσει έξι μέρες πριν η Επιτροπή καταθέσει το EU Kids Act, την πρότασή της για κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες στην πρόσβαση και την ασφάλεια των παιδιών στις ψηφιακές υπηρεσίες (TRIS, EUR-Lex).

Την απόφαση ανακοίνωσε στις 29 Οκτωβρίου ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Thomas Regnier. Η Κομισιόν αναβάλλει για 12 μήνες όσα εθνικά σχέδια συμπίπτουν με τους μελλοντικούς κοινούς κανόνες, ώστε η ενιαία αγορά να μη σπάσει σε μωσαϊκό εθνικών ορίων και να υπάρξει χρόνος για τις διαπραγματεύσεις (POLITICO). Η εκτελεστική αντιπρόεδρος Henna Virkkunen είχε ενημερώσει τη Βιέννη την προηγουμένη, και η επίσημη αξιολόγηση είχε ήδη σταλεί, αν και το κείμενό της δεν έχει δημοσιοποιηθεί (Κομισιόν).

Το αυστριακό σχέδιο κλείνει την πόρτα σε παιδιά κάτω των 14 μόνο σε πλατφόρμες βίντεο με συγκεκριμένα «αγκίστρια», όπως ατέρμονη κύλιση, αυτόματη αναπαραγωγή και ειδοποιήσεις που σε τραβούν πίσω (σχέδιο Αυστρίας). Στοχεύει δηλαδή τον σχεδιασμό της εφαρμογής. Το ευρωπαϊκό μητρώο μεταθέτει πλέον τη δική του προθεσμία από τις 29 Οκτωβρίου 2026 στις 29 Ιουλίου 2027 (TRIS Αυστρίας).

Ένα παράθυρο που κλείνει

Γιατί η Βιέννη και όχι η Αθήνα; Η απάντηση βρίσκεται σε μια διαδικασία που σπάνια βγαίνει από τις Βρυξέλλες: το TRIS. Κάθε χώρα της ΕΕ που θέλει νέο κανόνα για ψηφιακές υπηρεσίες στέλνει πρώτα το σχέδιο στην Επιτροπή και περιμένει τρεις μήνες πριν το ψηφίσει (TRIS). Αν μέσα σε αυτό το διάστημα η Επιτροπή φέρει δική της πρόταση για το ίδιο θέμα, η χώρα υποχρεούται να περιμένει 12 μήνες (Οδηγία 2015/1535).

Σκεφτείτε μια πολυκατοικία. Ζητάς από τους ενοίκους να εγκρίνουν το κλείσιμο του μπαλκονιού σου και περιμένεις. Αν, όσο περιμένεις, η γενική συνέλευση αποφασίσει να ξαναφτιάξει ολόκληρη την πρόσοψη, η δική σου δουλειά παγώνει μέχρι να βγει το κοινό σχέδιο. Αν όμως η προθεσμία σου έχει λήξει πριν μαζευτεί η συνέλευση, τα μαστόρια σου έχουν ήδη πιάσει δουλειά.

Αυτό ακριβώς έγινε. Η Ελλάδα κοινοποίησε το σχέδιό της στις 8 Μαΐου, και μια επίσημη ένσταση της Επιτροπής μετέθεσε το περιθώριο ως τις 11 Σεπτεμβρίου (TRIS). Η Αυστρία το έστειλε στις 28 Ιουλίου, οπότε ο φάκελός της ήταν ακόμη ανοιχτός στις 17 Σεπτεμβρίου, όταν κατατέθηκε το EU Kids Act (πρόταση). Ο Regnier ονόμασε τη διαφορά «νομική λεπτομέρεια» (Κομισιόν).

Για την Αθήνα, είναι η λεπτομέρεια που μετράει. Στην ίδια θέση βρίσκεται η Γαλλία, ενώ η Επιτροπή ανέφερε κοινοποιήσεις από Σλοβενία, Ιταλία και Βέλγιο χωρίς να πει τι θα απογίνουν (Κομισιόν, Le Monde).

Η ένσταση της Επιτροπής άφησε πάντως ίχνη στον ελληνικό νόμο. Η κυβέρνηση λέει ότι κράτησε το όριο των 15, αλλά αφαίρεσε την εθνική υποχρέωση για συγκεκριμένη μέθοδο επαλήθευσης ηλικίας και έναν χωριστό μηχανισμό διασυνοριακής επιβολής μέσω της ΕΕΤΤ (απάντηση Ελλάδας).

Τι αλλάζει την 1η Ιανουαρίου

Η Βουλή ψήφισε το μέτρο στις 22 Οκτωβρίου (To Brief). Το σχέδιο που κατατέθηκε όριζε έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2027 και περιείχε ρήτρα που σβήνει αυτόματα τον ελληνικό κανόνα μόλις θεσπιστεί ευρωπαϊκός κανονισμός για το ίδιο θέμα (Βουλή). Ο ελληνικός νόμος είναι λοιπόν σχεδιασμένος ως γέφυρα. Στην άλλη όχθη, το EU Kids Act προτείνει επίσης όριο 15 ετών και απενεργοποίηση λογαριασμών όταν η ηλικία δεν εξακριβώνεται, αλλά απλώνεται και σε παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και chatbots τεχνητής νοημοσύνης (πρόταση).

Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος δήλωσε ότι το δωδεκάμηνο «δεν εμποδίζει την εφαρμογή του ελληνικού νόμου» και ότι εκπρόσωποι μεγάλων πλατφορμών έρχονται στην Αθήνα για να παρουσιάσουν τους ελέγχους ηλικίας τους (CNN Greece). Ανάμεσα στα εργαλεία ανέφερε τεχνολογίες μηδενικής γνώσης, που αποδεικνύουν ότι είσαι πάνω από 15 χωρίς να αποκαλύπτουν ποιος είσαι, παραδεχόμενος ότι κανένα μέτρο δεν εγγυάται πλήρη συμμόρφωση (ΕΡΤ/ΑΠΕ-ΜΠΕ).

Το πώς μετριέται η επιτυχία έχει επίσης σημασία. Στην Αυστραλία, όπου ηλικιακό όριο για λογαριασμούς ανηλίκων ισχύει ήδη, οι λογαριασμοί μειώθηκαν περισσότερο από την πραγματική χρήση (Stanford). Κλειστός λογαριασμός δεν σημαίνει κλειστή οθόνη.

Οι Βρυξέλλες δεν θα σταματήσουν το ελληνικό όριο· αν σκοντάψει, θα σκοντάψει στο πώς θα ξεχωρίσει μια πλατφόρμα έναν δεκατετράχρονο από έναν δεκαεξάχρονο τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς.