Κλειστό το αεροδρόμιο του Ριάντ, δεκατέσσερις νεκροί

Το διεθνές αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ του Ριάντ παρέμενε κλειστό τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, έπειτα από δύο χωριστές επιθέσεις μέσα σε δύο ημέρες που άφησαν συνολικά 14 νεκρούς (Reuters μέσω Devdiscourse). Το πλήγμα του Σαββάτου σκότωσε 13 ανθρώπους και τραυμάτισε περισσότερους από 300, ενώ χωριστό χτύπημα την Κυριακή σκότωσε έναν ακόμη (ANI). Είναι η φονικότερη στιγμή μιας εβδομάδας κατά την οποία ο πόλεμος της Υεμένης έφτασε στις πολιτικές υποδομές της σαουδαραβικής πρωτεύουσας.

Πώς άλλαξε ο απολογισμός

Η Γενική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας της Σαουδικής Αραβίας (GACA, ο ρυθμιστής των αεροδρομίων της χώρας) ανακοίνωσε επίθεση στο αεροδρόμιο το απόγευμα του Σαββάτου 10 Οκτωβρίου και ανέστειλε τη λειτουργία του για ελέγχους ζημιών και ασφάλειας (CNN Arabic). Ο τύπος του όπλου και το ακριβές σημείο πρόσκρουσης δεν έχουν προσδιοριστεί επίσημα.

Ο πρώτος απολογισμός της GACA, που δόθηκε την Κυριακή, ήταν 12 νεκροί και 309 τραυματίες, ορισμένοι σε κρίσιμη κατάσταση (ANI). Λίγες ώρες αργότερα η πρεσβεία της Ινδίας ανακοίνωσε ότι Ινδός πολίτης που είχε τραυματιστεί το Σάββατο υπέκυψε, και οι νεκροί εκείνου του πλήγματος έγιναν 13.

Το απόγευμα της ίδιας Κυριακής το αεροδρόμιο χτυπήθηκε ξανά, αυτή τη φορά στον τέταρτο τερματικό σταθμό. Τη Δευτέρα η GACA έδωσε χωριστό απολογισμό για τη δεύτερη επίθεση: ένας νεκρός, Πακιστανός κάτοικος της χώρας, και 11 τραυματίες (Sky News Arabia).

Τι ανέλαβαν οι Χούθι και γιατί

Σε ανακοινωθέν της 11ης Οκτωβρίου, ο εκπρόσωπος των Χούθι Γιαχία Σαρί ανέλαβε διαδοχικά πλήγματα στο αεροδρόμιο του Ριάντ και άμεσο πλήγμα στο αεροδρόμιο του Νταμάμ, στην ανατολική ακτή. Στο ίδιο κείμενο προειδοποίησε αεροπορικές εταιρείες, εργαζόμενους και ταξιδιώτες να αποφεύγουν τα σαουδαραβικά αεροδρόμια (αναδημοσίευση ανακοίνωσης). Η GACA επιβεβαίωσε επίθεση και στο Νταμάμ, χωρίς αριθμητικό απολογισμό (BBC Arabic).

Ο Σαρί παρουσίασε ρητά τα πλήγματα ως απάντηση στις σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές και στον αποκλεισμό, ισχυριζόμενος 124 επιδρομές σε ένα 24ωρο, αριθμό που δεν έχει επαληθευτεί (CNN Arabic). Το ανακοινωθέν δεν κατονομάζει την παράκτια προέλαση, η χρονική σειρά όμως είναι σαφής. Τον Σεπτέμβριο οι Χούθι προέλασαν στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας προς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό στη νότια είσοδό της, και στις 5 Οκτωβρίου η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης ανακοίνωσε αντεπίθεση με σαουδαραβική αεροπορική υποστήριξη (Al Jazeera). Η έκταση των κυβερνητικών κερδών παραμένει αμφισβητούμενη (AP).

Η απλούστερη εξήγηση είναι ότι, πιεσμένοι στην ακτή, οι Χούθι στράφηκαν σε στόχους όπου το Ριάντ πληρώνει αμέσως: ένα κλειστό αεροδρόμιο στην πρωτεύουσα, ακυρωμένες πτήσεις, μια δημόσια απειλή προς τις αεροπορικές εταιρείες. Στην ίδια λογική ανήκει ο ισχυρισμός τους για πυρκαγιές στις εγκαταστάσεις Shadqam και Tanajib της κρατικής πετρελαϊκής Aramco, τον οποίο η εταιρεία δεν είχε επιβεβαιώσει (Reuters μέσω GMA).

Ο υποστράτηγος Τούρκι αλ Μάλικι, εκπρόσωπος του συνασπισμού υπό σαουδαραβική ηγεσία, χαρακτήρισε το πλήγμα «έγκλημα πολέμου» και δήλωσε ότι οι κοινές δυνάμεις θα απαντήσουν «με αποφασιστικότητα», χωρίς να προσδιορίσει χρόνο ή στόχο (Okaz). Συγκεκριμένη επιχείρηση ως αντίποινο δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια.

Οι πτήσεις και η ελληνική παρουσία

Το Σάββατο δεν ήταν το πρώτο χτύπημα στο ίδιο αεροδρόμιο. Στις 9 Οκτωβρίου, μία ημέρα νωρίτερα, επιθέσεις των Χούθι εκεί είχαν σκοτώσει τρεις ανθρώπους και είχαν προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε αεροσκάφος (Reuters), όπως είχαμε καταγράψει τότε (To Brief). Την ίδια ημέρα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) συνέστησε αποφυγή δύο καθορισμένων περιοχών του σαουδαραβικού εναέριου χώρου, χωρίς γενικό κλείσιμο (EASA).

Η ελληνική δύναμη που χειρίζεται συστοιχία Patriot (αμερικανικό σύστημα αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας) βρίσκεται στη Γιανμπού, στη δυτική ακτή, μακριά από το Ριάντ (ΥΠΕΘΑ). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί αλλαγή της αποστολής της ή συμμετοχή της στις αναχαιτίσεις του Σαββατοκύριακου.

Για τους Έλληνες, η άμεση συνέπεια είναι πρακτική. Στις 11 Οκτωβρίου το υπουργείο Εξωτερικών συνέστησε να αποφεύγονται τα μη απολύτως απαραίτητα ταξίδια στη Σαουδική Αραβία, και όσοι βρίσκονται ήδη εκεί να επικοινωνούν με την αεροπορική τους εταιρεία και να ακολουθούν τις οδηγίες των τοπικών αρχών (Newsit). Η σύσταση στηρίζεται σε κάτι που δεν χρειάζεται εικασία: το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας μένει κλειστό χωρίς δημοσιευμένη ημερομηνία επαναλειτουργίας, και οι ίδιοι οι Χούθι έχουν προειδοποιήσει ότι οι ταξιδιώτες σε σαουδαραβικά αεροδρόμια βρίσκονται στο στόχαστρό τους.